Yıl 2019, Cilt , Sayı , Sayfalar 326 - 339 2019-10-30

Doğrudan Yabancı Yatırım Girişlerinde Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlük Analizi
Revealed Comparative Advantage Analysis in Foreign Direct Investment Inflows

Zerrin Kılıçarslan [1]


Rekabet gücü yüksek olan sektörleri belirlemek için Balassa endeksi olarak da bilinen açıklanmış karşılaştırmalı üstünlük (RCA) endeksi kullanılmaktadır.  Bu endeksten hareketle doğrudan yabancı yatırım çekmek üzere hedef sektörleri belirlemek veya doğrudan yabancı yatırım için konumların karşılaştırmalı üstünlüğünü analiz etmek için kullanılacak bir yöntem olarak doğrudan yabancı yatırımda açıklanmış karşılaştırmalı üstünlük endeksi Loewendahl ve Barklie (2018) tarafından geliştirilmiştir. Bu çalışmada Türkiye’nin ve OECD ülkelerinin doğrudan yabancı yatırımlardaki açıklanmış karşılaştırmalı üstünlüklerinin sektörel olarak belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Loewendahl ve Barklie (2018) tarafından geliştirilen endeksi kullanılmıştır. Türkiye’nin doğrudan yabancı yatırımlarda açıklanmış karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olduğu sektörler belirlenmiştir. RCA-FDI endeksi değerleri 2013 ve 2017 yılları için ayrı ayrı hesaplanmış ve Türkiye’nin doğrudan yabancı yatırımlardaki açıklanmış karşılaştırmalı üstünlüklerindeki değişim açıklanmıştır. Ayrıca OECD ülkeleri için temel ekonomik faaliyet alanlarında endeksi hesaplanmıştır. Türkiye için hesaplanan endeksi değerlerine göre ana faaliyet alanları içerisinde “tarım, ormancılık ve balıkçılık” sektöründe güçlü karşılaştırmalı üstünlük, “imalat” sektöründe zayıf karşılaştırmalı üstünlük, “elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme temini”nde güçlü karşılaştırmalı üstünlük, “su tedariki, kanalizasyon, atık yönetimi ve iyileştirme faaliyetleri”nde zayıf karşılaştırmalı üstünlük, “inşaat”ta zayıf karşılaştırmalı üstünlük ortaya çıkmıştır. Bununla birlikte “hizmetler” sektöründe ise rekabet avantajı bulunmamaktadır. Türkiye’nin en güçlü karşılaştırmalı üstünlüğünün olduğu sektörler “kütüphaneler, arşivler, müzeler ve diğer kültürel faaliyetler” ve “kara taşımacılığı ve boru hatları taşımacılığı”dır. OECD ülkelerinde güçlü karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olan ülke sayısının en fazla olduğu sektör “tarım, ormancılık ve balıkçılık”tır. Karşılaştırmalı dezavantaja sahip olan ülke sayısının en fazla olduğu sektör ise “madencilik ve taşocakçılığı”dır. “İmalat” sektöründe ise hiçbir ülke güçlü ve orta karşılaştırmalı üstünlüğe sahip bulunmamaktadır.

Doğrudan Yabancı Yatırım, Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlük, RCA-FDI endeksi
  • Alfaro, L. ve Chauvin, J.(2016). Foreign Direct Investment, Finance, and Economic Development Chapter for the Encyclopedia of International Economics and Global Trade, forthcoming. Erişim adresi: https://ssrn.com/abstract=2908440
  • Alviarez, V. (2019). Multinational Production and Comparative Advantage. Journal of International Economics, 119,1-54.
  • Balassa, B. (1965). Trade Liberalization and Revealed Comparative Advantage. The Manchester School of Economic and Social Studies, 33 (2), 99-123.
  • Bayraktutan, Y. (2003). Bilgi ve Uluslararası Ticaret Teorileri. C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 4(2), 175-186.
  • Erkan, B. (2012). Ülkelerin Karşılaştırmalı İhracat Performanslarının Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlük Katsayılarıyla Belirlenmesi: Türkiye-Suriye Örneği. ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 8(15), 195-218.
  • Erkekoğlu, H., Kılıçarslan, Z. ve Göknar, H. (2014). Kayseri İlinin Mobilya Sektörü Rekabet Gücü: Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlük Endeksi. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 44, 1-22.
  • Gnidchenko, A. A. and Salnikov, V. A.(2015). Net Comparative Advantage Index: Overcoming The Drawbacks of The Existing Indices. Basic Research Program Working Papers Series: Economics WP BRP 119/EC/2015.
  • Harding, T. and Javorcik, B. S. (2011). Can FDI Help Developing Countries Upgrade Export Quality?, Erişim adresi: https://voxeu.org/article/can-fdi-help-developing-countries-upgrade-export-quality
  • Harding,T. and Javorcik B. S. and Maggion D. (2013). FDI Promotion Policy and Comparative Advantage, Erişim adresi: https://www.econ.berkeley.edu/sites/default/files/HardingJavorcik%26MaggioniUnpubSept2013.pdf
  • Hinloopen, J., and Marrewijk C. V. (2001). On the Empirical Distribution of the Balassa Index, Review of World Economics / Weltwirtschaftliches Archiv, 137, 1-35.Liesner, H. (1958). The European Common Market and British Industry. The Economic Journal, 68(270), 302-311.
  • Loewendahl, H, and Barklie, G. (2018). How to Identify Target Sectors for Inward Investment. WAVTEQ, Erişim adresi: https://www.wavteq.com/uploads/htis_final.pdf.
  • Loewendahl, H. and Bryan, S. (2019). Guidelines for Investment Promotion Strategy Development Erişim adresi: http://www.tpsaproject.com/wp-content/uploads/2019-02-28-Manual-1124.08c.pdf
  • Moran, T., Görg, H., Serič, A. and Krieger-Boden C. (2018). Attracting FDI in Middle-Skilled Supply Chains. Economics: The Open-Access, Open-Assessment E-Journal, 12 , 1–9.
  • Startienė, G. and Remeikienė R. (2014). Evaluation of Revealed Comparative Advantage of Lithuanian Industry in Global Markets, Procedia - Social and Behavioral Sciences, 110, 428-438.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Araştırma Makaleleri
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-0905-3067
Yazar: Zerrin Kılıçarslan (Sorumlu Yazar)
Kurum: Kayseri Üniversitesi
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 30 Ekim 2019

APA Kılıçarslan, Z . (2019). Doğrudan Yabancı Yatırım Girişlerinde Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlük Analizi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi , () , 326-339 . DOI: 10.21733/ibad.610440