-

Öz

Biographical works of art appeal to the rich diversity and different age groups. Even though these books are on the shelves of a library, children need guidance to use and read biographical books, because they rarely reach the books, and show lack of experience and knowledge in using the books. In this study, 241 subjects selected among the teacher candidates registered to children’s literature course. The subjects read 113 different books that contain 72 biographical figures. The study is based on the data collected from 241 teacher candidates considering their reading preferences so that generalization of the data may not be possible, but there is a chance of making many comments for the use of biographical books in elementary schools for educational purposes. 42 of the 72 surveyed figures are from Turkish descent and 30 figures are from foreign descent means that the reader can find biographical works on the local as well as foreign life entities. Given their profession and the most prominent features, writer, poet and artist groups, (27 figures) are the mostly presented figures in selected biographical materials for the research, and scientists (15 figures) and statesman (11 figures) are the second and third, respectively.

Anahtar Kelimeler

• Biographies, children’s literature, teacher education, content analysis

Çocuklar İçin Hazırlanmış Biyografik Eserler Üzerine Bir İçerik Analizi

Öz

Biyografik eserlerin zengin çeşitlilikleri ve değişik yaş gruplarına hitap etmelerine rağmen, bu kitapların kütüphane raflarında beklediği ve rehberlik yapılmadığı sürece çocukların bu kitaplara nadiren ulaştıkları ve ulaşmak istediklerinde de yeterince bilgi birikimi ve deneyime sahip olmadıkları için biyografik eserlerden yararlanmada yetersiz kaldıkları gözlemlenmektedir. Bu çalışmada Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Anabilim dalında öğrenim gören 241öğretmen adayı tarafından çocuk edebiyatı dersinde okunmak üzere seçilen ve ilköğretim öğrencilerine hitap ettiği varsayılan 72 biyografik figürü içeren 113 kitap örneği incelenmiştir. Çalışmada toplanan verilerin 241 öğretmen adayının okuma tercihlerine dayandığı düşünülürse, elde edilen verilerden bir genelleme yapılamamasına karşın, eğitsel amaçlı ve biyografilerin ilkokul ve ortaokullarda kullanımına ilişkin birçok yorum getirilebilir. İncelenen 72 figürün 42’sinin Türk, 30’unun yabancı olması, okuyucunun yerli olduğu kadar yabancı kişiler hakkında da biyografik eser bulabileceğini göstermektedir. İnceleme amacıyla seçilen kişilerin meslek ve öne çıkan özellikleri göz önüne alındığında en fazla yazar-şair-ozan-sanatçı grubu yer almakta (27 figür) ve bunu bilim adamı (15 figür) ile devlet adamı (11 figür) grubu takip etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Biyografiler, çocuk edebiyatı, öğretmen eğitimi, içerik analizi

Kaynakça

1. Ciravoğlu, Ö. (1997). Çocuk edebiyatı. İstanbul: Esin Yayınevi.
2. Çılgın, S. (2007). Çocuk edebiyatı. İstanbul: Morpa Kültür Yayınları.
3. Fleming, M. & McGinnis, J. (Eds.) (1985). Biography and autobiography in the secondary school. IL:Urbana.
4. Groff, P. (1980). Biography: A tool for bibliotheraphy?. Top of the News. Spring:269-273.
5. Hancock, M. R. (2004). A celebration of reading and response: Children, books, and teachers in K-8 classrooms (2nd. ed.). New Jersey: Pearson .
6. Huck, C. S., Kiefer, B. Z., Hepler, S. & Hickman, J. (2004). Children’s literaure in the elementary school (8th ed.). NY:McGrawHill.
7. Kyoon, K. (1984). A study of values and children’s biographies.Yayımlanmamış doktora tezi, The University of Tennessee.
8. Lehman, B. A. & Scharer, P. L. (1995-96). Teachers’ perspectives on response comparisons when childrens and adults read children’s literature. Reading Research and Instructions, 35, 142-152.

9. Lehman, B. A. (2007). Children’s literature and learning: Literary study across the curriculum. NY: Teachers College Press.
10. Moore, A. W. (1985). A question of accuracy: Errors in children’s biographies. School Library Journal, 31, 34-35.
11. Oğuzkan, A.F. (1987). Yerli ve yabancı yazarlardan örneklerle çocuk edebiyatı (4.basım). Ankara: Emel Matbaacılık. Ravitch, D. (1989). Education and the public good. National Forum, Summer, 35-38.
12. Rosenblatt, L. (1938). Literature as exploration. New York: Appleton-Century; (1995). New York: Modern Language Association.
13. Rosenblatt, L. (1978). The reader, the text, the poem: The transactional theory of the literary work. Carbondale, IL: Southern Illinois Press.
14. Tanju, E. H. (2013). Edebi türler açısından çocuk edebiyatı. Gönen, M. (Eds.). Çocuk Edebiyatı, (93-158). Ankara : Eğiten Kitap.
15. Quackenbush, R. (1989). Laughter in biography: narrating for today’s children. In Otten, C. F. & Schmidt, G. D. (Eds.). The voice of the narrator in children’s literature: Insights from writers and critics (pp. 341-347). NY: Greenwood Press.
16. Zarnowski, M. (1990). Learning about biographies: a reading-and-writing approach for children. IL:Urbana
17. İncelenen Biyografik Eserler Abdulhamid Cude es-Sahhar (2001). Çocuklar için peygamberimizin hayatı. Ravza Yayınları.
18. Akay, M. Orhan (2003). Necip Fazıl Kısakürek. Şule Yayınları.
19. Akgün, Mustafa (2011). Fatih Sultan Mehmet. Akgün Grup Yayıncılık.
20. Akgün, Mustafa (2011). Kanuni Sultan Süleyman. Akgün Grup Yayıncılık.
21. Akgün, Mustafa (2011). Yavuz Sultan Selim. Akgün Grup Yayıncılık.
22. Alexandri, Ferran (2008). Benim Adım Shakespeare. Altın Kitaplar.
23. Algın Halis (2012). Mimar Sinan. Muştu Yayınları.
24. Aşkar, Mustafa (2008). Mevlana Sonsuza Akan Nehir. Morpa.
25. Atçakarlar, Nefise (2009). Alp Er Tunga. Timaş.
26. Atçakarlar, Nefise (2009). Mevlana Sevgi Güneşi. Timaş.
27. Atçakarlar, Nefise (2009). Mimar Sinan. Timaş.
28. Aydoğan, Ali (1987). Yunus Emre. Koza Yayın Dağıtım.
29. Altınkaynak, Hikmet (2012). Ünlülerde çocuktu: Gülten Dayıoğlu. Can Çocuk.
30. Bahadıroğlu, Yavuz (2008). II. Murad. Nesil Yayıncılık.
31. Barba, Nuria (2010). Benim Adım Marco Polo. Altın Kitaplar.
32. Bargallo, Eva (2007). Benim Adım Picasso. Altın Kitaplar.
33. Behramoğlu, Ataol (2008). Aziz Nesin’li Yıllar. Doğa Basın Yayın.
34. Bendick, Jeanne (2009). Galileo Galilei Kimdi?. Beyaz Balina.
35. Bilgin, İsmail (2008). Ali Kuşcu. Damla Yayınevi.
36. Brallier Jess (2006). Albert Einstein Kimdi?.Beyaz Balina.
37. Brown, Pam (1996). Charlie Chaplin. İlkkaynak Kültür ve Sanat.
38. Canberk, Eray (2008). Tarihe İz Bırakanlar, Durmadan Yazan Adam: Ahmet Rasim. Morpa.
39. Cox, Michael (2006). Leonardo Da Vinci ve Onun Süper Beyni.Timaş.
40. Cugota, Lluis (2006). Benim Adım Albert Einstein. Altın Kitaplar.
41. Çetin, İnan (2010). Mevlana Kimdi?. Beyaz Balina.
42. Çil, Faruk (2008). Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü Öğreniyorum. Güven Yayıncılık.
43. Dedeleroğlu, Eren (2012). Mehmet Akif’le bir gün. Timaş.
44. Dikmen Selahattin (2006). Sultan Alparslan. Muştu Yayınları.
45. Dündar Orhan (1999). İbni Sina. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
46. Edward, Roberta (2006). Leonardo Da Vinci Kimdi?. Beyaz Balina.
47. Ekinci, Bilge (2007). Mehmet Akif Ersoy: Hayatı, Edebi Şahsiyeti, Eserleri. Elips Kitap.
48. Enginün, İnci (1986). Abdülhak Hamit Tarhan. Timaş.
49. Eyüpoğlu, İsmet Zeki (1998). Mevlana Celaleddin. Özgür Yayınları.
50. Frith, Margaret (2006). Thomas Alva Edison Kimdi?.Beyaz Balina.
51. Fuat, Mehmet (2007). Yunus Emre. Yapı Kredi Yayınları.
52. Göze, Ergun (1987). Peyami Safa. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
53. Gurbetçi, Yılmaz (2003). Matematiğin Babası Harizmi. Anka Yayınları.
54. Hopkinson, Deborah (2006). Charles Darwin Kimdi?. Beyaz Balina.
55. Hynson, Colin (2001). Magellan ve Güney Amerika. Alkım Yayınevi.
56. Johnson, Ann Donegan (2003). Kendine İnanmanın Önemi: Louis Pasteur. Öteki.
57. Johnson, Ann Donegan (2003). Adil Olmanın Önemi: Nellie Bly’ın Öyküsü. Öteki.
58. Johnson, Ann Donegan (2003). Saygının Önemi: Abraham Lincoln’ün Öyküsü. Öteki.
59. Johnson, Ann Donegan (2006). Konfüçyüsün Öyküsü. Öteki.
60. Johnson, Ann Donegan (2006). İnsanlara Yardım Etmenin Önemi:Harriet Tubman. Öteki
61. Johnson, Ann Donegan (2006). Özdisiplinin Önemi: Alexander Graham Bell. Öteki.
62. Johnson, Ann Donegan (2003). Cömert Olabilmenin Önemi: Beethoven. Öteki.
63. Johnson, Ann Donegan (2006). Hayal Gücünün Önemi: Charles Dickens’in Öyküsü. Öteki
64. Johnson, Ann Donegan (2011). Yaratıcı Olmanın Önemi:Thomas Edison’un Öyküsü. Öteki
65. Johnson, Spencer (2003). Meraklı Olmanın Önemi: Christoper Columbus. Öteki.
66. Jorda, Maria J. (2007). Van Gogh’un Sihirli Dünyası. Salyangoz Yayınları.
67. Kabaklı, Ahmet (1987). Mevlana. Türk Edebiyatı Vakfı.
68. Kahveci, Nilüfer (2007). Dürüstlük ve Konfüçyüs. UEAM.
69. Kaya, Ahmet (2009). Farabi. Akvaryum Yayınları
70. Kaya, Ahmet (2009). İbni Sina. Akvaryum Yayınları
71. Kaya, Ahmet (2009). Piri Reis. Akvaryum Yayınları
72. Kılıçaslan, Ahmet (2007). Mevlana Celaleddin Rumi. Sembol Yayınevi.
73. Korkmaz, Ramazan (2002). İkaros’un Yeni Yüzü: Cahit Sıtkı Tarancı. Akçağ Basın Yayın.
74. Kramer, Sydelle (2006). Ferdinand Magellan Kimdi?. Beyaz Balina.
75. Langley, Andrew (2009). Büyük İskender. Kültür Yayınları.
76. Lugue, Luis (2010). Benim adım Charlie Chaplin. Altın Kitaplar.
77. Marti, Meritxell (2007). Benim Adım Mozart. Altın Kitaplar.
78. McDonough, Yona Zeldis (2006). Wolfang Amadeus Mozart Kimdi?. Beyaz Balina.
79. Morriss, Roger (2001). Kaptan Cook ve Büyük Okyanusun Keşfi. Alkım Yayınevi.
80. Nesin, Aziz (1991). Bende Çocuktum.Can Çocuk.
81. Novelli, Luca (2008). Arşimet: Dünyayı Yerinden Oynatan Bilgin. Morpa.
82. Novelli, Luca (2008). Edison. Morpa.
83. Oktay, Osman (2002).Osman Gazi. Hikmet Çocuk.
84. Önal, Mehmet (1986). Yusuf Ziya Ortaç. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
85. Orakçı, Mustafa (2009). Fatih’le Bir Gün. Timaş.
86. Orakçı, Mustafa (2011). Mevlana’yla bir gün. Timaş.
87. Özdamarlar Metin (2007). Barbaros Denizler Fatihi. Timaş.
88. Özçelik, Mustafa (2009). Mehmet Akif Ersoy: Kronolojik Hayat Hikayesi. Erguvan Yayınevi.
89. Özçelik, Mustafa (2008). Mehmet Akif ve İstiklal Marşı. Sütun Yayınları.
90. Özçelik, Mustafa (2005). Yunus Emre Divanından seçmeler. Kardelen Yayınları.
91. Özdemir, Ahmet (2007). Mimar Sinan’ın büyüklüğü. Bordo Siyah Yayınları
92. Özinal, Mucize (2004). Kara Cümle: Cahit Arf. Tudem.
93. Öztuna, Yılmaz (1987). Buhurizade Mustafa Itri Efendi. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
94. Rohr, Ian (2009). Çığır açanlar: Emmeline Pankhurst. Literature Çocuk.
95. Sağlam, Nuri (2002). Necip Fazıl Kısakürek. Hikmet Çocuk.
96. Sağlam, Seyfettin (2003). Kaşgarlı Mahmut. Hikmet Çocuk.
97. Sancak, Emel & Düver, Emine (2007). Kendine Güven ve Mimar Sinan. Yusufoğlu Kırtasiye.
98. Sertbarut, Miyase (2007). Mendel’den Kopya İnsana. Paydos Yayıncılık.
99. Sertel, Yıldız & Tecimer, Leman (2010). Nazım Hikmet Çocuklarla. Büyülü Fener.
100. Sönmez, Sevil İnan (2009). Türk Dilinin en büyük lideri Kaşgarlı Mahmud. Akvaryum Yayınları.
101. Sönmez, Sevil İnan (2009). Mevlana. Akvaryum Yayınları.
102. Sönmez, Sevil İnan (2009). Türkistan’ın piri Ahmet Yesevi. Akvaryum Yayınları.
103. Sönmez, Sevil İnan (2009). Yunus Emre. Akvaryum Yayınları.
104. Sönmez, Sevil İnan (2010). Sevgiler sultanı Yunus Emre. Akvaryum Yayınları.
105. Spencer, Johnson (2003). Meraklı olmanın önemi; Christopher Columbus. Öteki Yayıncılık.
106. Sydelle, Kramer (2006). Ferdinand Magellan kimdi?. Beyaz Balina.
107. Şahan, Saliha (2008). Meşhur Olan Fakir Çocuklar: Beethoven. Timaş.
108. Şahan Saliha (2008). Meşhur Olan Fakir Çocuklar:Mimar Sinan. Timaş.
109. Tan, Niyazi (2007). Tüm Yönleriyle Atatürk. Özyürek Yayınevi.
110. Tello, Antonio (2003). Miguel de Cervantes. Altın Kitaplar.
111. Tello, Antonio (2006). Benim Adım Leonardo Da Vinci. Altın Kitaplar.
112. Tezçakar, Behice (2008). Dahi Fatih’in Muhteşem Fethi. Timaş.
113. Tezçakar, Behice (2006). Muhteşem Süleyman Kanuni. Timaş.
114. Timuroğlu Vecihi ((2007). Atatürk. Somut Yayınları.
115. Tuğcu, Nemika (2004). Sırça Köşkün Masalcısı: Kemalettin Tuğcu. Can Yayınları.
116. Tuğcu, Nemika (2009). Türk Aydınlanmasının Öncüsü Tevfik Fikret. Morpa.
117. Tüzüner, Çetin (2006). Atatürk. Nurdan Yayınları.
118. Uslu, Mustafa (2011). Yunus Emre. Gonca Kitapevi.
119. Uyguner, Muzaffer (1992). Halit Ziya Uşaklıgil. Bilgi Yayınevi.
120. Uyguner, Muzaffer (1990). Ömer Seyfettin. Bilgi Yayınevi.
121. Uyguner, Muzaffer (1992). Pir Sultan Abdal. Bilgi Yayınevi.
122. Uyguner, Muzaffer (1992). Yahya Kemal Beyatlı. Bilgi Yayınevi.
123. Yalçın, Kemal (1998). Bilim Tutkusu, Onur Güntürk’ün Yaşam Öyküsü. Milliyet Yayınları.
124. Yavaşlı Aydoğan (2006). Ben Mustafa Kemal. Bulut Yayınları.
125. Yavaşlı, Aydoğan (2004). Ben Öğretmen Kubilay. Bulut Yayınları.
126. Yazıcı, Yüksel (2009). Evliya Çelebi. Akvaryum.
127. Yazıcı, Yüksel (2009). Nazım Hikmet Ran. Akvaryum.
128. Yıldırım. Halil İbrahim (2006). Yunus Emre. Gökyeşil Yayıncılık.
129. Yücel, Yaşar (1987). Kadı Burhaneddin. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.