The Impact of the COVID-19 Pandemic on Turkey's Food Security in the Scope of the Global Food Security Index

Öz

Food security, defined as everyone's uninterrupted physical and economic access to adequate and healthy food, has become serious concern with the Covid-19 pandemic. While many macroeconomic variables such as inflation, unemployment, income, international trade, agricultural policies, urbanization or climatic factors such as drought and extreme weather pose threats to food security, the damage caused by Covid-19 pandemic to stages such as the production, distribution and consumption of food makes these threats clear. In this study, it is aimed to determine the effects of the Covid-19 pandemic process on food security in Turkey. Within the scope of this purpose, the effect of the Covid-19 pandemic on food security was analyzed over the parameters in Turkey, based on the "Global Food Security Index". In order to reveal the effect of the Covid-19 Pandemic process more clearly, the period planned to be investigated was determined as the pre-Covid-19 pandemic (between 2018-2019) and the pandemic period (between 2020-2021). As a result of the study, the negative effects of the Covid-19 pandemic on food security in Turkey were determined, as well as the strengths and weaknesses of Turkey in the field of food security.

Anahtar Kelimeler

• Covid-19 pandemic
• food security
• Global Food Security Index
• sustainability

Küresel Gıda Güvenliği Endeksi Kapsamında COVID-19 Pandemisinin Türkiye’nin Gıda Güvenliğine Yönelik Etkisi

Öz

Herkesin yeterli ve sağlıklı gıdaya kesintisiz biçimde fiziksel ve ekonomik erişimi olarak tanımlanan gıda güvenliği, Covid-19 pandemisiyle birlikte endişe verici hale gelmiştir. Enflasyon, işsizlik, gelir, uluslararası ticaret, tarımsal politikalar, kentleşme gibi birçok makroekonomik değişken ya da kuraklık ve aşırı hava olayları gibi iklim faktörleri gıda güvenliğine yönelik tehditler oluştururken Covid-19 pandemisinin gıdanın üretimi, dağıtımı ve tüketimi gibi aşamalarına verdiği zarar bu tehditleri belirginleştirmektedir. Bu doğrultuda mevcut çalışmada Covid-19 pandemi sürecinin Türkiye’deki gıda güvenliğine yönelik ortaya çıkardığı etkilerin saptanması hedeflenmektedir. Bu amaç kapsamında “Küresel Gıda Güvenliği Endeksi” temel alınarak Türkiye’deki parametreler üzerinden Covid-19 pandemisinin gıda güvenliğine yönelik etkisi analiz edilmiştir. Covid-19 Pandemi sürecinin etkisinin daha açık bir biçimde ortaya konulması amacıyla araştırılması planlanan dönem Covid-19 pandemi öncesi (2018-2019 yılları arası) ve pandemi süreci (2020-2021 yılları arası) dönem olarak belirlenmiştir. Çalışma sonucunda Covid-19 pandemisinin Türkiye’de gıda güvenliğine yönelik verdiği olumsuz etkiler saptanmış aynı zamanda Türkiye’nin gıda güvenliği alanında güçlü ve zayıf olduğu yönler ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Covid-19 Pandemisi
• Gıda Güvenliği
• Küresel Gıda Güvenliği Endeksi.
• Covid-19 pandemic
• food security
• Global Food Security Index
• sustainability

Kaynakça

1. Adıgüzel, M. (2020). Covid-19 pandemisinin Türkiye ekonomisine etkilerinin makroekonomik analizi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(37), 191-221.
2. Agah H. (2020). COVID-19 salgınında tarım ve gıda üretimi/tüketimi, TEPAV.
3. Akalın, M. (2014). İklim değişikliğinin tarım üzerindeki etkileri: Bu etkileri gidermeye yönelik uyum ve azaltım stratejileri. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(2), 351-377.
4. Akkemik, Y. ve Güner, A. (2020). Covid-19 salgını bir gıda güvenliği tehlikesi midir?. Turkish Studies, 15(4), 15-23.
5. Akpamuk, G. (2022). BM gıda görünümü raporu yayımlandı: Türkiye neden en çok buğday ithal eden 3. ülke? 11 Aralık 2022 tarihinde, https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-62052338 adresinden erişildi.
6. Anadolu Ajansı (2020). Pandemi sürecinde su tüketimi %20 arttı. 7 Aralık 2022 tarihinde https://gaski.gov.tr/pandemi-surecinde-su-tuketimi-artti/ adresinden erişildi.
7. Aydın A. ve Güner, A. (2020). Covid-19 salgının tarım sektörü ve gıda güvenliği üzerine etkisi: Türkiye üzerine bir değerlendirme, Artuklu Kaime Uluslararası İktisadi ve İdari Araştırmalar Dergisi, 3(2), 155-171.
8. Bulut, R. ve Pınar, Ç. (2020). Covid-19 pandemisi döneminde Türkiye’de istihdam ve işsizlik. Oğuzhan Sosyal Bilimler Dergisi, 2(2), 217-225.

9. Carlson, C.J., Albery, G.F., Merow, C., Trisos, C. H., Zipfel, C. M., Eskew, E.A.,…Bansal, S. (2022) Climate change increases cross-species viral transmission risk. Nature 607, 555–562.
10. Cavlak, N. ve Selvi, M. S. (2021). Aşırı fiyatlama, nedenleri ve Covid-19’un etkisi. Sosyal Bilimler Metinleri, 2021(2), 70-84.
11. Cavlak, N. ve Selvi, M. S. (2022) Gıda fiyatlarındaki aşırı artışların olası nedenleri ve Covid-19’un etkisi. Gıda Dergisi, 47(1), 42-54.
12. Çiftçi, A. K. ve Şeker, İ.T., (2021). Türkiye’de Covid-19 pandemi döneminde besinleri hazırlama, pişirme ve saklama uygulamalarında değişiklik oldu mu? Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 9(2), 1302-1317.
13. Dağdur, E. ve Olhan, E. (2015). Küresel gıda güvencesi endeksi bağlamında Türkiye’nin değerlendirilmesi. Tarım Ekonomisi Dergisi, 21(2), 49-61.
14. Demir, Y. (2021). Yeni tip koronavirüs (Covid-19) salgınının dünya gıda sistemi üzerindeki etkileri. Aydın Gastronomy, 5(2), 131-141.
15. Dere D. ve Soykan, Ş. (2020). Covid-19 küresel salgını ve Türk gıda sektörü. İstanbul Ticaret Borsası Yayınları, Yayın No: 217.
16. Devereux, S., Béné, C., Hoddinott, J. (2020). Conceptualising COVID-19’s impacts on household food security. Food Sec. 12, 769–772.
17. Doğan Sağlamtimur, N., Sağlamtimur, B. (2018). Sucul ortamlarda ötrofikasyon ve senaryoları. Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 7(1), 75-82.
18. Economist Intelligence Unit (2022). Global food security index 2022. 20 Şubat 2022 tarihinde https://impact.economist.com/sustainability/project/food-security-index/explore-countries adresinden erişildi.
19. Eroğlu, E. (2020). Covid-19’un ekonomik etkisinin ve pandemiyle mücadele sürecinde alınan ekonomik tedbirlerin değerlendirilmesi. International Journal of Public Finance, 5(2), 211-236.
20. Eğilmez, M. (2022). Dünya ve Türkiye ekonomisinin 2023 falı, https://www.mahfiegilmez.com/2022/10/dunya-ve-turkiye-ekonomisinin-2023-fal.html
21. FAO (2003). Trade reforms and food security: Conceptualizing the linkages, commodity policy and projections service commodities and trade division, Rome, FAO.
22. FAO (2006). Food security. Policy brief. Issue 2, 7 Aralık 2022 tarihinde https://www.fao.org/fileadmin/templates/faoitaly/documents/pdf/pdf_Food_Security_Cocept_Note.pdf adresinden erişildi.
23. FAO (2022). Consumer price indices. 14 Mart 2022 https://www.fao.org/faostat/en/#data adresinden erişildi.
24. FAO, IFAD, UNICEF, WFP ve WHO (2021). The state of food security and nutrition in the world 2021. Transforming food systems for food security, improved nutrition and affordable healthy diets for all, Rome, FAO.
25. Food Security Information Network ve Global Network Against Food Crises (2022). 2022 Global report on food crisis. Joint analysis for better decision, https://www.fao.org/documents/card/en/c/cb9997en/
26. GASKİ (2021). Pandemi sürecinde su tüketimi %20 arttı. 07 Aralık 2022 tarihinde https://gaski.gov.tr/pandemi-surecinde-su-tuketimi-artti/ adresinden erişildi.
27. Gürer, B. (2021). Covid-19 ve küresel gıda güvencesi, TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası, Ocak- Mart, Sayı: 132
28. Hızıroğlu-Aygün, A., Köksal S. ve Uysal G. (2021). COVID-19 pandemisinde toplumsal cinsiyet eşitsizliği: Ev işlerini kim yaptı? Çocuklara kim baktı? İstanbul Politikalar Merkezi–Sabancı Üniversitesi–Stiftung Mercator Girişimi, 14 Nisan 2022 tarihinde, https://ipc.sabanciuniv.edu/Content/Images/CKeditorImages/20210401-19040880.pdf adresinden erişildi.
29. İstikbal, D. (2021). Kovid-19 gıda fiyatlarının istikrarına darbe vuruyor, AA, 5 Mart 2022 tarihinde, https://www.aa.com.tr/tr/analiz/kovid-19-gida-fiyatlarinin-istikrarina-darbe-vuruyor/2142432 adresinden erişildi.
30. Jafri A., Mathe N., Aglago E., Konyole S., Ouedraogo M., Audain K… Sanou, D. (2021). Food availability, accessibility and dietary practices during the COVID-19 pandemic: A multi-country survey. Public Health Nutrition. 24(7), 1798–1805.
31. Kılıç, O. ve Aydın Eryılmaz, G. (2022). Covid-19 sürecinde tüketicilerin tarım ve gıda ürünü tercihleri: Samsun ili örneği, Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 9(1), 72-78.
32. Laborde, D., Martin, W., Swinnen, J. Ve Vos, R. (2020). Covid-19 risks to global food security. Science, 369(6503), 500-502.
33. Madzorera, I., Ismail, A., Hemler, E. C., Korte, M., Olufemi, A., Wang, D., Assefa, N.,… Fawzi, W. W. (2021). Impact of Covid-19 on nutrition, food security and dietary diversity and quality in Burkina Faso, Ethiopia and Nigeria”, Am. J. Trop. Med. Hyg., 105(2), 295-309.
34. Mora, C., McKenzie, T., Gaw, I.M., Dean, J.M., von Hammerstein, H., Knudson, T. A., Setter, R. O.,… Franklin, A. E. (2022). Over half of known human pathogenic diseases can be aggravated by climate change. Nat. Clim. Chang. 12, 869–875.
35. Niyaz, Ö. C., & İnan, İ. H. (2016). Türkiye'de gıda güvencesinin mevcut durumunun değerlendirilmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 13(2), 1-7.
36. Okat, Ç., Özer, S. ve Uçkan Çakır, M. (2021). Koronavirüs günlerinde X ve Y kuşaklarının gıda tüketimlerinin incelenmesi. Çobanoğlu, C., Günlü Küçükaltan, E., Tuna, M., Basoda ve A., Doğan, S. (Co-Ed.), Daha İyi Bir Dünya İçin Turizm içinde, USF M3 Publishing.
37. Pakravan-Charvadeh, M., Mohammadi-Nasrabadi, F., Gholamrezai, S., Vatanparast, H., Flora, C. ve Nabavi-Pelesaraei, A. (2021). The short-term effects of Covid-19 outbreak on dietary diversity and food security status of Iranian households (A case study in Tehran province), Journal of Cleaner Production, 281, 1-11.
38. Picchioni, F., Goulao, L. F., Roberfroid, D. (2022). The impact of Covid-19 on diet quality, food security and nutrition in low and middle income countries: A systematic review of the evidence. Clinical Nutrition, 41(12), 2955-2964.
39. TARDES. (2020). Koronovirüsün (Covid-19) tarım ve gıda sektörüne etkileri, Kredi Kayıt Bürosu, 17 Nisan 2022 tarihinde, https://www.kkb.com.tr/Resources/ContentFile/KKB%20Koronavir%C3%BCs%C3%BCn%20Tar%C4%B1m%20ve%20G%C4%B1da%20Sekt%C3%B6r%C3%BCne%20Etkisi%20Raporu_Nisan2020%20%281%29.pdf adresinden erişildi.
40. Tatlıyer, M. (2020). Odak: Koronavirüs sonrası dünyada istihdam ve işsizlik, 23 Mayıs 2022 tarihinde https://www.setav.org/odak-koronavirus-sonrasi-dunyada-istihdam-ve-issizlik/ adresinden erişildi.
41. T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (2012). Türkiye’nin uyum stratejisi ve eylem planı. Ankara: T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı.
42. T.C. Kalkınma Bakanlığı (2018a). Tarımda toprak ve suyun sürdürülebilir kullanımı. On Birinci Kalkınma Planı Özel İhtisas Komisyon Raporu. Ankara.
43. T.C. Kalkınma Bakanlığı (2018b). Çevre ve doğal kaynakların sürdürülebilir yönetimi. On Birinci Kalkınma Planı Özel İhtisas Komisyon Raporu. Ankara.
44. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı (2019). On birinci kalkınma planı. 2019-2022. Ankara.
45. TİM (Türkiye İhracatçılar Meclisi), (2022). İhracat 2022 raporu, 12 Aralık 2022 tarihinde https://tim.org.tr/files/downloads/Strateji_Raporlari/TIM%20I%CC%87hracat%20Raporu%202022.pdf adresinden erişildi.
46. TÜİK (2021). Bitkisel ürün denge tabloları, 2019-2020, Sayı: 37246, 15 Mayıs 2022 tarihinde https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Bitkisel-Urun-Denge-Tablolari-2019-2020-37246 adresinden erişildi.
47. TÜİK (2022a). İşgücü istatistikleri, Ocak 2022, Sayı: 45644 9 Mayıs 2022 tarihinde, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Isgucu-Istatistikleri-Ocak-2022-45644 adresinden erişildi.
48. TÜİK (2022b). Tüketici fiyat endeksi, Nisan 2022, Sayı: 45793, 11 Mayıs 2022 tarihinde, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Tuketici-Fiyat-Endeksi-Nisan-2022-45793 adresinden erişildi.
49. TÜİK (2022c). Tarımsal girdi fiyat endeksi, Ocak 2022, Sayı: 45773, 15 Mayıs 2022 tarihinde https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Tar%C4%B1msal-Girdi-Fiyat-Endeksi-Ocak-2022-45773&dil=1 adresinden erişildi.
50. Uysal Kolaşin,G., Hızıroğlu Aygün, A., Köksal, S. (2020). Covid-19 pandemisinde işgücü piyasası, gelir kayıpları ve hane içi üretim. Tübitak Projesi, Covid-19 ve Toplum: Salgının sosyal, ekonomik ve beşeri etkileri. Bulgular, sonuçlar ve öneriler. T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı/TÜBİTAK.
51. WHO (2022). Food safety. 30 Mayıs 2022 tarihinde, https://www.who.int/health-topics/food-safety adresinden erişildi.
52. WWF- Türkiye (2014). Türkiye’nin su riskleri raporu. 11 Aralık 2022 tarihinde http://awsassets.wwftr.panda.org/downloads/turkiyenin_su_riskleri__raporu_web.pdf adresinden erişildi.