Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Biliş ve Kültür Kavramının Mimari Tasarım Üzerindeki Etkileri

Yıl 2019, Güz, 615 - 627, 09.12.2019
https://doi.org/10.21733/ibad.649670

Öz

Zihnin bilimsel çerçevede incelenmesi olarak
tanımlanan “bilişsel psikoloji”; mimarlık, eğitim, psikoloji gibi birçok
disiplin tarafından ele alınan bir çalışma alanıdır. Mimarlık alanında, zihin
işleyişinin tasarım ve yaratıcılık üzerindeki etkilerini anlayabilmek için,
kişisel ve kültürel bilgilerle gelişen “biliş” kavramının üzerinde durulması
gerekmektedir. Bir toplumun zihinlerinde depoladıkları bilgiler süreç içinde
imgeler, kelimeler, fikirler ve tepkiler şeklinde temsil edilmektedir. Bu
durum, bir topluma ait davranış ilkelerini yansıtan kültürel bileşenleri
oluşturmaktadır. Dolayısıyla, mimari yaratıcılıkta bilişsel psikolojinin etkisi
ile kültür ve biliş ilişkisi önemli bir yer tutmaktadır. Bu çalışmada, “biliş”,
“kültür” ve “mimari tasarım” alanlarını ele alırken, yaratıcılığın bilişsel
olarak nasıl çalıştığı üzerinde durulmaktadır. Bu bağlamda, mimari tasarımdaki
bilişsel etkiler sırasıyla bilgi depolama şekilleri, bilişsel şemalar, kültür
kavramı, kültürel kodlar ve kültürel şemalar kapsamında tartışılmaktadır. 

Kaynakça

  • Augoustinos, M. and Walker, I. (1995). Social Cognition: An Integrated Introduction. Thousand Oaks, CA, US: Sage Publications, Inc.
  • Bower, G., Black, J., ve Turner, T. (1979). Scripts in Memory for Text. Cognitive Psychology 11: 177–220.
  • Bruning, R., Schraw, G., Norby, M. and Ronning, R. (2004). Cognitive Psychology and Instruction (4th ed.) Upper Saddle River, New Jersey: Pearson Education Inc.
  • Chiu, L. H. (1972). A Cross-Cultural Comparison of Cognitive Styles in Chinese and American Children. International Journal of Psychology, Vol: 7, No: 4, 235-242.
  • D’Andrade, R. G. (1992). “Schemas and Motivation”. In Roy D’Andrade and Claudia Strauss (Eds.), Human Motives and Cultural Models. New York: Cambridge University Press.
  • DiMaggio, P. (1997). Culture and Cognition. Annual Review of Sociology, 23, 263-287.
  • Erkman Akerson, F. (2005). Göstergebilime Giriş. İstanbul: Multilingual.
  • Fındıklı, E. (2016). Uğur Tanyeli'nin Mimarlık Tarihiyazımında Barınma Kültürünün, Özel ve Kamusal Alanın Jeneolojisi. Uluslararası Tarih ve Sosyal Araştırmaları Dergisi (15), 95-128.
  • Fiske, John. (2014). İletişim Çalışmalarına Giriş. (3. Basım). (Çev. Süleyman İrvan). Ankara: Pharmakon Yayınevi.
  • Garcia, M. (2010). The Diagrams of Architecture. UK: John Wiley & Sons Ltd.
  • Goldstein, E. (2013). Bilişsel Psikoloji. (O. Gündüz, Çev.) İstanbul: Kaknüs Yayınları.
  • Hardin, L. E. (2002). Problem Solving Concepts and Theories. JVME, 227-230.
  • Ketizmen Önal, G. (2011). Yaratıcılık ve Kültürel Bağlamda Mimari Tasarım Süreci. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 16(1), 155-162.
  • Kuban, D. (2016). Osmanlı Mimarisi. (2. Baskı). İstanbul: Yapı-Endüstri Merkezi Yayınları.
  • McVee, M., Dunsmore, K., and Gavelek, J. (2005). Schema Theory Revisited. Review of Educational Research, 75(4), 531-566.
  • Nisbett, R. E. and Norenzayan, A. (2002). Culture and Cognition, In D. L. Medin (Ed.), Stevens’ Handbook of Experimental Psychology, (3rh ed.), New York: John Wiley & Sons, Inc.
  • Rapoport, A. (2005). Culture, Architecture and Design. Chicago: Locke Science Pub. Co.
  • Saussure F. (2001). Genel Dilbilim Dersleri. Çev. Berke Vardar, İstanbul: Multilingual.
  • Shore, B. (1996). Culture in Mind: Cognition, Culture and The Problem of Meaning. New York: Oxford University Press.
  • Sperber, D. (1996). Explaining Culture: a Naturalistic Approach. Oxford, Blackwell.
  • Sternberg, R. J. (1996). Cognitive Psychology. Orlando: FL, US: Harcout Brace College Publishers.
  • Whorf, B. L. (1956). The Relation of Habitual Thought and Behavior to Language. In J.B. Caroll (Ed.), Language, Thought and Reality: Selected writings of B. L. Whorf (s. 134-159). Cambridge, MA: MIT Press.
  • Yağanoğlu, M. ve Köse, C. (2018). Real-time Parental Voice Recognition System For Persons Having Impaired Hearing. Bilge International Journal of Science and Technology Research, 2(1), 40-46.

The Impacts of Cognition and Culture on Architectural Design

Yıl 2019, Güz, 615 - 627, 09.12.2019
https://doi.org/10.21733/ibad.649670

Öz

“Cognitive psychology” which can be defined as the scientific
examination of the mind, has been handled by many disciplines such as
architecture, city planning, education and psychology. In the field of
architecture, in order to understand the effects of mental functioning on
design and creativity, it is necessary to focus on the concept of cognition
which develops with personal and cultural knowledge. The information stored in
the minds of a society is often represented as images, words, ideas, and
reactions. This also constitutes cultural components that reflect the
principles of behavior that are specific to a society. Therefore, the influence
of "cognitive psychology" and the relationship between
"culture" and "cognition" play an important role in
architectural creativity and design, as well as how one can understand the
relationship between man and environment. In this study, while dealing with the
fields of "cognition", "culture" and "architectural
design" it is emphasized how creativity works cognitively. In this
context, cognitive influences in architectural design are discussed in the
context of information storage types, cognitive schemes, the concept of
culture, cultural codes and cultural schemes, respectively.

Kaynakça

  • Augoustinos, M. and Walker, I. (1995). Social Cognition: An Integrated Introduction. Thousand Oaks, CA, US: Sage Publications, Inc.
  • Bower, G., Black, J., ve Turner, T. (1979). Scripts in Memory for Text. Cognitive Psychology 11: 177–220.
  • Bruning, R., Schraw, G., Norby, M. and Ronning, R. (2004). Cognitive Psychology and Instruction (4th ed.) Upper Saddle River, New Jersey: Pearson Education Inc.
  • Chiu, L. H. (1972). A Cross-Cultural Comparison of Cognitive Styles in Chinese and American Children. International Journal of Psychology, Vol: 7, No: 4, 235-242.
  • D’Andrade, R. G. (1992). “Schemas and Motivation”. In Roy D’Andrade and Claudia Strauss (Eds.), Human Motives and Cultural Models. New York: Cambridge University Press.
  • DiMaggio, P. (1997). Culture and Cognition. Annual Review of Sociology, 23, 263-287.
  • Erkman Akerson, F. (2005). Göstergebilime Giriş. İstanbul: Multilingual.
  • Fındıklı, E. (2016). Uğur Tanyeli'nin Mimarlık Tarihiyazımında Barınma Kültürünün, Özel ve Kamusal Alanın Jeneolojisi. Uluslararası Tarih ve Sosyal Araştırmaları Dergisi (15), 95-128.
  • Fiske, John. (2014). İletişim Çalışmalarına Giriş. (3. Basım). (Çev. Süleyman İrvan). Ankara: Pharmakon Yayınevi.
  • Garcia, M. (2010). The Diagrams of Architecture. UK: John Wiley & Sons Ltd.
  • Goldstein, E. (2013). Bilişsel Psikoloji. (O. Gündüz, Çev.) İstanbul: Kaknüs Yayınları.
  • Hardin, L. E. (2002). Problem Solving Concepts and Theories. JVME, 227-230.
  • Ketizmen Önal, G. (2011). Yaratıcılık ve Kültürel Bağlamda Mimari Tasarım Süreci. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 16(1), 155-162.
  • Kuban, D. (2016). Osmanlı Mimarisi. (2. Baskı). İstanbul: Yapı-Endüstri Merkezi Yayınları.
  • McVee, M., Dunsmore, K., and Gavelek, J. (2005). Schema Theory Revisited. Review of Educational Research, 75(4), 531-566.
  • Nisbett, R. E. and Norenzayan, A. (2002). Culture and Cognition, In D. L. Medin (Ed.), Stevens’ Handbook of Experimental Psychology, (3rh ed.), New York: John Wiley & Sons, Inc.
  • Rapoport, A. (2005). Culture, Architecture and Design. Chicago: Locke Science Pub. Co.
  • Saussure F. (2001). Genel Dilbilim Dersleri. Çev. Berke Vardar, İstanbul: Multilingual.
  • Shore, B. (1996). Culture in Mind: Cognition, Culture and The Problem of Meaning. New York: Oxford University Press.
  • Sperber, D. (1996). Explaining Culture: a Naturalistic Approach. Oxford, Blackwell.
  • Sternberg, R. J. (1996). Cognitive Psychology. Orlando: FL, US: Harcout Brace College Publishers.
  • Whorf, B. L. (1956). The Relation of Habitual Thought and Behavior to Language. In J.B. Caroll (Ed.), Language, Thought and Reality: Selected writings of B. L. Whorf (s. 134-159). Cambridge, MA: MIT Press.
  • Yağanoğlu, M. ve Köse, C. (2018). Real-time Parental Voice Recognition System For Persons Having Impaired Hearing. Bilge International Journal of Science and Technology Research, 2(1), 40-46.
Toplam 23 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Bölüm Araştırma Makaleleri
Yazarlar

Gamze Akbaş 0000-0002-5826-3423

Arzu Erçetin 0000-0002-8381-0011

Vehbi Tosun 0000-0001-9091-740X

Yayımlanma Tarihi 9 Aralık 2019
Kabul Tarihi 8 Aralık 2019
Yayımlandığı Sayı Yıl 2019 Güz

Kaynak Göster

APA Akbaş, G., Erçetin, A., & Tosun, V. (2019). Biliş ve Kültür Kavramının Mimari Tasarım Üzerindeki Etkileri. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi(5), 615-627. https://doi.org/10.21733/ibad.649670

IBAD Sosyal Bilimler Dergisi / IBAD Journal of Social Sciences 


15376           15385                                                                                                                15386