Boşanmış Aile Çocuklarına Hemşirelik Yaklaşımı

Öz

Boşanma, aile yaşam döngüsü içinde gelişen ve aile üyelerinin rollerinde değişime yol açarak, psikolojik dengeyi bozan kriz durumudur. Özellikle baş etme becerileri sınırlı olan çocuklar için stresli, kafa karıştırıcı, baş etmesi zor ve karmaşık bir süreçtir. Yapılan araştırmalar, boşanmış aile çocuklarının diğer çocuklara oranla ebeveyn ilişkileri, psikolojik, davranışsal ve akademik yaşamlarının daha sorunlu olduğunu ortaya koymuştur. Buna ek olarak, bu çocuklarda ruhsal sorun gelişme riskinin iki kat daha fazla olduğu belirtilmektedir. Hemşireler, toplumdaki risk gruplarını belirlemede ve bu gruplara yönelik koruyucu, önleyici müdahaleler geliştirmede anahtar kişi rolündedir. Bu makalede, boşanmış aile çocuklarının yaşadığı sorunları tanımlayabilmek, bu gruba özgü hemşirelik yaklaşımlarını ortaya koymak ve hemşirelerin bu konudaki farkındalıklarını artırmak amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Boşanma, çocuk, aile, hemşirelik süreci

Nursing Approach Toward Children with Divorced Parents

Öz

Divorce is a crisis situation which develops within the family lifecycle and causes imbalance in psychology by changing the roles of the family members. This process is especially difficult, confusing, stressful and complex for children whose coping skills are limited. Researches indicate that, the divorced family children have more problems in terms of family relations, psychological, behavioral and academic. In addition, these children are twice more likely to develop psychiatric problems than others. Nurses have the key role of identifying these risk groups and developing protective and preventive measures in this field. In this article, it was aimed to identify problems experienced by divorced family's children, point out a nursing approach specific to this group, and raise awareness of nurses.

Anahtar Kelimeler

• Divorce, children, family, nursing process

Kaynakça

1. The effects of divorce on children, working document. Department of Justice Ministre Canada (1997). URL: http://www.canada.justice.gc.ca/ en/ps/rs/wd98-2a-e.pdf. 19 Aralık 2003.
2. Feng P, Fine MA. Evaluation of a research-based parenting for divorcing parents: The Focus on Kids Program. J. of Divorce and Remarriage 2000; 34: (1/2).
3. Hetherington EM, Hagan MS. The adjustment of children with divorced parents: A risk and resiliency perspective. J.Child Psychiatry 1999; 40(1):129-140.
4. T.C. Başbakanlık Aile ve Sosyal Araştırmalar Genel Müdürlüğü boşanma istatistikleri. URL: http:// www.aile.gov.tr/aile.ist.htm. 06 Mart 2008.
5. KKTC istatistik yıllığı, KKTC Başbakanlık Devlet Planlama Örgütü İstatistik ve Araştırma Dairesi. Lefkoşa; 1997. s.35-41.
6. KKTC mahkemeler, 2005 Yılı Faaliyet Raporu, Yüksek Mahkeme Genel Sekreterliği. 2006. s. 9-11.
7. Amato PR. The consequences of divorce for adult and children. J. Marriage and the Family 2000; 62(4):1269-1287.
8. Hetherington EM, Hagan MS, Anderson ER. Marital Transitions: A child’s perspective. American Psychologist 1989; 44(2): 303-312.

9. Hoyt LA, Cowen EL, Pedro-Carroll JL, Alpert-Gillis LJ. Anxiety and depression in young Children of Divorce. J. Clinical Child Psychology 1990;19(1): 26-32.
10. Kelly JB, Emery R. Children’s adjustment following divorce: risk and resilience perspectives. Family Relations 2003; 52: 352-362.
11. Wallerstein JS. Child of divorce: An overview. Behavioral Sciences and the Law 1986; 4(2): 105-108.
12. Amato PR. Children’s adjustment to divorce: Theories, hypotheses and empirical support. Journal of Marriage and the Family 1993; 55: 23-38.
13. Hootman J, Houck GM, King MC. Increased mental health needs and new roles in school communities. J. Child and Adolescent Psychiatric Nursing 2003;16 (3): 93-101.
14. Wolchik SA, West SG, Westover S, Sandler IN, Martin A, Lustig J, Tein J, Fisher J. The children of divorce parenting intervention: outcome evaluation of a empirically based program. American Journal of Community Psychology 1993; 21(3): 293-331.
15. Amato PR. (2000). Children and Divorce: Outcomes for Children and Young Adults URL: http:// www.icvf.msu.edu. 12 Haziran 2005.
16. Simons RL, Lin KH, Gordon LC, Conger RD, Lorenz FO. Explaining the higher incidence of adjustment problems among children of divorce compared with those in two-parent families. J. Marriage and the Family 1999; 61: 1020-1033.
17. Wood JJ, Repetti RL, Roesch SC. Divorce and children’s adjustment problems at home and school: The role of depressive / withdrawn parenting. Child Psychiatry and Human Development 2004; 35(2): 121-141.
18. Amato PR, Keith B. Parental divorce and the well being of children: a meta-analysis. Psychological Bulletin 1991; 110 (1): 26-46.
19. Amato PR. Children of divorce in the 1990’s: An update of the Amato and Keith (1991) meta-analysis. Journal of Family Psychology 2001;15 (3): 355-370.
20. Hetherington EM, Clingempell WG, Anderson ER, Deal JE., Hagan EA., Hollier EA, Lindner MS. Coping with marital transitions: A family systems perspective. Monographs of the Society for Research in Child Development 1992; 57 (2-3).
21. Cohen GJ. Helping children and families deal with divorce and separation. Pediatrics 2002;110 (6): 1019-1023.
22. Dong Q, Wang Y, Ollendick TH. Consequences of divorce on the adjustment of children in China. Journal of Clinical Child and Adolescent Psychology 2002; 31 (1): 101-110.
23. Amato PR. Reconciling divergent perspectives: Judith Wallerstein, quantitave family research and children of divorce. Family Relations 2003; 52 (4): 332-339.
24. Boyd MA. Psychiatric nursing contemporary practice. Second Edition. U.S.A:Lippincott Williams&Wilkins; 2002.
25. Stuart GW, Laraia M.T. Psychiatric Nursing. Missouri: Mosby Press; 2001.
26. Bower P. Primary care mental health workers: role expectations, conflict and ambiguity. Health and Social Care in the Community 2004; 12(4): 336-345.
27. Greco BG. Community psychiatric nursing care. Missouri: Mosby Press; 2001; 728-731.
28. Pektaş İ, Bilge A, Ersoy MA. Toplum ruh sağlığı hizmetlerinde epidemiyolojik çalışmalar ve toplum ruh sağlığı hemşireliğinin rolü. Anadolu Psikiyatri Dergisi 2006; 7: 43-48.
29. Birol L. Hemşirelik süreci. 7. Baskı. İzmir: Etki Matbaacılık Yayıncılık; 2005.
30. Erdemir F. Hemşirelik tanıları. 7. Baskı. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevi; 1999.
31. Benedek EP, Brown CF. Boşanma ve çocuğunuz. Ankara: MedicoGraphics Ajans ve Matbaacılık;1997. s.6.
32. Öz F. Sağlık alanında temel kavramlar. Ankara: İmaj Ticaret; 2004. s. 83-106.
33. Arifoğlu B. Çocuklar için boşanmaya uyum programının çocukların boşanmaya uyum, kaygı ve depresyon düzeylerine etkisi, Yayımlanmamış Doktora Tezi. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara, 2006.