Use of Technology in Counseling Practices

Yıl 2025, Cilt: 11 Sayı: 1, 63 - 86, 30.04.2025

Ali Rıza Yavrutürk

Öz

The purpose of this research is to examine the use of technology in psychological counseling practices. The research was conducted using traditional literature review from qualitative research methods. In the digital age, psychological counseling practices are undergoing a major transformation with the rapid development of technology. Today, digital tools such as online platforms, mobile applications and artificial intelligence-supported therapies make it more accessible and flexible for individuals to receive psychological support. This convenience provided by technology allows clients to participate in therapeutic processes in a more comfortable environment. In addition, online therapies eliminate time and space limitations and allow individuals living in geographically distant areas to receive psychological support. The use of technological tools also allows the application of different therapy approaches in the counseling process. Artificial intelligence-supported applications and innovative methods are effectively used in the treatment of conditions such as anxiety, phobia and stress. In addition, digital platforms provide counselors with the opportunity to record, analyze and collect data about clients, making therapy processes more efficient. However, despite the increasing popularity of digital counseling practices, ethical issues such as privacy and security are also an important issue. In order for these applications to be used effectively and safely, appropriate security protocols must be established for both counselors and clients. Although the opportunities offered by technology in the field of psychological counseling have great potential when used correctly, the limitations and potential risks of these tools should also be taken into consideration. Recommendations have been made in light of the research findings.

Anahtar Kelimeler

Online therapy , Digital age , Psychological counseling

Psikolojik Danışmanlık Uygulamalarında Teknolojinin Kullanımı

Öz

Bu araştırmanın amacı psikolojik danışma uygulamalarında teknoloji kullanımını incelemektir. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden geleneksel alanyazın taraması ile yapılmıştır. Dijital çağda psikolojik danışmanlık uygulamaları, teknolojinin hızla gelişmesiyle birlikte büyük bir dönüşüm yaşamaktadır. Günümüzde çevrimiçi platformlar, mobil uygulamalar ve yapay zeka destekli terapiler gibi dijital araçlar, bireylerin psikolojik destek almasını daha erişilebilir ve esnek hale getirmektedir. Teknolojinin sağladığı bu kolaylık, danışanların daha rahat bir ortamda terapötik süreçlere katılmalarını sağlar. Ayrıca, çevrimiçi terapiler, zaman ve mekân sınırlamalarını ortadan kaldırarak, coğrafi olarak uzak bölgelerde yaşayan bireylerin de psikolojik destek almasına olanak tanır. Teknolojik araçların kullanımı, danışmanlık sürecinde farklı terapi yaklaşımlarının uygulanmasına da olanak sağlar. Yapay zeka destekli uygulamalar, yenilikçi yöntemler, anksiyete, fobi ve stres gibi durumların tedavisinde etkili bir şekilde kullanılmaktadır. Bunun yanı sıra, dijital platformlar, danışmanlar için terapi seanslarını kaydetme, analiz etme ve danışanlar hakkında veri toplama imkânı sunarak, terapi süreçlerini daha verimli hale getirmektedir. Ancak, dijital danışmanlık uygulamalarının artan popülaritesine rağmen, gizlilik ve güvenlik gibi etik sorunlar da önemli bir konu olarak gündeme gelmektedir. Bu uygulamaların etkili ve güvenli bir şekilde kullanılabilmesi için, hem danışmanlar hem de danışanlar için uygun güvenlik protokollerinin oluşturulması gerekmektedir. Teknolojinin psikolojik danışmanlık alanında sunduğu fırsatlar, doğru bir şekilde kullanıldığında büyük bir potansiyele sahip olmasına rağmen, bu araçların sınırlamaları ve potansiyel riskleri de göz önünde bulundurulmalıdır. Araştırma bulguları ışığında önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Çevrimiçi terapi , Dijital çağ , psikolojik danışmanlık

Kaynakça

• Akdemir, A. (2013). Sistemler kuramı ve sistemik aile terapisi. Türkiye Klinikleri Psychiatry-Special Topics, 6(1), 21-31.
• Akkaya, B. & Ocaktan, M. E. (2023). İş yerlerinde psikososyal risk yönetimi süreci ve iyi uygulama örnekleri. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, 32(1), 42-51. https://doi.org/10.17827/aktd.1225830
• Amrale A. Y., Pawshe N. D., Sartepe, N. B. & Munde, K. S. (2022). Student career prediction using machine learning. International Research Journal of Modernization in Engineering Technology and Science, 4(3), 158-161. https://doi.org/10.1109/ICACCTech61146.2023.00083
• Attwell, G. & Hughes, D. (2019). Learning about careers: Open data and labour market intelligence. RIED-Revista Iberoamericana de Educación a Distancia, 22(1), 81–106. https://doi.org/10.5944/ried.22.1.22289
• Aydın, N. T. (2023). Bilişsel davranışçı terapi kuramı bağlamında yeraltı filminin analizi. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, 7(13), 1-17. https://doi.org/10.31461/ybpd.1274448
• Barnes, A., La Gro, N. & Watts, A. G. (2010). Developing e-guidance competences: The outcomes of a two-year European project to transform the professional development of career guidance practitioners. Journal of the National Institute for Career Education and Counselling, 25(1), 26-32. https://doi.org/10.20856/jnicec.2505
• Baumeister, R. F. & Leary, M. R. (1997). Writing narrative literature reviews. Review of General Psychology, 1(3), 311-320. https://doi.org/10.1037/1089-2680.1.3.311
• Can, E. & Nikolayidis, U. (2021). Okul rehberlik hizmetleri: Bir durum çalışması. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 31(2), 647-665. https://doi.org/10.18069/firatsbed.810831
• Canpolat, M. (2021). Psikolojik danışmanlık ve rehberlikte yapay zekâ kullanılabilirliği üzerine bir araştırma. Milli Eğitim Özel Eğitim ve Rehberlik Dergisi, 1(1), 1–25.
• Canbulat, N. & Dursun, A. (2024). Travma sürecinde yeni ve sistemli bir model: Duygu odaklı travma modeli. Milli Eğitim Dergisi, 53(242), 1153-1178. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1233140
• Corey, G. (2015). Psikolojik danışma, psikoterapi kuram ve uygulamaları. Mentis Yayıncılık.
• Çevik, G. B. (2014). Kültür merkezli psikolojik danışma: Kuramsal bir inceleme. Ege Eğitim Dergisi, 15(2), 577-596. https://doi.org/10.12984/eed.20938
• Dost, M. T. (2020). Psikolojik danışma ve psikoterapide bütünleşmeye doğru. OPUS International Journal of Society Researches, 15(1), 5252-5276. https://doi.org/10.26466/opus.688166 Erol, B. (2019). Bilişsel-davranışçı yaklaşıma dayalı psiko-eğitim programının ergenlerin problemli internet kullanım düzeylerine etkisi. Doktora Tezi. Gazi Üniversitesi, Ankara.
• Fernández-Álvarez, H., Consoli, A. J. & Gómez, B. (2016). Integration in psychotherapy: Reasons and challenges. American Psychologist, 71(8), 820-830. https://doi.org/10.1037/amp0000100
• Fulmer, R. (2019). Artificial intelligence and counseling: Four levels of implementation. Theory & Psychology, 29(6), 807–819. https://doi.org/10.1177/0959354319853045
• Fulmer, R., Davis, T., Costello, C. & Joerin, A. (2021). The ethics of psychological artificial intelligence: Clinical considerations. Counseling and Values, 66(2), 131–144. https://doi.org/10.1002/cvj.12153
• Glavin, K., Smal, P. & Vandermeeren, N. (2009). Integratıng career counseling and technology. Career Planning & Adult Development Journal, 25(1), 160-176.
• Hagendorff, T. (2019). The ethics of AI ethics: An evaluation of guidelines. Minds and Machines, 30(1), 99-120. https://doi.org/10.1007/s11023-020-09517-8
• Hirschi, A. (2018). The fourth industrial revolution: Issues and implications for career research and practice. The Career Development Quarterly, 66(3), 192-204. https://doi.org/10.1002/cdq.12142
• Ilgar, M. Z. & Ilgar, S. C. (2019). Varoluşçu psikolojik danışma ve psikoterapi: teori ve pratiği. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 23(1), 193-220.
• Kaya, M. (2021). Sanayi 4.0’da yapay zekâ ve Türkiye. Fırat Üniversitesi Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 5(2), 63–94.
• Kayalar, M. (2023). Ortaokul öğrencilerinin kariyer gelişimini destekleyici çevrimiçi karar verme becerileri programının web tabanlı olarak etkililiğinin sınanması. Yayımlanmamış doktora tezi. On Dokuz Mayıs Üniversitesi.
• Kiselev, P., Kiselev, B., Matsuta, V., Feshchenko, A., Bogdanovskaya, I. & Kosheleva, A. (2020). Career guidance based on machine learning: social networks in professional identity construction. Procedia Computer Science, 169, 158–163. https://doi.org/10.1016/j.procs.2020.02.128
• Koç, H., Kozan, H. İ. Ö., Seki, T. & Gökalp, Z. Ş. (2023). Teknolojik gelişmelerin rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerine etkisi: Okul psikolojik danışmanlarının görüşleri. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 5, 92-128.
• Koçak, R. & Gökler, R. (2008). Varoluşsal yaklaşımda psikolojik danışma ve gruba uygulanışı. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 3(2), 91-107.
• Lent, R. W. (2018). Future of work in the digital world: Preparing for instability and opportunity. The Career Development Quarterly, 66(3), 205–219. https://doi.org/10.1002/cdq.12143
• Luxton, D. D. (2014). Artificial intelligence in psychological practice: Current and future applications and implications. Professional Psychology: Research and Practice, 45(5), 332-339. https://doi.org/10.1037/a0034559
• Meydan, A. & Goksu, A. (2015). The use of artificial intelligence in vocational guidance. British Journal of Education, Society & Behavioural Science, 6(2), 95–107. https://doi.org/10.9734/BJESBS/2015/15011
• Nural, A. & Tosun, Ü. (2023). Manevi danışmanlık ile hümanist psikoloji arasındaki ilişki. Türk Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Dergisi, 7, 101-118. https://doi.org/10.56432/tmdrd.1133875
• Ohm, A. & Bhavani, K. (2019). Chatbot for Career Guidance Using AI. International Journal of Computer Sciences and Engineering, 7(6), 856–860. https://doi.org/10.26438/ijcse/v7i6.856860
• Özdoğan, H. K. & Özdemir, N. K. (2023). 21. Yüzyılda kariyer psikolojik danışmanlığı ve yapay zeka uygulamaları. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 57, 2127-2152. https://doi.org/10.53444/deubefd.1326692
• Popenici, S. A. & Kerr, S. (2017). Exploring the impact of artificial intelligence on teaching and learning in higher education. Research and Practice in Technology Enhanced Learning, 12(1), 1–13. https://doi.org/10.1186/s41039-017-0062-8
• Rajan, N. P. & Vimala, A. (2021). Impact of career growth in industries due to artificial intelligence. Journal of Business and Management, 23(3), 59–62. https://doi.org/10.9790/487X2303015962
• Sampson, J. P., Kettunen, J. & Vuorinen, R. (2019). The role of practitioners in helping persons make effective use of information and communication technology in career interventions. International Journal for Educational and Vocational Guidance, 20, 191-208. https://doi.org/10.1007/s10775-019-09399-y
• Sharma, A., Sharma, B., Shrivastava, A. & Kasliwal, A. (2023). Intelligent career guidance system (Guideme). International Research Journal of Modernization in Engineering Technology and Science, 5(4), 4306–4308.
• Şahin, M. (2024). Afetlerde krize müdahale: kahramanmaraş depremi’nde aile ve sosyal hizmetler bakanlığının çalışmaları. Sosyal Sağlık Dergisi, 4(2), 17-50. https://doi.org/10.57114/jswrpub.1257945
• Terzi, Ş., Tekinalp, B. E. & Leuwerke, W. (2011). Psikolojik danışmanların okul psikolojik danışma ve rehberlik hizmetleri modeline dayalı olarak geliştirilen kapsamlı psikolojik danışma ve rehberlik programını değerlendirmeleri. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 1(1), 51-60.
• Töre, E. & Yayla, A. R. (2022). Okul psikolojik danışmanlarının 2023 eğitim vizyonunda rehberlik ve psikolojik danışmanlık alanına ilişkin görüşlerinin incelenmesi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(45), 1137-1172. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1101312
• Trotta, A., Ziosi, M. & Lomonaco, V. (2023). The future of ethics in AI: challenges and opportunities. AI & Society, 38(2), 439–441. https://doi.org/10.1007/s00146-023-01644-x
• Türk PDR Derneği. (2021). Psikolojik danışma etik kodları. Türk PDR Derneği Yayınları.
• Westman, S., Kauttonen, J., Klemetti, A., Korhonen, N., Manninen, M., Mononen, A., Nittymaki, S. & Paananen, H. (2021). Artificial intelligence for career guidance-current requirements and prospects for the future. IAFOR Journal of Education, 9(4), 43–62.
• Yam, F. C. (2023). Postmodern danışma kuramlarından öyküsel terapi’nin bilişsel davranışçı terapi ve psikanalitik terapi ile karşılaştırılması. Humanistic Perspective, 5(1), 708-722. https://doi.org/10.47793/hp.1146957
• Yeşilyaprak, B. (2015). 21. Yüzyılda eğitimde rehberlik hizmetleri-Gelişimsel Yaklaşım. Nobel Akademik Yayıncılık.
• Zaidi, D., Raza, S. & Sharma, L. (2021). Artificial intelligence based career counselling chatbot a system for counselling. Annals of the Romanian Society for Cell Biology, 25(6), 11732-11735.