SAĞLIK BAKANLIĞI HASTANELERİ’NİN ÖRGÜTSEL VE FİNANSAL PERFORMANS GÖSTERGELERİ BAKIMINDAN KÜMELENMESİ

Öz

Bu çalışmada Sağlık Bakanlığı’na bağlı 30 ve daha fazla yatağa sahip olan toplam 514 kamu hastanesinin seçilmiş örgütsel ve finansal performans göstergeleri bakımından kümelenmesi amaçlanmıştır. Hastanelerin kümelenmesinde Expectation Maximization kümeleme algoritmasından yararlanılmıştır. Optimal küme sayısının belirlenmesinde 10 katlı çapraz geçerlilik yöntemi kullanılmıştır. Analiz sonucunda hastanelerin 6 farklı kümede toplandıkları tespit edilmiştir. Hastanelerin örgütsel değişkenler bakımından kümelenmesinde belirleyici olan faktörün hastanelerin bir genel hastane olup olmama durumlarının olduğu ve finansal değişkenler bakımından iyi durumda olan hastanelerin daha çok orta büyüklükteki hastanelerden oluştukları ve bu hastanelerin belirli bir kümede toplandıkları görülmüştür. Araştırma bulgularına göre hastanelerin türü ve büyüklüğü, finansal performans göstergeleri açısından yapılan değerlendirmelerde dikkate alınması gereken temel özelliklerdir. Araştırma sonuçları her geçen gün artan kaynak sınırlılığı sorunu ile karşı karşıya olan profesyonel hastane yöneticilerinin kaynaklarını etkin yönetebilmeleri için faydalı bilgiler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Kamu hastaneleri, örgütsel performans, finansal performans, kümeleme, expectation maximization (EM)

Kaynakça

1. Abbas, O. (2008), “Comparisons Between Data Clustering Algorithms”, The International Arab Journal of Information Technology, 5(3), 320-325.
2. Albayrak, A.S., R. Akbulut (2008), “Karlılığı Etkileyen Faktörler: İMKB Sanayi ve Hizmet Sektörlerinde İşlem Gören İşletmeler Üzerine Bir İnceleme", ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 4(7), 55-83.
3. Alpar, R. (2011), Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistiksel Yöntemler, Ankara: Detay Yayıncılık.
4. Atun R., S. Aydın, S. Chakraborty, S. Sümer, M. Aran, İ. Gürol, S. Nazlıoğlu, Ş. Özgülcü, Ü. Aydoğan, B. Ayar, U. Dilmen, R. Akdağ, (2013), “Universal Health Coverage in Turkey: Enhancement of Equity”, The Lancet, 382(9886), 65-99.
5. Berg M. (2001), “Implementing Information Systems in Health Care Organizations: Myths and Challenges”, International Journal of Medical Informatics, 64(2-3), 143-156.
6. Bonita, K., C. Johnson (2009), Financial Statements: A Self-Teaching Guide, Mcgraw-Hill, USA.
7. Capkun, V., M. Messner, C. Rissbacher (2012), "Service Specialization and Operational Performance in Hospitals", International Journal of Operations&Production Management, 32(4), 468-495.
8. Chu, H.L., C.Y. Chiang (2013), "The Effects of Strategic Hospital Alliances on Hospital EfŞciency", The Service Industries Journal, 33(6), 624-635.

9. Cleverley, W.O. (1995), The 1995 Almanac of Hospital Financial & Operating Indicators. The Center for Healthcare Industry Performance Studies (CHIPS), Columbus, OH.
10. Elwyn G., S. Buetow, J. Hibbard (2007), “Measuring Quality Through Performance: Respecting the Subjective Quality Measurement from the Patient's Perspective”, British Medical Journal, 335(7628), 1021-1022.
11. Fineberg, H.V., D.J. Hunter (2013), “A Global View of Health-An Unfolding Series”, The New England Journal of Medicine (Editorial), 368(1), 78-79.
12. Finkler, S. A., D.M. Ward (2006), Accounting Fundamentals for Health Care Management, Massachhusetts: Jones and Bartlett Publisher.
13. Gapenski, L.C. (2005), Healthcare Finance: An Introduction to Accounting and Financial Management, (3rd ed.), AUPHA: .
14. Gardner G., A. Gardner, J. O’Connell (2014), “Using the Donabedian Framework to Examine the Quality and Safety of Nursing Service Innovation”, Journal of Clinical Nursing, 23(1- 2), 145-155.
15. Gider, Ö. (2011), “Ekonomik Kriz Dönemlerinin Özel Hastanelere Etkileri: Bir Özel Hastanenin Oran Analizleri Yöntemiyle Finansal Performansına Bakış”, Öneri, 9(36), 87-103.
16. Gormley, I.C., T.B. Murphy (2007), “Expectation Maximization Algorithm” in F. Ruggeri, R. Kennett and F.W. Faltin (ed.), Encyclopedia of Statistics in Quality and Reliability, Chichester: Wiley.
17. Gök, M.S., B. Sezen (2013), “Analyzing the Ambiguous Relationship between Efficiency, Quality and Patient Satisfaction in Healthcare Services, the Case of Public Hospitals in Turkey”, Health Policy, 111(3), 290-300.
18. Green, L.V. (2002), “How Many Hospital Beds?”, Inquiry, 39(4), 400-412.
19. Grosskopf, S., D. Margaritis, V. Valdmanis (2001), "Comparing Teeaching and Nonteaching Hospitals: A Frontier Approach (Teaching vs. Non-teaching Hospitals)", Health Care Management Science, 4(2), 83-90.
20. Jiang, H.F., J.S.S. Bernard (2013), "Hospital Cost and Quality Performance in Relation to Market Forces: An Examination of U.S. Community Hospitals in The Post-Managed Care Era”, International Journal of Health Care Finance and Economics, 13(1), 53-71.
21. Kim, W.G., A. Baker (2005), "Ratio Analysis for the Hospitality Industry: A Cross Sector Comparison of Financial Trends in the Lodging, Restaurant, Airline and Amusement Sectors", Journal of Hospitality Financial Management, 13(1), 1-30.
22. Li, L.X., W.C. Benton (1996) "Performance Measurement Criteria in Health Care Organizastions: Review and Future Research Directions", European Journal of Operational Research, 93(3), 449-468.
23. Li, L.X., W.C. Benton, K.G. Leong (2002) "The Impact of Strategic Operations Management Decisions on Community Hospital Performance", Journal of Operations Management, 20(4), 389-408.
24. Mackenbach, J.P., M. McKee (2013) “A Comparative Analysis of Health Policy Performance in 43 European Countries”, European Journal of Public Health, 23(2), 195-344.
25. Mitra, P.P., K. Sankar, M.A. Siddiqi (2003) “Non-Convex Clustering Using Expectation Maximization Algorithm with Rough Set Initialization”, Pattern Recognition Letters, 24(6), 863-873.
26. Napoleon, D., S. Pavalakodi (2011) “A New Method for Dimensionality Reduction Using K- Means Clustering Algorithm for High Dimensional Data Set”, International Journal of Computer Applications, 13(7), 41-46.
27. Nazeer, A.A., M.P. Sebastian (2009) “Improving the Accuracy and Efficiency of the K-Means Algorithm”, Proceedings of the World Congress on Engineering, WCE, 1, July 1-3, London, U.K.
28. Nguyen, J., M.P. Six, D. Antonioli, P. Glemain, G. Potel, P. Lombrail, P.L. Beux (2005), “A Simple Method to Optimize Hospital Beds Capacity”, International Journal of Medical Informatics, 74 (1), 39-49.
29. Ozcan, Y. A., M. McCue (1996), "Development of a Financial Performance Index for Hospitals: A DEA Approach", Journal of Operations Research Society, 47(1), 18-26.
30. Ozgulbas, N., S. Koyuncugil (2009) "Financial Profiling of Public Hospitals: An Application By Data Mining, International Journal of Health Planning Management, 24(1), 69-83.
31. Özdamar, K. (2010), Paket Programlar İle Çok Değişkenli İstatistiksel Veri Analizi, Kaan Kitabevi.
32. Özgülbaş, N. (2001), Hastanelerde Teknik ve Finansal Performans İlişkisi, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
33. Poole L., J. Davis, N.W. Gorris (2013), “In a Niche of Time: Do Specialty Hospitals Outperform General Services Hospitals?”, The Health Care Manager, 32(1), 13-22.
34. Sicotte, C., F. Champagne, A.P. Contandriopoulos, J. Barnsley, F. Beland, S.G. Leggat, J.L. Dennis, H. Bilodeau, A. Langley, G.R. Baker (1998), “A Conceptual Framework for the Analysis of Health Care Organizations’ Performance”, Health Services Management Research, 11(1), 24-48.
35. Sikka V., R.D. Luke, Y. Ozcan (2009), “The Efficiency of Hospital-Based Clusters: Evaluating System Performance Using Data Envelopment Analysis”, Health Care Management Review, 34(3), 251-261.
36. Sun, J.L.H. (2008), “Data Mining Method For Listed Companies’ Financial Distress Prediction”, Knowledge Based Systems, 21(1), 1-5.
37. Şahin İ. (2008), “Sağlık Bakanlığı Genel Hastaneleri ve Sağlık Bakanlığına Devredilen SSK Genel Hastanelerinin Teknik Verimliliklerinin Karşılaştırmalı Analizi”, Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 11(1), 1-48.
38. Tatar, M. (2013), “Management of Diabetes and Diabetes Policies in Turkey”, Globalization and Health, 9(16), 1-7.
39. Top, M., B. Şahin (2004), “Hastane Endüstrisinde Değişen Sınırlar: Avrupa Ülkelerinde Yaşanan Son Yirmi Yıllık Süreç”, Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 7(1), 85-106.
40. Vance, D. (2002), Tools and Techniques to Solve Financial Problems and Make Effective Business Decisions, McGraw-Hill.
41. Venanzi, D. (2012), Financial Performance Measures and Value Creation: The State of The Art, Springer Briefs In Business, Springer.
42. Wilson, A. B., N. Bernard-Bastian, L.V. Fulton, (2012), "Financial Performance Monitoring of the Technical Efficiency of Critical Access Hospitals: A Data Envelopment Analysis and Logistic Regression Modeling Approach", Journal of Healthcare Management, 57(3), 200-212.
43. Younis, M. Z. (2013), “A Comparison Study of Urban and Small Rural Hospitals Financial and Economic Performance”, Online Journal of Rural Nursing and Health Care, 3(1), 38- 48.