Uluslararası sosyal çalışma bağlamında kentkırım

Öz

Kente dair şiddeti ve yıkımı anlamlandırmada işlevsel olan “kentkırım” kavramı bu çalışmada sosyal hizmet bakış açısıyla ele alınmıştır. Geleneksel literatür taramasında kullanılan teorik tarama tekniğinden faydalanılarak kentkırım olgusunun uluslararası sosyal çalışma bağlamında ele alınması yoluyla mevcut literatüre katkı sağlanması amaçlanmıştır. Çalışmada kentkırımın tarihsel, doğal, antropik ve sembolik olmak üzere dört ayrı türü olduğu belirlenmiştir. Bu dört kentkırım türünün kavramsal olarak farklılıklarının ötesinde temelde benzerliklerinin kapitalizm odaklı olduğu, sermayenin güdümünde dinamik bir sürece tekabül ettiği ve geçen zaman içinde şiddetini artırarak yaygınlaştığı görülmüştür. Sosyal çalışma mesleği ve disiplini, kentleşmenin doğurduğu sorunlara çözüm bulma amacıyla ortaya çıkmıştır. Süreç içerisinde kent sorunları ve kentin sorunlarının değişmesine paralel olarak sosyal çalışmanın da bu sorunları anlaması ve analiz edebilmesi, kentle ilgili literatürün değişimine ayak uydurabilmesiyle mümkündür. Bu çerçevede “kentkırım” kavramı, kent çalışmaları alanında sosyal çalışma literatürüne dâhil olması gereken olgulardan biridir. Bu bağlamda sosyal çalışma ve kentkırım ilişkisi kentkırımın her bir türüne karşılık gelen; insan hakları, çokkültürlülük, insanlığa karşı işlenen suçlar, ekolojik yıkım, sosyal adalet, çevresel adalet ve kent hakkı odağında tartışılmış ve sosyal çalışma ile ilişkisi gösterilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kentkırım
• uluslararası sosyal çalışma
• kent çalışmaları
• kent sorunları.

Urbicide in the context of international social work

Öz

The concept of “urbicide”, which is functional in making sense of urban violence and destruction, is addressed from a social work perspective in this study. By utilizing the theoretical screening technique used in traditional literature review, it is aimed to contribute to the existing literature by addressing the phenomenon of urbicide in the context of international social work. The study has identified four different types of urbicide: historical, natural, anthropic, and symbolic. Beyond the conceptual differences of these four types of urbicide, it has been observed that their basic similarities are capitalism-oriented, that they correspond to a dynamic process under the guidance of capital, and that they have become widespread by increasing their violence over time. The profession and discipline of social work has emerged with the aim of finding solutions to the problems caused by urbanization. In parallel with the changes in urban problems and the problems of the city in the process, it is possible for social work to understand and analyze these problems and to keep up with the changes in the literature on the city. In this framework, the concept of “urbicide” is one of the phenomena that should be included in the social work literature in the field of urban studies. In this context, the relationship between social work and urbicide is discussed in the focus of human rights, multiculturalism, crimes against humanity, ecological destruction, social justice, environmental justice, and the right to the city, corresponding to each type of urbicide, and its relationship with social work is shown.

Anahtar Kelimeler

• Urbicide
• international social work
• urban studies
• urban problems.

Kaynakça

1. Alice, B., Germán Q. R. and Olaff, J. G. (2023). Between Greens and Grays: Urbanization and Territorial Destruction in the Sabana de Bogotá In: Carrión Mena, F., Cepeda Pico, P. (eds). Urbicide. pp. 293-315. The Urban Book Series. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-031-25304-1_4.
2. Aslan, H. ve Çalış, N. (2020). Göç ve kentleşme ilişkisi: kentsel bütünleşme ve çokkültürlü kentler. Buz, S. Gencer, T. E., Bolgün, C., Editör, Kentsel Sosyal Hizmet içinde, ss. 201-240. Nobel Akademik, Ankara.
3. Aslan, Ş. B. ve Güngör, F. (2020). Uluslararası sosyal çalışma bağlamında kadına yönelen savaş tecavüzleri ve kolektif etmenleri. Toplum ve Sosyal Hizmet, 31(2), s. 578-603.
4. Aslan, Ş. (2023). Ekolojik sosyal hizmet: kavramlar-tartışmalar/teori-uygulama. Ankara: Nobel Yayınları.
5. Braudel, F. (1990). Akdeniz: mekân ve tarih, (Çev. Necati Erkurt), İstanbul: Metis Yay.
6. Brenner, N. & Theodore, N. (2002). Cities and the geographies of actually existing neoliberalism. Antipode, 34(3), 349-379.
7. Ceylan, F. ve Ulutabak, G. (Ed.). (2024). Kanıt-The Evidence. Genişletilmiş 3. Baskı. Ankara: AA Kitap. https://aakitap.com.tr/kanit/tr.
8. Coward, M. (2004). “Urbicide in Bosnia”. Editör: Stephen Graham. Cities, war and terrorism: towards an urban geopolitics, UK: Blackwell Publishing. 154-171. https://doi.org/10.1002/9780470753033. ch9.

9. Coward, M. (2006). Bosna’da kentkırım etno-milliyetçilik ve Bosna’daki yok etme saldırganlığı. Bülten (43), 24-32.
10. Çekiç, S. (2018). Dayton (barış) anlaşmasının meşrulaştırdığı Boşnak soykırımı. İstanbul: Lutka Kitap Yay.
11. Di Virgilio, M. M. (2023). Urbicide: Towards a Conceptualization. In: Carrión Mena, F., Cepeda Pico, P. (eds). Urbicide. Pp. 59-75. The Urban Book Series. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-031-25304-1_4.
12. Dinçer, Ö. (2016). Sürdürülebilir kentleşme tartışmaları ve kent hakkı. Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(10), 73-84.
13. Dominelli, L. (2018). Yeşil sosyal hizmet çevre krizlerinden çevresel adalete. (Çev. Ed. A. İçağasıoğlu Çoban). Ankara: Nika Yay.
14. Eliçin, Y. (2011). Küreselleşen kent ve sosyal hareketler, Mülkiye Dergisi, 35(270), 141-158.
15. Es, M. ve Ateş, H. (2010). Kent yönetimi, kentlileşme ve göç: sorunlar ve çözüm önerileri. Journal of Social Policy Conferences. (48), 205-248.
16. Gencer, T. E. (2019a). İnsan-Mekân İlişkisinin Bütüncül Boyutu: Kent-Mekân Çalışmalarında Sosyal Hizmet Gereksinimi, Güncel Sosyal Hizmet Çalışmaları içinde, ss. 131-139, Ed. M. Kırlıoğlu ve H. H. Tekin, Konya: Çizgi Kitabevi Yayınları.
17. Gencer, T. E. (2019b). Kentsel adaletin ve yeşil sosyal hizmetin güvencesi kentte insan hakları. INCES: International Congress of Science Culture and Education, 29 Ekim - 02 Kasım 2019.
18. Gencer, T. E. (2020). Sosyal Adalet ve Kent: Sosyal Adaletin Mekânsal Boyutu Buz, S. Gencer, T. E., Bolgün, C., Editör, Kentsel Sosyal Hizmet içinde, ss. 35-54. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
19. Golańska, D. (2022). Slow urbicide: Accounting for the shifting temporalities of political violence in the West Bank. Geoforum, (132), 125-134.
20. Graham, S. (2004). Postmortem city: towards an urban geopolitics. City, 8(2), 165-206.
21. Graham, S. (2011). Lessons in Urbicide (Editör: Stephen Graham). Cities Under Siege: New Military Urbanism. London Verso.
22. Güngör, F., Zafer, M. (2023). Uluslararası Sosyal Çalışma Bağlamında Boşnak Soykırımı ve Paydaşları. Sosyal Hizmet Penceresinden Sosyal Sorunlar içinde, Ed. F. Güngör ve Y. Akyıldız, (1-19). Ankara. Nobel Akademik Yayıncılık. ISBN: 978-625-398-990-3.
23. Güven, A. (2016). Urban, urbanization and urban management needs. Journal of International Management Educational and Economics Perspectives, 4(1), 21-30. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/ pub/jimeep/issue/32149/356500
24. Harvey, D. (2009). Sosyal adalet ve şehir. (Çev. Mehmet Moralı). İstanbul: Metis Yay.
25. Hugman, R., Moosa-Mitha, M. and Moyo, O. (2010). Towards a borderless social work: reconsidering notions of ınternational social work. International Social Work, 53(5), 629–643.
26. Karasu, M. A. (2008). “Bir kentin ölümü: kentkırım (Bosna-Hersek örneği)”. Çağdaş Yerel Yönetimler, 17(3), 51- 64.
27. Karataş, K. (1999). “Savaş ve sosyal hizmetler”. Ufkun Ötesi Aylık Dergisi, (3), 1-3.
28. Keleş, R. (1998). Kentbilim terimleri sözlüğü, Ankara: İmge Kitabevi.
29. Keser, U. (2012). Manevi miras katliamı; Bosna-Hersek’te kentkırım. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 5(9), 274-298.
30. Marshall, G. (2009). Sosyoloji sözlüğü. (Çev. Osman Akınhay ve Derya Kömürcü). Ankara: Bilim ve Sanat.
31. Mena, F. C. (2018). Urbicide, or the city’s liturgical death. Oculum Ensaios, 15(1), 05-12.
32. Mena, F. C. (2023). Urbicide. The Liturgical Murder of the City. In: Carrión Mena, F., Cepeda Pico, P. (eds), Urbicide. Pp. 25-45. The Urban Book Series. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-031-25304-1_2.
33. Mena, F. C., Pico, P. C. (2023). Urbicide: An Unprecedented Methodological Entry in Urban Studies?. In: Carrión Mena, F., Cepeda Pico, P. (eds), Urbicide. Pp. 3-22. The Urban Book Series. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-031-25304-1_1.
34. Mengi, A. (2007). Kente karşı suç-imar suçu. Mimarlar Odası Ankara Şubesi Bülteni, (55), 47-49.
35. Miaschi, J. (2017). What Is Urbicide? https://www.worldatlas.com/ articles/what-is-urbicide.html, Erişim tarihi: 24.11.2023.
36. Mumford, L. (2019). Tarih boyunca kent kökenleri, geçirdiği dönüşümler ve geleceği. (Çev. Gürol Koca ve Tamer Tosun). İstanbul: Ayrıntı Yay.
37. Özgür, Ö. (2010). Çokkültürcü sosyal hizmet: eleştirel bir bakış. Toplum ve Sosyal Hizmet, 21(2), 89-104.
38. Shaw, M. (2004). New wars of the city: “urbicide” and “genocide”. (Editör: Stephen Graham). Cities Under Siege: New Military Urbanism. London: Verso Books, 141-154.
39. Sipahi, E. B. ve Çakar, R. (2023). Soykırımın mekândaki iz düşümü olarak kentkırım anlatıları: Bosna Hersek örneği üzerinden belgesel film analizi. İnsan ve Toplum, 13(1), 159-195.
40. Steels, S. (2015). Key Characteristics of age-friendly cities and communities: A Review. Cities, 47, 47-52. http://dx.doi.org/10.1016/j.cities.2015.02.004.
41. Taşğın, N. Ş. (2017). Yoksulluk, İnsan hakları ve sosyal hizmetler. Ankara: NİKA Yay.
42. Tılıç, R. H. (2011). Kavram olarak kent sosyolojisi. Kent Sosyolojisi içinde (2-24). Ed. Fatime Güneş. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayını. ISBN: 978-975-06-1091-2.
43. Tozal, A. and Güngör, F. (2021). Examination of the cittaslow model in the context of disadvantaged groups in sustainable urbanization: Example of Seferihisar. International Journal of Turcologia, 16(32), 61-81.
44. Turut, H. ve Özgür, E. M. (2022). Kentlerin neoliberalizmle imtihanını anlamak: kentleşmenin ekonomi politiği ve “fiilen var olan neoliberalizm". Ege Coğrafya Dergisi, 31(2), 493-507. https://doi.org/10.51800/ecd.1133716
45. Varlıklar Demirkazık Ç. N. (2020). Kent Kuramları. Buz, S. Gencer, T. E., Bolgün, C., Editör, Kentsel Sosyal Hizmet içinde, ss. 3-34. Ankara: Nobel Akademik.
46. Virilio, P. (2002). Desert screen: war at the speed of light, Continuum, London.
47. Wojtasik, K. (2015). Urbicide-when the city becomes a target. M. S. Szczepański, G. Gawron, B. Lewicka (red.), Urbanism As a Way of Life: Trying to Rediscover, pp. 109-118. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
48. Yahyagil, M. Y. (1998). Kentlerin kültürün gelişmesindeki etkileri. İstanbul Journal of Sociological Studies, 0(25), 105-120. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/iusoskon/issue/9525/119024.
49. Yalman, Y., Harmandaoğlu, N. (2023). Migration and social work: an overview of economic support services for migrants in Turkiye, International Journal of Current Social Science, 2(1):10-14,2023.
50. Yıldırım, L. N. (2019). Kent kültürü ve postmodern hayat tarzının tüketime etkisi. Anadolu Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2), 53-62. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/anadoluakademi/ issue/47554/600675.
51. Yılmaz, A. (2018). Göç ve kent: göç olgusuna kozmopolitan bir bakış. Medeniyet Araştırmaları Dergisi, 3(6), 103-109.
52. Yılmaz, F. H. ve Şahin, A. (2018). Kentsel yıkımın Bosna ve Filistin örnekleri üzerinden kentkırım kapsamında değerlendirilmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 21(1), 92-106. DOI: 10,29249/selcuksbmyd.401085.