Araştırma Makalesi

OECD Ülkelerinde Çocuklarda Sigara ve Alkol Tüketiminin Değerlendirilmesi Üzerine Bir Etkinlik Analizi

Cilt: 3 Sayı: 1 28 Şubat 2021
PDF İndir
EN TR

OECD Ülkelerinde Çocuklarda Sigara ve Alkol Tüketiminin Değerlendirilmesi Üzerine Bir Etkinlik Analizi

Öz

Son yıllarda, yöneylem araştırmaları ve yönetim bilimleri alanlarında yapılan çalışmalarda, etkinlik analizleri çok yaygın olarak kullanılmaktadır. Sağladığı yüksek doğruluk ve uygulama kolaylığıyla, Veri Zarflama Analizi (VZA), etkinlik analizlerine dayalı çalışmalarda çok fazla tercih edilen bir yötemdir. VZA, matematiksel programlama algoritmaları uygulayarak, çok sayıda girdi ve çıktıyı değerlendirir ve Karar Verme Birimleri'nin (KVB) etkinlik analizini yapar. Bu çalışmada, 23 OECD ülkesinde yaşayan çocukların sahip olduğu yaşam ve eğitim koşullarıyla, alkol ve sigara bağımlılığı arasındaki ilişki üzerine VZA uygulanmıştır. Eğitim kalitesi yetersiz, düşük aile geliri, kalabalık ev ortamı ve kötü çevre koşulları gibi olumsuz şartlarda yaşayan çocukların, alkol ve sigara bağımlılığına sahip olma oranları arasındaki ilişkiyi gözlemlemek amacıyla, girdilerin sabit ve çıktıların tersinin maksimum olduğu bir model tasarlanmıştır. Çoklu girdi/çıktı değişkene sahip bu analizde, etkinlik değer hesaplaması için Veri Zarflama Analizi (VZA) uygulanmıştır. Toplam etkinlik değerleri Charnes-Cooper-Rhodes (CCR) modelleriyle, teknik etkinlik değerleri ise Banker-Charnes-Cooper (BCC) modelleriyle hesaplanmıştır. Etkin olmayan ülkelerin etkin olabilmesi için gereken hedef değerler ve iyileştirme oranları hesaplanmıştır. Çalışmada ayrıca süper etkinlik modelleri yardımıyla, ülkelerin etkinlik sıralaması da belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abiodun A. J., Adeyemi K. S., (2020), Performance role models among public health facilities: An application of data envelopment analysis, International Journal of Healthcare Management, 13:3, 193-200, DOI: 10.1080/20479700.2017.1397379
  2. Andersen P. ve Petersen N.C.(1993), “A Procedure for Ranking Efficient Units in Data Envelopment Analysis,” Management Science 39, pp.1261–1264.
  3. An Q., Wang P., Shi S., (2020), Fixed cost allocation for two-stage systems with cooperative relationship using data envelopment analysis, Computers & Industrial Engineering, Volume 145, 106534, ISSN 0360-8352, doi.org/10.1016/j.cie.2020.106534.
  4. Banker R. D., Charnes A., Cooper W. W., (1984), Some Models for Estimating Technical and Scale Inefficiencies in Data Envelopment Analysis. Management Science, 30, 9, 1078-1092.
  5. Charnes A., Cooper W., Rhodes E., (1978), Measuring the Efficiency of Decision Making Units. European Journal of Operations Research. 2, 429-444.
  6. Cinaroglu S., (2020), Integrated k-means clustering with data envelopment analysis of public hospital efficiency. Health Care Manag Sci 23, 325–338. https://doi.org/10.1007/s10729-019-09491-3
  7. Çakmak E., Örkcü H., (2016), Türkiye’deki İllerin Etkinliklerinin Sosyo-Ekonomik Temel Göstergelerle Veri Zarflama Analizi Kullanarak İncelenmesi . Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , 6 (1) , 30-48.
  8. Ferreira C., (2020), Evaluating European Bank Efficiency Using Data Envelopment Analysis: Evidence in the Aftermath of the Recent Financial Crisis. Int Adv Econ Res 26, 391–405 (2020). https://doi.org/10.1007/s11294-020-09807-y

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

28 Şubat 2021

Gönderilme Tarihi

24 Ocak 2021

Kabul Tarihi

11 Şubat 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 3 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Baş Kaman, F., & Yücel, A. (2021). OECD Ülkelerinde Çocuklarda Sigara ve Alkol Tüketiminin Değerlendirilmesi Üzerine Bir Etkinlik Analizi. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 44-63. https://izlik.org/JA99EZ99WH
AMA
1.Baş Kaman F, Yücel A. OECD Ülkelerinde Çocuklarda Sigara ve Alkol Tüketiminin Değerlendirilmesi Üzerine Bir Etkinlik Analizi. HÜSBD. 2021;3(1):44-63. https://izlik.org/JA99EZ99WH
Chicago
Baş Kaman, Ferhan, ve Ahmet Yücel. 2021. “OECD Ülkelerinde Çocuklarda Sigara ve Alkol Tüketiminin Değerlendirilmesi Üzerine Bir Etkinlik Analizi”. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 3 (1): 44-63. https://izlik.org/JA99EZ99WH.
EndNote
Baş Kaman F, Yücel A (01 Şubat 2021) OECD Ülkelerinde Çocuklarda Sigara ve Alkol Tüketiminin Değerlendirilmesi Üzerine Bir Etkinlik Analizi. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 3 1 44–63.
IEEE
[1]F. Baş Kaman ve A. Yücel, “OECD Ülkelerinde Çocuklarda Sigara ve Alkol Tüketiminin Değerlendirilmesi Üzerine Bir Etkinlik Analizi”, HÜSBD, c. 3, sy 1, ss. 44–63, Şub. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA99EZ99WH
ISNAD
Baş Kaman, Ferhan - Yücel, Ahmet. “OECD Ülkelerinde Çocuklarda Sigara ve Alkol Tüketiminin Değerlendirilmesi Üzerine Bir Etkinlik Analizi”. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 3/1 (01 Şubat 2021): 44-63. https://izlik.org/JA99EZ99WH.
JAMA
1.Baş Kaman F, Yücel A. OECD Ülkelerinde Çocuklarda Sigara ve Alkol Tüketiminin Değerlendirilmesi Üzerine Bir Etkinlik Analizi. HÜSBD. 2021;3:44–63.
MLA
Baş Kaman, Ferhan, ve Ahmet Yücel. “OECD Ülkelerinde Çocuklarda Sigara ve Alkol Tüketiminin Değerlendirilmesi Üzerine Bir Etkinlik Analizi”. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 3, sy 1, Şubat 2021, ss. 44-63, https://izlik.org/JA99EZ99WH.
Vancouver
1.Ferhan Baş Kaman, Ahmet Yücel. OECD Ülkelerinde Çocuklarda Sigara ve Alkol Tüketiminin Değerlendirilmesi Üzerine Bir Etkinlik Analizi. HÜSBD [Internet]. 01 Şubat 2021;3(1):44-63. Erişim adresi: https://izlik.org/JA99EZ99WH