Sınıf Yönetimi Dersinin Öğretmen Adaylarının Öğretmen Öz-Yeterlik Algı Düzeyine Etkisi

Öz

Bu çalışmanın amacı, sınıf yönetimi dersini alan öğretmen adaylarının öğretmen öz-yeterlik algı düzeyindeki değişmeyi incelemektir. Çalışma 2006–2007 eğitim-öğretim yılının ikinci döneminde, Gazi Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Elektronik ve Bilgisayar Eğitimi Bölümü öğrencilerinden 91’inin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma deneme öncesi desenlerden tek gruplu öntest-sontest modeline göre hazırlanmıştır. Çalışmada ön test olarak öğretmen özyeterlik ölçeği kullanılmıştır. Ölçeğin geneli için hesaplanan Cronbach Alpha Güvenirlik Katsayısı, .94 olarak bulunmuştur. Ölçek öğrenci meşguliyeti, öğretim stratejileri ve sınıf yönetimi boyutunda toplam 24 madde içermektedir. 12 haftalık sınıf yönetimi dersine katılan öğretmen adaylarına aynı ölçme aracı son test olarak tekrar uygulanmıştır. Verilerin analizinde aritmetik ortalama, bağımlı t-testi ve bağımsız t-testi uygulanmıştır. Ayrıca eta-kare (etki büyüklüğü) korelasyon katsayısı da hesaplanmıştır. Araştırma sonunda, sınıf yönetimi dersinin öğretmen adaylarının öğretmen öz-yeterlik algı düzeyini geliştirmede önemli bir etkisi olduğu belirlenmiştir. Diğer taraftan çalışma sonuçları, öğretmen adaylarının öğretmen özyeterlik algı düzeylerinin cinsiyet, genel akademik başarı durumuna ve mezun oldukları lise türü açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermediğine işaret etmektedir

Anahtar Kelimeler

• öğretmenlik meslek dersleri, sınıf yönetimi, öğretmen öz-yeterlik algısı, öğretmen adayı

Kaynakça

1. Akbaş, A. ve Çelikkaleli, Ö. (2006). Sınıf öğretmeni adaylarının fen öğretimi öz-yeterlik inançlarının cinsiyet, öğrenim türü ve üniversitelerine göre incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 98–110.
2. Alabay, E. (2006). İlköğretim okulöncesi öğretmen adaylarının fen ile ilgili öz-yeterlik inanç düzeylerinin incelenmesi. Yeditepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1).
3. Alinder, R. M. (1994). An examination of the relationship between teacher efficacy and curriculum based measurement and student achievement. Remedial & Special Education, 27, 141-152.
4. Anderson, A. M., Dragsted, S., Evans, R. H. & Sorensen, H. (2004). The relationship between changes in teachers’ self- efficacy beliefs and the science teaching environment of Danish first-year elementary teachers. Journal of Science Teacher Education, 15, 25-38.
5. Appleton, K. & Kindt ,I. (2002). Beginning elementary teachers’ development as teachers of science. Journal of Science Teacher Education, 21, 155-168.
6. Arsal, Z. (2006). Self-efficacy beliefs of teacher candidates on using a computer in teaching. Paper Presented at the annual meeting of the 6th International Educational Technologies Conference, Cyprus.
7. Aston, P.T. (1984). Teacher efficacy: A motivational paradigm for effective teacher education. Journal of Teacher Education, 35(5), 28-32.
8. Aşkar, P. ve Umay, A. (2001). İlköğretim matematik öğretmenliği öğrencilerinin bilgisayarla ilgili öz-yeterlik algısı. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21, 1-8.

9. Atıcı, M. (2000). İlkokul öğretmenlerinin sınıf yönetiminde yetkinlik beklentisi rolünün İngiltere ve Türkiye’ de seçilen bir araştırma grubu üzerinde incelenmesi. 11.03.2002 tarihinde www.yok.gov.tr/ egfak/meral.htm. adresinden alınmıştır.
10. Ayvacı, H, Ş ve Bacanak, A. (2004). İnteraktif öğretim tekniklerinin öğretmen eğitiminde kullanılma düzeyi. Eğitim Araştırmaları Dergisi, 14, 150–161.
11. Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84, 191-215.
12. Bandura, A. (1995). Exercise of personal and collective efficacy in changing societies. Self-efficacy in changing societies. Cambridge University Press.
13. Bandura, A. (1997). Self- efficacy: The exercise of control. New York: Freeman.
14. Britner, S. L. & Pajares, F. (2006). Sources of science self-efficacy beliefs of middle school students. Journal of Research in Science Teaching, 43(5), 485-499.
15. Büyüköztürk, Ş. (2007). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem-A Yayıncılık.
16. Cannon, J. R. & Scharmann, L. C. (1996). Influence of a Cooperative Early Field Experience On Preservice Elementary Teachers’ Science Self- Efficacy. Science Education, 80, 419-436.
17. Celep, C. (2000). The correlation of the factors: The prospective teachers’ sense of efficacy, belief and attitudes about student control. National FORUM of Educational Administration and Supervision Journal. 17 (4), 99-112. Eric Document Reproduction Service ED 452 179.
18. Celep, C. (2002). Sınıf yönetimi ve disiplini. Ankara: Anı Yayıncılık.
19. Czerniak, C. M., & Lumpe, A. T. (1996). Relationship between teacher beliefs and science education reform. Journal of Science Teacher Education, 41 (1), 49–58.
20. Çakıroğlu, J., Çakıroğlu, E. & Bone, W. J. (2005). Pre-service teacher self-efficacy beliefs regarding science teaching: A comparison of pre-service teachers in Turkey and the USA. Science Educator, 14 (1), 31-40.
21. Çapa, Y., Çakıroğlu, J. & Sarıkaya, H. (2005). The development and validation of a Turkish version of the teachers’ sense of efficacy scale. Eğitim ve Bilim, 30 (137), 74-81.
22. Ekici, G. (2005). Eğitim fakültesi öğrencilerinin öğretmenlik öz-yeterlik inançlarını etkileyen faktörler. XIV. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi, Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Denizli.
23. Emmer, E. & Hickmen, J. (1991). Teacher efficacy in classroom management and discipline. Educational and Psychological Measurement, 51, 755-765.
24. Enochs, L. G. & Riggs, I. M. (1990). Further development of an elementary science teaching efficacy belief instrument. A preservice elementary scale. School Science and Mathematics, 90 (8), 694-706.
25. Erden, M. (1998). Öğretmenlik mesleğine giriş. İstanbul. Alkım Yayınevi.
26. Erden, M. (2001). Sınıf yönetimi. İstanbul: Alkım Yayınevi.
27. Gibson, S.& Dembo, M. (1984). Teacher efficacy: A construct validation. Journal of Education Psychology, 76, 569-582.
28. Graham, S., Harris, K. R., Fink, B. & McArthur, C. A. (2001). Teacher efficacy in writing: A construct validation with primary grade teachers. Scientific Studies of Reading, 5(2), 177-203.
29. Green, S., Salkind, N. & Akey, T. (2000). Using SPSS for windows. Analyzing and understanding data. New Jersey: PracticeHall.
30. Guskey, T. R. (1988). Teacher efficacy, self-concept, and attitudes toward the implementation of instructional innovation. Teaching and Teacher Education, 4(1), 63-69.
31. Guskey, T. R. & Passaro, P.D. (1994). Teacher efficacy: A study construct dimensions. American Educational Research Journal, 31, 627-643.
32. Hampton, N. Z. & Mason, E. (2003). Learning disabilities, gender, sources of efficacy, self-efficacy beliefs and academic achievement in high school students. Journal of School Psychology, 41(2), 101-112.
33. Henson, R. K. (2001). Relationships between preservice teachers’ self-efficacy, task analysis, and classroom management beliefs. Paper presented at the Annual Meeting of the Southwest Educational Research Association, New Orleans, LA.
34. Hoy, W. K. & Woolfolk, A. E. (1993). Teachers’ sense of efficacy and the organizational healthy of schools. The Elementary School Journal, 93, 356-372.
35. Karasar, N. (1991). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Sanem Matbaacılık San ve Tic. A.Ş.
36. Köklü, N. Büyüköztürk, Ş. ve Bökeoğlu, Ö. Ç. (2006). Sosyal bilimler için istatistik. Ankara: Pegem-A yayıncılık.
37. Küçükahmet, L. (1993). Öğretmen yetiştirme ( Programları ve Uygulamaları). Ankara: Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi Matbaası.
38. Lemlech, K. J.(1998). Classroom management: Methods and techniques for elementary and secondary teachers. New York: Longman.
39. Moore, W. & Esselman, M. (1992). Teacher efficacy, power, school climate and achievement: A desegregating district’s experience. Paper presented at the annual meeting of the American Educational Research Association, San Francisco.
40. Özçelik, H. ve Kurt, A. A. (2007). İlköğretim öğretmenlerinin bilgisayar özyeterlilikleri: Balıkesir örneği. Elementary Education Online, 6(3), 441-451.
41. Reed, D. (1989). Student teacher problems with classroom discipline: Implication for program development. Action in Education, 11(3), 59-65.
42. Rickman, L. & Hollowell, J. (1981). Some causes of student teacher failure. Improving College and University Teaching, 29(4), 176-179.
43. Ross, J. A. (1992). Teacher efficacy and the effect of coaching on student achievement. Canadian Journal of Education, 17, 51- 65.
44. Savran, A. & Çakıroğlu, J. (2003). Differences Between elementary and secondary preservice science teachers’ perceived efficacy beliefs and their classroom management beliefs. The Turkish Online Journal of Education Technology, 2(4), 3.
45. Soodak, L. C. & Podell, D. M. (1998). Teacher efficacy and the vulnerability of the difficult-to-teach student. Advances in Research on Teaching, 7, 75-109.
46. Sünbül, A. M. (2001). Bir meslek olarak öğretmenlik. (edit. Özcan Demirel ve Zeki Kaya). Öğretmenlik mesleğine giriş. Ankara: Pegem-A Yayıncılık.
47. Tekışık, H. H. (1997). Öğretmenler günü ve öğretmenlik mesleğinin durumu. Çağdaş Eğitim Dergisi, 237, 1–2.
48. Teknik Eğitim Fakültesi (TEF). (2006). Eğitim-öğretim rehberi. Ankara: Gazi Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Tanıtım ve Yayın Müdürlüğü.
49. Tschannen-Moran, M. & Hoy, A. W. (2001). Teacher efficacy: Capturing an elusive construct. Teaching and Teacher Education, 17 (7), 783-805.
50. Wesley, D. & Vocke, D. (1992). Classroom discipline and teacher education. Paper presented at the annual meeting of the Association of the Teacher Educators, Orlando, FL. ( Eric Document Reproduction Service No: ED: 341 690).
51. Woolfolk, A. E. & Hoy, W. K. (1990). Prospective teachers’ sense of efficacy and beliefs about control. Journal of Educational Psychology, 82(1), 81-91.
52. Woolfolk, A. E., Rosoff, B. & Hoy, W. K. (1990). Teachers’ sense of efficacy and their beliefs about managing students. Teaching and Teacher Education, 6(2): 137-148.
53. Yaman, S., Koray, Ö.C. ve Altunçekiç, A. (2004). Fen bilgisi öğretmen adaylarının öz-yeterlik inanç düzeylerinin incelenmesi üzerine bir araştırma. Türk Eğitim bilimleri Dergisi, 2(3),355-364.
54. Yavuzer, Y. ve Koç, M. (2002). Eğitim fakültesi öğrencilerinin öğretmen yetkinlikleri üzerine bir değerlendirme. Niğde Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1), 35-43.
55. Yılmaz, M., Köseğlu, P. Gerçek, C. ve Soran, H. (2004). Yabancı dilde hazırlanan bir öğretmen öz-yeterlik ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27, 260–267.
56. YÖK (1998a). T. C. Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığı eğitim fakültesi öğretmen yetiştirme lisans programları. Ankara.
57. YÖK (1998b). Eğitim fakülteleri öğretmen yetiştirme programlarının yeniden düzenlenmesi. Ankara.
58. YÖK (2007). Öğretmen yetiştirme ve eğitim fakülteleri (1982- 2007) raporu. Ankara.
59. Zajacova, A., Lynche, S.M. & Espenshade,T.J. (2005).Self-efficacy, stress, and academic success in college. Research in Higher Education, 46(6), 677-706.
60. Zimmerman, B. J. (Eds.) (1995). Self-efficacy and educational development. Self-efficacy in changing societies. New York: Cambridge University Press.