2018 ve 2024 TYMM Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı Kazanımlarının Argümantasyona Uygunluk Düzeylerinin Karşılaştırılması

Öz

Çalışmanın amacı, 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı ve 2024 Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programının 5, 6, 7. ve 8. sınıf düzeylerinde yer alan kazanımların argümantatif özelliklerinin, farklı başlıklar altında karşılaştırmalı olarak incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda çalışma nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman incelemesi yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmada 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programındaki ve 2024 Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programındaki kazanımların argümantasyona uygunluk durumu belirlenen kriterler doğrultusunda incelenmiştir. Elde edilen bulgular, 2018 öğretim programındaki kazanımların %21,1’inin, 2024 öğretim programındaki kazanımların ise %41,3’ünün argümantasyona uygun olduğunu göstermektedir. 2024 öğretim programının, 2018 öğretim programına kıyasla, argümantasyonu öğretim sürecine entegre etme konusunda daha etkili bir yaklaşım benimsediği görülmektedir. Bu değişiklik 2024 öğretim programında yer alan geniş beceri alanları ile tutarlılık göstermekte ve kazanımların hedeflenen bütünleşik ve üst düzey becerileri sağlamada güçlü hale geldiğini göstermektedir. Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programında, öğrencilerin gelişim özellikleri dikkate alınarak tüm sınıf düzeylerinde argümantasyona uygun kazanımların becerilerle derinlemesine eşleştirilmesi ile öğrenme çıktılarına erişim daha nitelikli hale getirilebilir.

Anahtar Kelimeler

• 2018 ve 2024 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı
• Argümantasyon
• TYMM

A Comparative Analysis of the Argumentative Characteristics of the 2018 and 2024 TYMM Science Curriculum Learning Outcomes

Öz

The purpose of this study is to examine the argumentative characteristics of the learning outcomes included in the 2018 Science Curriculum and the 2024 Türkiye Century Maarif Model Science Curriculum at the 5th, 6th, 7th, and 8th grade levels, comparing them under different subheadings. To this end, the study was conducted using the document review method, one of the qualitative research methods. The study examined the suitability of the learning outcomes in the 2018 Science Curriculum and the 2024 Türkiye Century Maarif Model Science Curriculum for argumentation according to based on defined criteria. The findings show that 21.1% of the learning outcomes in the 2018 curriculum and 41.3% of the learning outcomes in the 2024 curriculum are suitable for argumentation. It is seen that the 2024 curriculum adopts a more effective approach to integrating argumentation into the teaching process compared to the 2018 curriculum. This change is aligned with the comprehensive skill domains articulated in the 2024 curriculum and demonstrates that the learning outcomes exhibit a strengthened capacity to support the development of the targeted integrated and higher-order skills. In the Science Curriculum, access to learning outcomes can be made more qualitative by deeply matching learning outcomes suitable for argumentation with skills at all grade levels, taking into account the developmental characteristics of students.The 2024 curriculum appears to adopt a more effective approach to integrating argumentation into the teaching process compared to the 2018 curriculum. This change is consistent with the broad skills areas included in the 2024 curriculum and demonstrates that the outcomes have become stronger in providing the targeted integrated and high-level skills. In the Science Curriculum, access to learning outcomes can be made more qualified by deeply matching the outcomes appropriate for argumentation with skills at all grade levels, taking into account the developmental characteristics of the students.

Anahtar Kelimeler

• 2018 and 2024 Science Curriculums
• Argumentation
• TYMM

Kaynakça

1. Aktamış, H., & Hiğde, E. (2015). Fen eğitiminde kullanılan argümantasyon modellerinin değerlendirilmesi [Assessment of argumentation models used in science education]. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(1), 136–172. https://doi.org/10.21764/efd.01738
2. Altun, E., & Ozsevgec, T. (2025). Making argumentation-based learning and teaching happen: Exploring the development of pre-service science teachers’ argumentation competencies. Science & Education, 34, 4057-4106. https://doi.org/10.1007/s11191-024-00612-1
3. Balci, C., & Yenice, N. (2016). Effects of the scientific argumentation based learning process on teaching the unit of cell division and inheritance to eighth grade students. Journal of Education in Science Environment and Health (JESEH), 2(1), 67-84. https://doi.org/10.21891/jeseh.28130
4. Başerer, D., Berber, Z. B., & Duman, E. Z. (2023). Analojik akıl yürütmenin önemi ve eğitimdeki rolü [The importance of analogical reasoning and its role in education]. Üniversite Araştırmaları Dergisi, 6(4), 481-489. https://doi.org/10.32329/uad.1376052
5. Bathgate, M., Crowell, A., Schunn, C., Cannady, M., & Dorph, R. (2015). The learning benefits of being willing and able to engage in scientific argumentation. International Journal of Science Education, 37(10), 1590-1612. https://doi.org/10.1080/09500693.2015.1045958
6. Berland, L. K., & McNeill, K. L. (2010). A learning progression for scientific argumentation: understanding student work and designing supportive instructional contexts. Science Education, 94(5), 765-793. https://doi.org/10.1002/sce.20402
7. Çepni, S. (2010). Araştırma ve proje çalışmalarına giriş [Introduction to research and project studies] (5th ed.). Celepler Matbaacılık.
8. Çetin, P. S., Kutluca, A. Y., & Kaya, E. (2014). Öğrencilerin argümantasyon kalitelerinin incelenmesi [An examination of the quality of students’ argumentation]. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 2(1), 56-66.

9. Demirbağ, M., & Günel, M. (2014). Argümantasyon tabanlı fen eğitimi sürecine modsal betimleme entegrasyonunun akademik başarı, argüman kurma ve yazma becerilerine etkisi [Integrating argument-based science inquiry with modal representations: Impact on science achievement, argumentation, and writing skills]. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14(1), 373-392.
10. Driver, R., Newton, P., & Osborne, J. (2000). Establishing the norms of scientific argumentation in classrooms. Science Education, 84(3), 287-312. https://doi.org/10.1002/(SICI)1098-237X(200005)84:3%3C287::AID-SCE1%3E3.0.CO;2-A
11. Er, S., & Kırındı, T. (2020). Argümantasyon tabanlı fen öğretiminin öğrencilerin bilimsel süreç becerileri ve akademik başarılarına etkisi [The impact of the argumentation method based science course on students’ science process skills]. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(3), 317-343.
12. Erdem Özcan, G. (2019). İlkokul dördüncü sınıf fen bilimleri dersinde tahmin gözlem açıklama stratejisine dayalı öğretimin akademik başarı tutum ve kalıcılığa etkisi [In Effect of the prediction-observation-explanation method on academic success attitude and retention on primary secondary sincus]. (Tez No. 564259) [Yüksek lisans tezi, Kastamonu Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
13. Erduran, S. (2018). Toulmin’s argument pattern as a “horizon of possibilities” in the study of argumentation in science education. Cultural Studies of Science Education, 13(4), 1091–1099. https://doi.org/10.1007/s11422-017-9847-8 Erduran, S., Simon, S., & Osborne, J. (2004). TAPping into argumentation: Developments in the applying of Toulmin’s argument pattern for studying science discourse. Science Education, 88(6), 915–933. https://doi.org/10.1002/sce.20012 Gönen, S., & Başaran, B. (2025). Examination of the secondary school physics program published in 2024 in the context of sustainable development and education. Adıyaman University Journal of Educational Sciences, 15(1), 448–476. https://doi.org/10.17984/adyuebd.1556336
14. Günel, M., Kıngır, S., & Geban, Ö. (2012). Argümantasyon tabanlı bilim öğrenme (ATBÖ) yaklaşımının kullanıldığı sınıflarda argümantasyon ve soru yapılarının incelenmesi [Analysis of argumentation and questioning patterns in argument-based inquiry classrooms]. Eğitim ve Bilim, 37(64), 317–330.
15. Jiménez-Aleixandre, M. P., & Erduran, S. (2008). Argumentation in science education: An overview. In S. Erduran & M. P. Jiménez-Aleixandre (Eds.), Argumentation in science education: Perspectives from classroom-based research (pp. 3–27). Springer.
16. Kaçar, S., & Balım, A. G. (2019). Argümantasyona dayalı öğrenme. In A. G. Balım (Ed.), Fen öğretiminde yenilikçi yaklaşımlar (pp. 187–220). Anı Yayıncılık.
17. Karisan, D., & Zeidler, D. L. (2017). Contextualization of nature of science within the socioscientific issues framework: A review of research. International Journal of Education in Mathematics, Science and Technology, 5(2), 139–152. https://doi.org/10.18404/IJEMST.270186
18. Kaya, O. N., & Kılıç, Z. (2008). Etkin bir fen öğretimi için tartışmacı söylev [Argumentative discourse for the effective teaching of science]. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(3), 89–100.
19. Krathwohl, D. R. (2009). Bloom taksonomisinin revizyonu: Genel bir bakış [A Revision of Bloom’s Taxonomy: An overview] (D. Köğce, M. Aydın ve C. Yıldız, Çev.). İlköğretim Online, 8(3), 1–7.
20. Kutluca, A. Y., & Aydın, A. (2017). Argümantasyon ile bilimin doğası arasındaki ilişkiye yönelik araştırma eğilimlerinin incelenmesi [The investigation of research trends towards relationship between argumentation and nature of science]. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(3), 51–71. https://doi.org/10.17556/erziefd.299896
21. Kutru, Ç., & Hasançebi, F. (2024). Argümantasyon tabanlı bilim öğrenme (ATBÖ) destekli STEM eğitiminin iletişim, eleştirel düşünme, bilimsel yaratıcılık ve problem çözme becerilerine etkisi [The effect of argumentation-based inquiry (ABI) supported STEM education on 7th grade students' communication, scientific creativity and problem solving skills with critical thinking disposition]. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 59, 139–175. https://doi.org/10.53444/deubefd.1336324
22. Lazarou, D., Erduran, S., & Sutherland, R. (2017). Argumentation in science education as an evolving concept: Following the object of activity. Learning, Culture and Social Interaction, 14, 51–66. https://doi.org/10.1016/j.lcsi.2017.05.003
23. McNeill, K. L. (2011). Elementary students' views of explanation, argumentation, and evidence, and their abilities to construct arguments over the school year. Journal of Research in Science Teaching, 48(7), 793–823. https://doi.org/10.1002/tea.20430
24. McNeill, K. L., & Krajcik, J. (2009). Supporting students’ construction of scientific explanations by fading scaffolds in instructional materials. The Journal of the Learning Sciences, 15(2), 153–191. https://doi.org/10.1207/s15327809jls1502_1
25. Milli Eğitim Bakanlığı. (2018). Fen bilimleri dersi öğretim programı [Science curriculum]. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
26. Milli Eğitim Bakanlığı. (2024). Fen bilimleri dersi öğretim programı [Science curriculum]. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
27. Nielsen, J. A. (2013). Dialectical features of students’ argumentation: A critical review of argumentation studies in science education. Research in Science Education, (43), 371–393. https://doi.org/10.1007/s11165-011-9266-x
28. Oskay Güven, Z. M., & Ünal Çoban, G. (2024). Argümantasyon temelli FeTeMM etkinliklerinin öğretmen adaylarının argümantasyon becerilerine ve FeTeMM yeterliklerine etkisi [The effect of argumentation-based STEM activities on pre-serviceteachers' argumentation skills and STEM competencies]. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (60), 1394-1421. https://doi.org/10.53444/deubefd.1441654
29. Özbay, Y. (2018). Bilişsel gelişim. In Y. Özbay & S. Erkan (Eds.), Eğitim psikolojisi (6th ed., pp. 131–148). Pegem Akademi.
30. Piaget, J. (1972). The Psychology of the Child. Basic Books.
31. Rayner, G. M., & Papakonstantinou, T. (2018). Foundation biology students’ critical thinking ability: Self-efficacy versus actuality. Journal of University Teaching & Learning Practice, 15(5), 1-14. https://doi.org/10.53761/1.15.5.0
32. Şeyihoğlu, A., & Şahin, Y. (2019). Coğrafya eğitiminde kavram karikatürlerinin başarı ve eleştirel düşünme becerisine etkisi [The effect of concept cartoons on students’ achievement and critical thinking skills in geography education]. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 11(18), 2046–2073. https://doi.org/10.26466/opus.541308
33. Toulmin, S. (2003). The uses of argument (Updated ed.). Cambridge University Press.
34. Tutkun, F. Ö., Demirtaş, Z., Arslan, S., & Erdoğan, D. G. (2015). Revize Bloom taksonomisinin genel yapısı: Gerekçeler ve değişiklikler [General structure of the revised bloom’s taxonomy: reasons and modifications]. The Journal of Academic Social Science Studies, 32, 57-62. https://doi.org/10.9761/JASSS2684
35. Türk Dil Kurumu. (2023). Güncel Türkçe sözlük [Updated Turkish dictionary]. Retrieved April 4, 2025, from https://sozluk.gov.tr/
36. Tüzün, Ü. N., Bilir, V., & Eyceyurt, G. (2019). Ortaöğretim kimya dersi öğretim programı kazanımlarının Toulmin argüman modeli bileşenlerine göre değerlendirilmesi [Evaluating the targets of high school chemistry teaching program on the basis of Toulmin argument pattern components]. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(4), 1322-1333. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2020..-439202
37. Walton, D., Reed, C., & Macagno, F. (2008). Argumentation schemes. Cambridge University Press.
38. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri [Qualitative research methods in the social sciences] (8th ed.). Seçkin Yayıncılık.
39. Zeidler, D. L., Osborne, J., Erduran, S., Simon, S., & Monk, M. (2002). The role of argument during discourse about socioscientific issues. The role of moral reasoning on socioscientific issues and discourse in science education, 97-116. https://doi.org/10.1007/1-4020-4996-X_6