COVID-19 Pandemi Döneminde Acil Servis Çalışanlarının Tükenmişlik Düzeyleri ve Etkileyen Faktörler

Öz

Amaç: Acil servisler yüksek yoğunluklu çalışma ortamı, uzun süreli çalışma saatleri, vakaların değişkenliği ve öngörülemezliği, hastalara hızlı müdahele etme gerekliliği gibi birçok nedenden dolayı iş yükü ve stresin daha çok görüldüğü alanlardır. Zaten tükenmişlik görülme potansiyeli yüksek olan acil servis çalışanlarına 2019 yılının sonlarına doğru ortaya çıkan COVID-19 pandemisi ve buna bağlı stres faktörleri eklenmiştir. Biz bu çalışmada pandemi döneminde acil servis çalışanlarının tükenmişlik düzeyleri ve etkileyen faktörlerini araştırmayı amaçladık. Materyal ve Metod: Samsun ilindeki iki büyük pandemi hastanesinde çalışan 140 acil personeli araştırmaya dahil edilmiştir. Katılımcılara Maslach tükenmişlik envanteri uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmaya %55 erkek, %45 kadın toplam 140 kişi katılmıştır. Katılımcıların % 55.8’i evlidir. %40.7’si 18-27 yaş grubundayken %30’u 28-37 yaş grubundadır. Gönüllülerin %32.1’i hemşire %28.5 pratisyen hekimdir. Katılımcıların %39.3’ü COVID-19 enfeksiyonu geçirmiştir. Katılımcılarda orta düzeyde tükenmişlik tespit edilmiştir. Maslach tükenmişlik ölçeğininin katılımcıların demografik verileri, mesleği ve COVID -19 geçirme öyküsüne göre karşılaştırılması sonucunda duygusal tükenme alt ölçeğinde cinsiyet (p=0.003) ve eğitim durumları (p=0.006) arasında, duyarsızlaşma alt ölçeğinde cinsiyet (p=0.038) ve eğitim durumları (p=0.003) arasında, kişisel başarı alt ölçeğinde cinsiyetler (p=0.007) arasında istatistiksel anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Sonuç: Bu araştırmada pandemi döneminde acil servis çalışanlarında orta düzeyde tükenmişlik olduğu tespit edildi. Ayrıca çalışmamızın bulgularına göre diyebiliriz ki kadın cinsiyet ve lisansüstü eğitimi olanlarda tükenmişlik daha fazla görülmektedir. Diğer demografik bulgular ve COVID-19 geçirme öyküsünün tükenmişlik üzerine etkisi saptanmadı.

Anahtar Kelimeler

• Acil Servis
• COVID-19
• Tükenmişlik
• Pandemi

The Burnout Levels of Emergency Employees in COVID -19 Pandemic and the Related Factors

Öz

Objective: Emergency services are areas where workload and stress are more common than others due to several reasons such as intensive working environment, long hours, variability and unpredictability of cases, the need for rapid response to patients. Emergency service employees who are already highly likely to experience burnout syndrome began to be affected by COVID-19 pandemic that emerged later in 2019 and the stress factors resulting from the pandemic. The study aims to investigate burnout levels of the emergency employees during the pandemic period and the related factors. Material and Methods: 140 emergency service employees working in two large pandemic hospitals in Samsun province were included in the study. Maslach Burnout Inventory was performed on the participants. Results: 140 people voluntarily participated in the study in total. Of them, 55% are males and 45% are females. 55.8% of the participants are married. While 40.7% of them are in the age group 18-27, 30% are in the age group 28-37. 32.1% of the participants are nurse and 28.5% are practitioner. 39.3% of the participants got infected with COVID-19. Moderate burnout was found in the patients. Maslach burnout inventory was compared by demographic data, occupation, and medical history of COVID -19 of the participants. Consequently, statistically significant differences were found between gender (p=0.003) and educational background (p=0.006) in the subscale of emotional exhaustion; between gender (p=0.038) and educational background (p=0.003) in the subscale of desensitization; and between genders (p=0.007) in the subscale of personal success. Conclusion: In this study is found that moderate burnout in emergency service employees during the pandemic. Furthermore, it can be deduced from the study findings that burnout syndrome is found more in female gender and post graduates. Other demographic findings and medical history of COVID-19 were found to have no effect on burnout syndrome.

Anahtar Kelimeler

• Emergency Service
• COVID-19
• Burnout
• Pandemic

Kaynakça

1. 1. Leiter MP, Maslach C. Nurse turnover: the mediating role of burnout. J Nurs Manag. 2009 Apr;17(3):331-9.
2. 2. Maslach C, Jackson Se. The Measurement Of Experienced Burnout. Journal Of Occupatıonal Behavıour.1981; 2 (2): 99–113
3. 3. Öztürk O, Uyar EI. Samsun İlindeki Bazı Toplum Sağlığı Merkezi Çalışanlarında Memnuniyet Düzeyi ve Tükenmişlik Durumu. TJFMPC. 2016;10(4): 213-21.
4. 4. Yüncü V, Yılan Y. COVID-19 Pandemisinin Sağlık Çalışanlarına Etkilerinin İncelenmesi: Bir Durum Analizi. Igd Univ Jour Soc Sci. 2020; November (Supplement):373-401
5. 5. Dinibutun SR. Factors Associated with Burnout Among Physicians: An Evaluation During a Period of COVID-19 Pandemic. J Healthc Leadersh. 2020 Sep 15;12:85-94
6. 6. Kimo Takayesu J, Ramoska EA, Clark TR, Hansoti B, Dougherty J, Freeman W, Weaver KR, Chang Y, Gross E. Factors associated with burnout during emergency medicine residency. Acad Emerg Med. 2014 Sep;21(9):1031-5
7. 7. Boutou A, Pitsiou G, Sourla E, Kioumis I. Burnout syndrome among emergency medicine physicians: an update on its prevalence and risk factors. Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2019 Oct;23(20):9058-65.
8. 8. WHO. Director - General's opening remarks at the media briefing on COVID-19 –11 March 2020 2020; Available from: https://www.who.int/dg/speeches/detail/who-director-general-s-opening-remarks-at-the-media-briefing-on-covid-19-11-march-2020

9. 9. Ergin, C. Doktor ve hemşirelerde tükenmişlik ve Maslach Tükenmişlik Ölçeğinin uyarlanması. VII. Ulusal Psikoloji Kongresi. Hacettepe Üniversitesi, Ankara; 1992 s. 143-154.
10. 10. Karahan H. Acil Servislerde Çalışan Sağlık Personellerinde Tükenmişlik Sendromu Görülme Sıklığı ve Demografik Özellikleri. Anatolian J Emerg Med. 2020;3(3); 81-84.
11. 11. Maslach C. Burnout: A Social Psychological Analysis, The Burnout Syndrome: Current Reserch, Theory and Interventions. Park Ridge, III, London House Management. 1981:31- 52.
12. 12. Oğuzberk M, Aydın A. Ruh Sağlığı Çalışanlarında Tükenmişlik. Klinik Psikiyatri. 2008;11:167-79.
13. 13. Kocabıyık ZO, Çakıcı E. Sağlık çalışanlarında tükenmişlik ve iş doyumu. Anadolu Psikiyatri Dergisi. 2008;9(3):132–138
14. 14. Maslach C, Leiter MP. The truth about burnout, San Francisco: Jose-Bass Publishers; 1997.
15. 15. Kurçer M. Harran üniversitesi tıp fakültesi hekimlerinin iş doyumu ve tükenmişlik düzeyleri. Harran Univ Tıp Fak Derg. 2005;2(3):10–15. 16. Türkmenoğlu B, Sümer H. Sivas İl Merkezi Sağlık Çalışanlarının Tükenmişlik Düzeyleri. Cumhuriyet Üniv. Sağ. Bil. Enst. Derg. 2017 (2)2: 24-34
16. 17. Akbolat M, Işık O. Sağlık çalışanlarının tükenmişlik düzeyleri: bir kamu hastanesi örneği. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi. 2008; 11:229-54.
17. 18. Günüşen N, Üstün B. Bir Üniversite Hastanesinde Çalışan Hemşirelerin Tükenmişlik Düzeyi ve Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2008; 11 (4): 48-58
18. 19. Alacacıoğlu A, Yavuzsen T, Diriöz M, Öztop İ, Yılmaz U. Burnout in nurses and physicians working at an oncology department. Psycho-Oncology. 2009;18:543–548
19. 20. Aydın A, Oğuzberk M. Ruh sağlığı çalışanlarında tükenmişlik. Klinik Psikiyatri. 2008;11:167-79.
20. 21. Girgin G, Özbek K. “Sağlık Bakanlığı İzmir İl Teşkilatında Çalışan Hekimlerde Tükenmişlik (Burnout) Sendromunun Araştırılması”, Ankara: T.C. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Ruh Sağlığı Bülteni.
21. 22. Aslan Ö, Lofçalı A, Uğur Ş, Tuğlu A. Hemşirelerin Acil Serviste Şiddet İçeren Olgu Senaryolarına Yaklaşımları. Gülhane Tıp Dergisi. 2005; 47(1): 18-23.
22. 23. Ergin C. Maslach tükenmişlik ölçeğinin Türkiye sağlık personeli normları. Psikiyatri Psikoloji Psikofarmakoloji (3P) Dergisi. 1996; 4 (1): 28-33.