GENİŞLETİLMİŞ ANALİZ YÖNTEMİNE DAYALI BULANIK ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ İLE ARAŞTIRMA GÖREVLİLERİNİN MOTİVASYONLARI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME
Öz
Bu çalşmann amac hizmet üreten üniversitelerin en önemli parçalarndan biri olan
araştrma görevlilerinin çalşma ortamlarnda motivasyonlarn sağlayan faktörlerin
önem derecelerinin belirlenmesidir. Sosyo-ekonomik faktörler, öğrenci ve diğer
akademisyenlerle olan iletişim ve kurduklar ilişkiler, çalşlan ortamda sunulan
koşullar, kurumun sağladğ sosyal imkanlar, işin kendisine ait faktörler, başar
duygusunun hissettirilmesine yönelik duygular, iş ortamnda kabul görülme ve
çalşma ortamnn sahip olduğu yönetim tarz gibi faktörler motivasyonu ve iş
tatminini etkilediği belirlenen faktörler olarak çalşmann konusu olmuştur.
Çukurova Üniversitesi’nin en fazla öğrenci says ve ders yoğunluğuna sahip
fakültelerinden olan İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesine bağl bölümlerdeki tüm
araştrma görevlileri üzerinde gerçekleştirilen çalşmada çok kriterli karar verme
tekniklerinden biri olan Chang’in Genişletilmiş Analiz Yöntemine Dayal Bulank
Analitik Hiyerarşi Süreci (BAHS) modellemesinden yararlanlarak motivasyonel
faktörler üzerinde bir değerlendirme yaplmştr. Dilsel değişkenlerin kullanldğ
çalşma eldeki kesin olmayan verilerin güvenirliğini artrarak 36 farkl karar
vericinin genel bir değerlendirmede bulunmasna olanak sağlamştr. Ortaya çkan
sonuca göre araştrma görevlilerinin motivasyonlarn etkileyen faktörler arasnda
en ağr basan faktörler kümesinde çalşma koşullar, işin kendisi ve elde edilen
başar duygusu yer alrken; hemen ardndan 2. önem kümesinde ise sosyoekonomik
koşullar, çalşma ortamnda görülen kabul ve yönetim tarz gelmiştir.
Çalşma arkadaşlar, öğrenciler ve üstler ile kurulan ilişki ve iletişim ise tek bir
eleman olarak 3.önem kümesinde değerlendirilirken, motivasyonu en az tetikleyen
faktör kurumun sağladğ sosyal imkanlar olarak tespit edilmiştir.
araştrma görevlilerinin çalşma ortamlarnda motivasyonlarn sağlayan faktörlerin
önem derecelerinin belirlenmesidir. Sosyo-ekonomik faktörler, öğrenci ve diğer
akademisyenlerle olan iletişim ve kurduklar ilişkiler, çalşlan ortamda sunulan
koşullar, kurumun sağladğ sosyal imkanlar, işin kendisine ait faktörler, başar
duygusunun hissettirilmesine yönelik duygular, iş ortamnda kabul görülme ve
çalşma ortamnn sahip olduğu yönetim tarz gibi faktörler motivasyonu ve iş
tatminini etkilediği belirlenen faktörler olarak çalşmann konusu olmuştur.
Çukurova Üniversitesi’nin en fazla öğrenci says ve ders yoğunluğuna sahip
fakültelerinden olan İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesine bağl bölümlerdeki tüm
araştrma görevlileri üzerinde gerçekleştirilen çalşmada çok kriterli karar verme
tekniklerinden biri olan Chang’in Genişletilmiş Analiz Yöntemine Dayal Bulank
Analitik Hiyerarşi Süreci (BAHS) modellemesinden yararlanlarak motivasyonel
faktörler üzerinde bir değerlendirme yaplmştr. Dilsel değişkenlerin kullanldğ
çalşma eldeki kesin olmayan verilerin güvenirliğini artrarak 36 farkl karar
vericinin genel bir değerlendirmede bulunmasna olanak sağlamştr. Ortaya çkan
sonuca göre araştrma görevlilerinin motivasyonlarn etkileyen faktörler arasnda
en ağr basan faktörler kümesinde çalşma koşullar, işin kendisi ve elde edilen
başar duygusu yer alrken; hemen ardndan 2. önem kümesinde ise sosyoekonomik
koşullar, çalşma ortamnda görülen kabul ve yönetim tarz gelmiştir.
Çalşma arkadaşlar, öğrenciler ve üstler ile kurulan ilişki ve iletişim ise tek bir
eleman olarak 3.önem kümesinde değerlendirilirken, motivasyonu en az tetikleyen
faktör kurumun sağladğ sosyal imkanlar olarak tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aczel, J., Saaty, T.L., “Procedures for synthesising ratio judgements”, Journal of Mathematical Psychology , 27, 93- 102, 1983. Adgüzel, O., Keklik, B. “Sağlk Kurumlarndaki İşgörenlerin İş Tatmini Ve Bir Uygulama”, Dumlupnar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(29), 305-318, 2011. Ağrbaş, I. , Çelik, Y. , Büyükkaykç, H. “Motivasyon Araçlar Ve Is Tatmini: Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlğ Hastane Başhekim Yardmclar Üzerinde Bir Araştrma”, Hacettepe Üniversitesi Sağlk İdaresi Dergisi, 8, 2005. Akgündüz, Y. “Çalşanlarn Yaratclğna Motivasyon Araçlarnn Etkisi: Kuşadas’ndaki Beş Yldzl Otel İşletmelerinde Bir Araştrma”, Uluslararas Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 9(20), 131-148, 2013. Aşan, Ö., & Erenler, E. “İş Tatmini Ve Yaşam Tatmini İlişkisi”, Suleyman Demirel University Journal of Faculty of Economics & Administrative Sciences, 13(2), 2008. Barutçugil, İ., Stratejik İnsan Kaynaklar Yönetimi, Kariyer Yaynlar, 2004. Baş, T. “Öğretim Üyelerinin İş Tatmin Profillerinin Belirlenmesi”, Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 17(2), 2013. Bolloju, N., “Aggregation of analytic hierarchy process models based on similarities in decision makers’ preferences”, European Journal of Operational Research, 128 (2001) 499-508, 1998. Buckley, J. J., “Fuzzy Hierarchical Analysis”, Fuzzy Sets and Systems, 17 (3),1985. Chandramouleeswaran, S., Edwin, N. C., & Braganza, D. “Job stress, satisfaction, and coping strategies among medical interns in a South Indian tertiary hospital”, Indian journal of psychological medicine, 36(3), 308, 2014. Chang, D. Y., “Application of the Extented Analysis Method on Fuzzy AHP”, European Journal of Operational Research, 95(3), 1996. Çakr, E., Logistics Outsourcing and Selection of Third Party Logistics Service Provider via Fuzzy AHP, İstanbul, Yüksek Lisans Tezi, Bahçeşehir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 2009. Dieleman, M., Cuong, P. V., Anh, L. V., & Martineau, T. ,“Identifying factors for job motivation of rural health workers in North Viet Nam”, Human resources for health, 1(1), 10, 2003. Dündar, S. , Özutku, H. , Taşpnar, F. “İçsel Ve Dşsal Motivasyon Araçlarnn İşgörenlerin Motivasyonu Üzerindeki Etkisi: Ampirik Bir İnceleme”, Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 2, 105-119, 2007. Durmuş, S. , Günay, O. “Hemşirelerde İş Doyumu Ve Anksiyete Düzeyini Etkileyen Faktörler”, Erciyes Tp Dergisi, 29(2), 139-146, 2007. Genişletilmiş Analiz Yöntemine Dayalı Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci ile Araştırma Görevlilerinin Motivasyonları Üzerine Bir Değerlendirme Ergeneli, A. , Eryiğit, M. “Öğretim elemanlarnn iş tatmini: Ankara’da devlet ve özel üniversite karşlaştrmas”, Hacettepe Üniversitesi İİBF Dergisi,19(2), 159-178, 2001. Ergül, H. F. “Motivasyon ve Motivasyon Teknikleri”, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 14(14), 2005. Ertuğrul, İ., “Bulank Analitik Hiyerarşi Süreci ve Bir Tekstil İşletmesinde Makine Seçim Problemine Uygulanmas”, Hacettepe Üniversitesi İİBF Dergisi, 25(1), ss. 171-192, 2007. Göksu, A., İ. Güngör, “Bulank Analitik Hiyerarşik Proses ve Üniversite Tercih Sralamasnda Uygulanmas”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c.13, s.3 s.1-26, 2008. Gül, H. , Oktay, E. , Gökçe, H. “İş Tatmini, Stres, Örgütsel Bağllk, İşten Ayrlma Niyeti Ve Performans Arasndaki İlişkiler: Sağlk Sektöründe Bir Uygulama”, Akademik Bakş, 15(11), 2008. Ho, W., “Integrated analytic hierarchy process and its applications-A literature review”, European Journal of Operational Research, 186, pp.211-228, 2008. İnfal, S. , Bodur, S. “Hemşirelerin Önem Verdikleri Motivasyon Araçlar”, Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi, 19(2), 77-82, 2011. İntepeler, Ş. S. , Güneş, N. , Bengü, N. , Ylmazmş, F. “Bir Üniversite Hastanesinde Çalşan Hemşirelerin İş Doyumu ve Kurumsal Bağllklarndaki Değişim”, Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 7(1), 2014. İzmirli, R. “Motivasyonun Önemi”, Medikal Teknik, (172), 2000. Karaman, F. , Altunoğlu, A. E. “Kamu Üniversiteleri Öğretim Elemanlarnn İş Tatmini Düzeyini Etkileyen Faktörler”, Yönetim ve Ekonomi: Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(1), 109-120, 2007. Kapusuzoğlu, Ş. “Beni Harekete Geçiren Nedir?”, Eğitim Ve Bilim, 29(131), 2004. Kök, M., & Çakc, A. “Fabrika Çalşanlarnn İş Memnuniyetini Etkileyen Etmenler”, İnsan&İnsan, 40, 2016. Laarhoven, V.P.M.J. , W. Pedrycz, "A Fuzzy Extension of Saaty's Priority Theory”, Fuzzy Sets and Systems, 1(11), pp. 229-241, 1983. Leete, L. ,“Wage equity and employee motivation in nonprofit and for-profit organizations”, Journal of Economic Behavior & Organization, 43(4), 423- 446, 2000. Lundberg, C., Gudmundson, A., & Andersson, T. D., “Herzberg's Two-Factor Theory of work motivation tested empirically on seasonal workers in hospitality and tourism”, Tourism management, 30(6), 890-899, 2009. Mengi, F. , Schreglmann, S. “Akademisyenlik Bağlamnda Bilimsel Üretkenliği Etkileyen Çevresel Faktörler”, Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 1-17, 2013. Naktiyok, A. , Kaygn, E. “Tükenmişlik Ve İş Tatmini Düzeylerini Belirlemeye Yönelik Akademik Personel Üzerinde Bir Uygulama”, Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 4(1), 2012. Önder, G., & Önder, E. , “Yoğun Bakim Hemşirelerinin İş Tatminine Etki Eden Faktörlerin Önem Derecelerinin Analitik Hiyerarşi Prosesi Yöntemi ile Belirlenmesi”, KSÜ İİBF Dergisi, 3(2), 195-216, 2013. Öztürk, Z. , Dündar, H. “Örgütsel Motivasyon Ve Kamu Çalşanlarn Motive Eden Faktörler”, CÜ İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 4(2), 57-67, 2003. Pekdemir, I. , Özçelik, O. , Karabulut, E. , Arslantaş, C. C. “Personel Güçlendirme, İş Tatmini ve Örgütsel Bağllk Arasndaki İlişkileri Belirlemeye Yönelik Bir Çalşma”, Verimlilik Dergisi, 4, 11-36, 2006. Pekel, H. N. İşletmelerde Motivasyon Verimlilik İlişkisi, Devlet Hava Meydanlar İşletmesi Antalya Havaliman Çalşanlar Arasnda Bir Örnek Olay Araştrmas, Isparta, Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2001. Saaty, T. L. ,The Analytic Hierarchy Process. McGraw-Hill, New York, 1980. Wong, S. C. K., & Ladkin, A., “Exploring the relationship between employee creativity and job-related motivators in the Hong Kong hotel industry”, International Journal of Hospitality Management, 27(3), 426-437, 2008. Yazcoğlu, İ. “Örgütlerde İş Tatmini ve İşgören Performans İlişkisi: Türkiye ve Kazakistan Karşlaştrmas”, Bilig, 55(1), 243-264, 2010. Yerlisu, T., Çelenk, B. “Liglerde Görev Yapan Voleybol Antrenörlerinin İş Doyum Düzeylerinin Değerlendirilmesi”, Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, v,(2), 87-93, 2008. Yldrm, B. F., Önder, E., Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri, Bursa, Dora Yaynevi, 2015. Yldz, S. , Savc, G. , Hüsnü, K. A. P. U. “Motive Edici Faktörlerin Çalşanlarn İş Performansna ve İşten Ayrlma Niyetine Etkisi”, Yönetim ve Ekonomi: Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21(1), 233-249, 2014. Zeynel, E., & Çarkç, İ. H. “Mesleki Motivasyonun, İş Tatmini Ve Örgütsel Bağllk Üzerine Etkisi: Akademisyenler Üzerine Görgül Bir Araştrma”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20(3), 2015.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
1 Ekim 2016
Gönderilme Tarihi
10 Ağustos 2016
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2016 Cilt: 8 Sayı: 32
APA
Bulğurcu, B., & Çoşkun, İ. T. (2016). GENİŞLETİLMİŞ ANALİZ YÖNTEMİNE DAYALI BULANIK ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ İLE ARAŞTIRMA GÖREVLİLERİNİN MOTİVASYONLARI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. İstanbul Aydın Üniversitesi Dergisi, 8(32), 81-98. https://izlik.org/JA25CZ84XH
AMA
1.Bulğurcu B, Çoşkun İT. GENİŞLETİLMİŞ ANALİZ YÖNTEMİNE DAYALI BULANIK ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ İLE ARAŞTIRMA GÖREVLİLERİNİN MOTİVASYONLARI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. İAÜD. 2016;8(32):81-98. https://izlik.org/JA25CZ84XH
Chicago
Bulğurcu, Berna, ve İbrahim Tolga Çoşkun. 2016. “GENİŞLETİLMİŞ ANALİZ YÖNTEMİNE DAYALI BULANIK ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ İLE ARAŞTIRMA GÖREVLİLERİNİN MOTİVASYONLARI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME”. İstanbul Aydın Üniversitesi Dergisi 8 (32): 81-98. https://izlik.org/JA25CZ84XH.
EndNote
Bulğurcu B, Çoşkun İT (01 Ekim 2016) GENİŞLETİLMİŞ ANALİZ YÖNTEMİNE DAYALI BULANIK ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ İLE ARAŞTIRMA GÖREVLİLERİNİN MOTİVASYONLARI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. İstanbul Aydın Üniversitesi Dergisi 8 32 81–98.
IEEE
[1]B. Bulğurcu ve İ. T. Çoşkun, “GENİŞLETİLMİŞ ANALİZ YÖNTEMİNE DAYALI BULANIK ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ İLE ARAŞTIRMA GÖREVLİLERİNİN MOTİVASYONLARI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME”, İAÜD, c. 8, sy 32, ss. 81–98, Eki. 2016, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA25CZ84XH
ISNAD
Bulğurcu, Berna - Çoşkun, İbrahim Tolga. “GENİŞLETİLMİŞ ANALİZ YÖNTEMİNE DAYALI BULANIK ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ İLE ARAŞTIRMA GÖREVLİLERİNİN MOTİVASYONLARI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME”. İstanbul Aydın Üniversitesi Dergisi 8/32 (01 Ekim 2016): 81-98. https://izlik.org/JA25CZ84XH.
JAMA
1.Bulğurcu B, Çoşkun İT. GENİŞLETİLMİŞ ANALİZ YÖNTEMİNE DAYALI BULANIK ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ İLE ARAŞTIRMA GÖREVLİLERİNİN MOTİVASYONLARI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. İAÜD. 2016;8:81–98.
MLA
Bulğurcu, Berna, ve İbrahim Tolga Çoşkun. “GENİŞLETİLMİŞ ANALİZ YÖNTEMİNE DAYALI BULANIK ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ İLE ARAŞTIRMA GÖREVLİLERİNİN MOTİVASYONLARI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME”. İstanbul Aydın Üniversitesi Dergisi, c. 8, sy 32, Ekim 2016, ss. 81-98, https://izlik.org/JA25CZ84XH.
Vancouver
1.Berna Bulğurcu, İbrahim Tolga Çoşkun. GENİŞLETİLMİŞ ANALİZ YÖNTEMİNE DAYALI BULANIK ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ İLE ARAŞTIRMA GÖREVLİLERİNİN MOTİVASYONLARI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. İAÜD [Internet]. 01 Ekim 2016;8(32):81-98. Erişim adresi: https://izlik.org/JA25CZ84XH
