Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programının Uygulanmasında Karşılaşılan Güçlükler: Fen Bilimleri Öğretmenlerinin Görüşleri

Öz

Bu araştırmanın amacı, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında hazırlanan Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programının uygulanması sürecinde fen bilimleri öğretmenlerinin karşılaştıkları güçlükleri belirlemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Çalışma grubunu, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Türkiye’nin farklı illerinde görev yapan ve beşinci sınıf fen bilimleri derslerini yürüten 12 fen bilimleri öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Veriler, araştırmacılar tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Veri analizinde MAXQDA programından yararlanılmıştır. Bulgular, fen bilimleri öğretmenlerinin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin öğrenci merkezli ve beceri temelli yapısını genel olarak olumlu değerlendirdiklerini göstermektedir. Bununla birlikte öğretmenler; zaman yönetimi, öğrenci hazırbulunuşluğu, içerik yoğunluğu, ölçme-değerlendirme uygulamaları, farklılaştırma, okul temelli planlama ve hizmet içi eğitimler konusunda çeşitli güçlükler yaşadıklarını belirtmişlerdir. Özellikle bazı konuların öğrencilerin gelişim düzeylerine göre ağır olduğu, etkinliklerin ve süreç değerlendirme uygulamalarının mevcut ders süresi içerisinde uygulanmasında zorlanıldığı ifade edilmiştir. Ayrıca ön bilgi eksiklikleri, kalabalık sınıflar, materyal yetersizlikleri ve hizmet içi eğitimlerin uygulamaya yeterince rehberlik etmemesi önemli güçlük alanları olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak yaşanan güçlüklerin büyük ölçüde programın temel yaklaşımından değil, uygulama koşullarından kaynaklandığı görülmüştür. Bu doğrultuda uygulama temelli hizmet içi eğitimlerin artırılması ve okul olanaklarının geliştirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli
• Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı
• Fen bilimleri öğretmeni
• Program uygulama süreci
• Uygulama güçlükleri

Destekleyen Kurum

Bu araştırma herhangi bir kurum veya kuruluş tarafından finansal olarak desteklenmemiştir.

Etik Beyan

Bu araştırma, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimsel Araştırma ve Yayın Etik Kurulu'nun 28.03.2024 tarihli, 03 sayılı toplantısında alınan 06 numaralı kararı ile etik açıdan uygun bulunmuştur. Araştırma sürecinde gönüllülük ilkesi gözetilmiş ve katılımcılardan gerekli izinler alınmıştır.

Teşekkür

Araştırmaya gönüllü olarak katılan fen bilimleri öğretmenlerine katkılarından dolayı teşekkür ederiz.

Challenges in Implementing the Science Curriculum of the Türkiye Century Education Model: Views of Science Teachers

Öz

The aim of this study was to identify the challenges encountered by science teachers during the implementation of the Science Curriculum developed within the framework of the Türkiye Century Education Model. A qualitative case study design was employed. The study group consisted of 12 science teachers teaching fifth-grade science courses in different regions of Türkiye during the 2024–2025 academic year. Criterion sampling was used to select the participants. Data were collected through a semi-structured interview form developed by the researchers and analyzed using content analysis. MAXQDA was utilized during the data analysis process. The findings revealed that science teachers generally evaluated the student-centered and competency-based structure of the Türkiye Century Education Model positively. However, they reported various challenges related to time management, student readiness, content intensity, assessment and evaluation practices, differentiation, school-based planning, and in-service training. Teachers particularly emphasized that some topics were above students’ developmental levels and that classroom activities and process-based assessment practices were difficult to implement within the available instructional time. In addition, lack of prior knowledge, crowded classrooms, insufficient materials, and inadequate practical guidance in in-service training emerged as major challenges. Overall, the findings suggest that the difficulties experienced stem largely from implementation conditions rather than the fundamental philosophy of the curriculum. Therefore, increasing practice-oriented in-service training opportunities and improving school resources are recommended.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye Century Education Model
• Science Curriculum
• Science teacher
• Curriculum implementation process
• Implementation challenges

Destekleyen Kurum

The authors received no financial support from any public, commercial, or non-profit funding agency for the research, authorship, and/or publication of this article.

Etik Beyan

This study was approved by the Scientific Research and Publication Ethics Committee of the Faculty of Science and Engineering at Karamanoğlu Mehmetbey University (Decision No: 06, Meeting No: 03, dated March 28, 2024). Participation in the study was voluntary, and all necessary permissions were obtained prior to data collection.

Teşekkür

The authors would like to thank all science teachers who voluntarily participated in this study and shared their experiences and opinions.

Kaynakça

1. Abrahams, I., & Reiss, M. (2012). Practical work: Its effectiveness in primary and secondary schools in England. Journal of Research in Science Teaching, 49(8), 1035–1055.
2. Ahioğlu Lindberg, E. (2011). Piaget ve ergenlikte bilişsel gelişim. Kastamonu Education Journal, 19(1), 1–10.
3. Ak, B. S., & Köse, M. (2024). 2024 Fen bilimleri dersi öğretim programı hakkında öğretmen görüşlerinin incelenmesi. Akademik Platform Eğitim ve Değişim Dergisi, 7(2), 132–169.
4. Aksu, S., & Avcı, M. (2022). Fen bilimleri öğretmenlerinin program değişikliklerine uyum sürecinde yaşadıkları güçlükler. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 11(3), 45–62.
5. Arslan, A. (2025). TYMM hayat bilgisi dersi öğretim programının birinci sınıf öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(162), 202–220.
6. Ateş, H., & Gürdağ, G. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modelinde yer alan programlar arası bileşenlerden sosyal-duygusal öğrenme becerilerinin incelenmesi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(75), 17–34.
7. Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. BEÜ SBE Dergisi, 7(1), 231–274.
8. Biggs, J. (2012). What the student does: Teaching for enhanced learning. Higher Education Research & Development, 31(1), 39–55.

9. Brady, L., & Kennedy, K. (2018). Curriculum construction (6th ed.). Pearson Australia.
10. Ceylan Çapar, M., & Ceylan, M. (2022). Durum çalışması ve olgubilim desenlerinin karşılaştırılması. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı 2), 295–312.
11. Demeuse, M., & Strauven, C. (2016). Eğitimde program geliştirme: Politik kararlardan uygulamaya (Y. Budak, Çev.). Pegem Akademi Yayıncılık.
12. Dereli, A. B. (2023). MAXQDA: Yaratıcı veri analizi üzerine notlar. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi, 13(1), 149–152.
13. Desimone, L. M. (2009). Improving impact studies of teachers’ professional development: Toward better conceptualizations and measures. Educational Researcher, 38(3), 181–199. https://doi.org/10.3102/0013189X08331140
14. Dixon, F. A., Yssel, N., McConnell, J. M., & Hardin, T. (2014). Differentiated instruction and professional development, and teacher efficacy. Journal for the Education of the Gifted, 37(2), 111–127.
15. Duyul, S., Duyul, M., Kesman, M., & Kesman, M. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli konusunda öğretmen görüşleri. Ulusal Eğitim Dergisi, 5(3), 1–19.
16. Ertmer, P. A., & Ottenbreit-Leftwich, A. T. (2010). Teacher technology change: Knowledge, confidence, beliefs, and culture. Journal of Research on Technology in Education, 42(3), 255–284.
17. Gilbert, J. K. (2006). On the nature of “context” in chemical education. International Journal of Science Education, 28(9), 957–976.
18. Gillies, R. (2016). Cooperative learning: Review of research and practice. Australian Journal of Teacher Education, 41(3), 39–54.
19. Hillmayr, D., Ziernwald, L., Reinhold, F., & Hofer, S. I. (2020). The potential of digital tools to enhance mathematics and science learning in secondary schools: A context-specific meta-analysis. Computers & Education, 153, Article 103897.
20. Kong, S. C. (2009). An empirical study of school-based planning for the use of information technology to improve the quality of education in the twenty-first century. Technology, Pedagogy and Education, 18(3), 343–359. https://doi. org/10.1080/14759390903255627
21. Koring’ura, J. C. (2024). Influence of school-based planning on learners’ achievement in county secondary schools within West Pokot, Kenya [Unpublished doctoral dissertation]. University of Nairobi.
22. Köseoğlu, Z. (2025). İlkokul ve ortaokul öğretmenleri için uygulanmakta olan hizmet içi eğitim programlarının değerlendirilmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Uludağ Üniversitesi.
23. Lederman, N. G., Lederman, J. S., & Antink-Meyer, A. (2013). Nature of science and scientific inquiry as contexts for the learning of science and achievement of scientific literacy. International Journal of Education in Mathematics, Science and Technology, 1(3), 138–147.
24. Millî Eğitim Bakanlığı. (2024a). Fen bilimleri dersi öğretim programı. https:// tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfen345678Onayli.pdf
25. Millî Eğitim Bakanlığı. (2024b). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli: Öğretim programları genel çerçevesi. MEB Yayınları.
26. Millî Eğitim Bakanlığı. (2024c). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli öğretim programları ortak metni. https://tymm.meb.gov.tr/ortak-metin
27. National Research Council. (2000). How people learn: Brain, mind, experience, and school: Expanded edition. The National Academies Press. https://doi.org/10.17226/9853
28. Özüdoğru, F. (2021). Teachers’ perception of 2018 Turkish national curriculum change. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(2), 458–475. https://doi.org/10.17556/erziefd.801060
29. Patton, M. Q. (2002). Qualitative research & evaluation methods (3rd ed.). Sage.
30. Piaget, J. (1977). The development of thought: Equilibration of cognitive structures. Viking Press.
31. Susam, B., & Demir, M. K. (2020). Öğretim programlarının değişimi üzerine sınıf öğretmenlerinin görüşlerinin değerlendirilmesi. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 6(2), 245–267.
32. Sweller, J. (2011). Cognitive load theory. Psychology of Learning and Motivation, 55, 37–76.
33. Tobin, K., & Tippins, D. (1993). Constructivism as a referent for teaching and learning. In K. Tobin (Ed.), The practice of constructivism in science education (pp. 3–21). AAAS Press.
34. Tomlinson, C. A. (2017). How to differentiate instruction in academically diverse classrooms (3rd ed.). ASCD.
35. Tytler, R. (2007). Re-imagining science education: Engaging students in science for Australia’s future. Australian Council for Educational Research Publishing.
36. Uygun, K., & Akgül, G. (2024). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeline ilişkin görüşleri. Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(2), 81–102.
37. Ünsal, S., & Korkmaz, H. (2021). Farklılaştırılmış öğretim uygulamalarının fen başarısına etkisi: Bir meta-analiz çalışması. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(2), 150–175. https://doi.org/10.17152/gefad.2021.7.2.150