Anonim Şirketlerde Pay Sahiplerinin Kâr Payı ve Tasfiye Payı Hakkı

Yıl 2025, Cilt: 11 Sayı: 2, 215 - 251, 12.12.2025

Saynur İrem Oktay

Öz

Türk Ticaret Kanunu’nda anonim şirketlerde pay sahibine tanınan kâr payı hakkı, şirket kazancına katılım yönünden en temel mali haklardan biri olarak düzenlenmiştir. Bu çalışmada, kâr payı hakkı kapsamlı şekilde ele alınmış; müktesep hak niteliği, şarta bağlı alacak niteliği ve vazgeçilmez hak yönünden farklı görüşler ve Yargıtay kararları çerçevesinde değerlendirilmiştir. Ayrıca net dönem kârı kavramı ile yedek akçelere ilişkin düzenlemeler incelenmiş; bu kapsamda kanuni, ihtiyari ve olağanüstü yedek akçe türleri detaylandırılmıştır. Paylaştırılacak kârın belirlenmesi ve dağıtımı süreci ile süresinde talep edilmeyen kâr paylarının akıbetine ilişkin hükümlere de yer verilmiştir. Haksız ve kötü niyetle alınan kârın iadesine yönelik yasal düzenleme çerçevesinde, iade yükümlülüğünün şartları açıklanmıştır. Son olarak, anonim şirketlerde pay sahiplerinin sahip olduğu bir diğer mali hak olan tasfiye payı hakkı genel hatlarıyla değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

kar payı hakkı , tasfiye payı hakkı , anonim şirketler , pay sahipliği , net dönem karı , yedek akçe , müktesep hak

Kaynakça

• AKBULAK, Sevinç, AKBULAK Yavuz: Türkiye’de Sermaye Piyasası Araçları Ve Halka Açık Anonim Şirketler, İstanbul, 2004, [AKBULAK (Sevinç / Yavuz)].
• AKER, Halit: Anonim ve Limited Şirketlerde Ortaklık Sıfatının Sone Ermesi ve Özellikle Haklı Sebeple Fesih Davasına İlişkin Bazı Değerlendirmeler, Banka ve Ticaret Hukuku Enstitüsü Dergisi, C. 32(1), 2016, s. 63-150.
• AKYAZAN, Sıtkı: Anonim Ortaklıklarda Paydaşların Müktesep Hakları, Batıder, Ankara, 1975, C. VIII, S. 2.
• AL KILIÇ, Şengül: Anonim Şirketlerde Pay Sahiplerinin Tasfiye Payı Alma Hakkı, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.XXIII, 2019.
• ALTAŞ, Soner: Anonim Şirketlerde Eş Zamanlı Sermaye Azaltımı ve Arttırımı, Mali Çözüm Dergisi, Temmuz-Ağustos, 2014.
• ANSAY, Tuğrul: Anonim Şirketler Hukuku, Ankara, 1968.
• ARSLANLI, Halil: Anonim Şirketler, C. I, II, IV-V, İstanbul, 1960.
• ATİLA, Beste: Anonim Şirketlerin Haklı Sebeple Feshi Davasındaki Fesih Dışı Çözüm Yolları, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2019.
• AYTAÇ, Zühtü: Sermaye Piyasası Hukuku ve Hisse Senetleri, Ankara, 1988.
• BADAK AYBAR, Zehra: Türk Ticaret Kanunu’na Göre Anonim Şirkette Pay Sahibinin Kâr Payı Hakkı, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, [Doktora Tezi], İstanbul, 2018.
• BAHTİYAR, Mehmet: Ortaklıklar Hukuku, 13. Bası, İstanbul, 2019.
• BİLGİN, Yüksel: Anonim Ortaklıklarda Kâr Dağıtımı ve Kâra Katılan Kişiler, Ankara, 1982.
• BİRSEL, Mahmut T.: Anonim Şirketler Hukukunda Kâr Kavramı, C. 1, Ege Üniversitesi Matbaası, İzmir, 1973.
• CANÖZÜ, Salih: Anonim Şirketlerde Kâr Payının Tespiti ve Dağıtılması, 2. Bası, Ankara, Seçkin Yayınları, 2016.
• ÇAĞIRGAN TUNCER, Senar/ ULUSOY, Yasin: Yedek Akçeler, D.E.Ü. Hukuk Fakültesi Dergisi, Prof. Dr. Şeref ERTAŞ’a Armağan, C. 19, Özel Sayı-2017, s. 1971-1996.
• ÇELİKBOYA, Kerem: Anonim Şirketlerde Pay Sahibinin Kâr Payı Hakkı, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2021.
• ÇEVİK, Orhan / AZIK, Kenan: Anonim Şirketler Hukuku ve Uygulaması, Ankara, 1974.
• DOMANİÇ, Hayri: Anonim Şirketler Hukuku ve Uygulaması, TTK Şerhi II, İstanbul.
• ERDAMAR, Cengiz: Anonim Ortaklıklarda Kârın Dağıtımı Ve Vergilendirilmesi, İstanbul, 1984.
• ERDEM, Nuri: 6102 Sayılı "Yeni" TTK'ya Göre Anonim Ortaklık Pay Sahiplerinin "Müktesep" (Kazanılmış) Hakları, Regesta Ticaret Hukuku Dergisi, C. II, S. 1, Yıl 2012, s. 29-44.
• ERDEM, Nuri: Anonim Ortaklığın Haklı Sebeple Feshi, Vedat Kitapçılık, İstanbul, 2012, (Haklı Sebeple Fesih)
• EREM, Turgut S.: Anonim Şirketlerde Kâr Tevzii Dolayısıyla Pratikte Karşılaşılan Bazı Meseleler, Banka ve Ticaret Hukuku Enstitüsü Dergisi, 5(2), 1969, s. 179-194.
• ERİŞ, Gönen: Açıklamalı İçtihatlı 6335-6552 Sayılı Kanunlarla Güncellenmiş TTK Hükümlerine Göre Ticari İşletme ve Şirketler, Seçkin Yayınları, Ankara, 2017.
• ERİŞ, Gönen: Uygulamalı Anonim Şirketler Hukuku, Ankara, 1995.
• ERİŞ, Gönen: Ayrıcalıklı Pay Senetleri II, Yargıtay Dergisi, C.4.
• GEÇGEL, Ercan: Anonim Şirketlerde Kar Payı Avansı, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, [Yüksek Lisans Tezi], Kocaeli, 2017.
• GÜLEN BÜBERCİ, Afet: Anonim ve Limited Şirketlerde Pay, Kȃr Payı Ve Yedek Akçelerin Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi Kapsamında Tasfiyesi, Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, [Yüksek Lisans Tezi], İstanbul, 2019.
• GÜRBÜZ USLUEL, Aslı E.: Anonim Şirketlerde Pay Sahibinin Kâr Payı Alma Hakkı, Ankara, 2016.
• İMREGÜN, Oğuz: Anonim Ortaklıklar, İstanbul, 1989, (Anonim Ortaklık).
• İMREGÜN, Oğuz: Anonim Şirketlerde Pay Sahipleri Arasında Umumi Heyet Kararlarından Doğan Menfaat İhtilafları ve Bunları Telif Çareleri, İstanbul, 1962, (Menfaat İhtilafları).
• KARAHAN, Sami: Anonim Ortaklıklarda İmtiyazlı Paylar ve İmtiyazların Korunması, İstanbul, 1991, (İmtiyaz).
• KARAYALÇIN, Yaşar: Bilanço Hukuku, “Kavramlar-İlkeler-Başlıca Sorunlar-Yeni Gelişmeler”, Ankara, 1979, (Bilanço Hukuku).
• KARAYALÇIN, Yaşar: Muhasebe Hukuku, Kavramlar, İlkeler, Başlıca Sorunlar, Yeni Gelişmeler, Bankacılık ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Ankara, 1988, (Muhasebe Hukuku).
• KARSLIOĞLU, Hasan: Anonim Şirketlerde Örtülü Kâr Dağıtımı, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ocak, 2015.
• KAYA, Arslan: Müktesep Haklar, Makalelerim I, İstanbul, 2012.
• KAYAR, İsmail: Hisse Senedi Yatırımcısının Korunması Açısından HAAO’larda Kâr Dağıtımı, Ünal Tekinalp’e Armağan, C. I, Beta, İstanbul, 2003, s. 455- 494.
• KENDİGELEN, Abuzer / ÇONKAR, M. Halil: Zamanaşımına Uğrayan Kâr Payı Alacağı Konusundaki Özel Düzenleme, İÜHFM C. LXXI, S. 2, 2013.
• KIZILKAYA, Sinem: Anonim Şirket Ortağının Kâr Payı, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, [Yüksek Lisans Tezi], Ankara, 2012.
• MOROĞLU, Erdoğan: Anonim Ortaklıkta Genel Kurul Kararlarının Hükümsüzlüğü, 8. Baskı, İstanbul, 2017. (Hükümsüzlük)
• MOROĞLU, Erdoğan: Türk Ticaret Kanunu’na Göre Anonim Ortaklıkta Esas Sermaye Artırımı, İstanbul, 1972, (Sermaye Artırımı 1972).
• MOROĞLU, Erdoğan: Türk Ticaret Kanunu’na Göre Genel Kurul Kararlarının Hükümsüzlüğü, İstanbul, 2014.
• OĞUZMAN, M. Kemal / ÖZ, Turgut: Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Cilt I, İstanbul, 2017.
• PASLI, Ali: Anonim Ortaklık Kurumsal Yönetimi, Çağa Hukuk Vakfı Yayınları, İstanbul, 2005, (Kurumsal Yönetim).
• PULAŞLI, Hasan: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na Göre Şirketler Hukuku Şerhi, C. 2, Ankara, 2011, (6102 sayılı Kanun C. 2).
• PULAŞLI, Hasan: Anonim Şirket Genel Kurul Kararlarının Sakatlığı ve Müeyyidesi, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 57(1-2), s. 885-898, 2013.
• PULAŞLI, Hasan: Şirketler Hukuku Genel Esaslar, 5. Bası, Ankara, 2017.
• PULAŞLI, Hasan: Şirketler Hukuku Şerhi, C.I-II-III, Adalet Yayınevi, Ankara, 2018, (Şerh).
• SENGIR, Turgut: Anonim Ortaklıklarda Kâr Payı Hakkı, Ankara, 1973, Batıder C. VII.
• TEKİL, Fahiman: Şirketler Hukuku, 2. Cilt, Anonim Şirketler, İkinci Bası, İstanbul, 1978.
• TEKİNALP, Ünal (POROY, Reha/ÇAMOĞLU, Ersin): Ortaklıklar Hukuku I, 13. Bası, İstanbul, 2014.
• TEKİNALP, Ünal: Anonim Ortaklığın Bilançosu ve Yedek Akçeleri, Kamuyu Aydınlatma İlkesi ile, İstanbul, 1979, (Yedek Akçeler).
• TEKİNALP, Ünal: Anonim Ortaklıkta Sermayenin Korunması İlkesi, Prof. Dr. Rona Serozan’a Armağan, C. II, İstanbul, 2001.
• TEKİNALP, Ünal: Sermaye Ortaklıklarının Yeni Hukuku, 5. Bası, İstanbul, 2020.
• TEKİNALP, Ünal: Yeni Anonim ve Limited Ortaklıklar Hukuku ile Tek Kişi Ortaklığının Esasları, İstanbul, 2012, (Tek Kişi Ortaklığı).
• TEOMAN, Ömer: İtibari Değer, İktisat Maliye, C.19, s. 12, 1973, Tüm Makalelerim Cilt 1-2.
• TÜRK, Ahmet: Anonim Ortaklıkta Gizli Yedek Akçeler, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 4, Sa. 2, İzmir, 2002, (Gizli Yedek Akçeler).
• ÜÇIŞIK, Güzin / ÇELİK, Aydın: Anonim Ortaklıklarda Finansal Tablolar Yedek Akçeler ve Kar Dağıtımı, İstanbul, 2018. (Kar Dağıtımı).
• ÜNAL, O. Kürşat: Sermaye Piyasası Mevzuatında Birinci Temettü ve Sermaye Piyasası Değişiklik Tasarısında Bu Konuda Öngörülen Yenilikler, Yaklaşım Dergisi, S. 64, Eylül, 1998.
• YAVUZ, Mustafa: Anonim Şirketlerde Kâr Payı Alma Hakkını Kısıtlayan Unsurlar, Mali Çözüm Dergisi, Kasım/Aralık, 2013.
• YILDIZ, Şükrü: Anonim Ortaklıkta İhraç Primleri (Agio), AÜEHFD, Erzincan 2000, C.4, S.1-2, (Agio).
• YILDIZ, Şükrü: Anonim Ortaklıkta Pay Sahipleri Bakımından Eşit İşlem İlkesi, Ankara, Seçkin Yayınları, 2004.