Araştırma Makalesi

İklim değişikliğine uyum kapsamında mekânsal planlama sürecini risk temelli yaklaşım ile yeniden düşünmek

Sayı: 48 30 Haziran 2025
PDF İndir
TR EN

İklim değişikliğine uyum kapsamında mekânsal planlama sürecini risk temelli yaklaşım ile yeniden düşünmek

Öz

İklim değişikliği günümüzde önemli risk etmenlerinin başında gelmekte ve mevcut riskleri şiddetlendirmesinin yanı sıra yeni riskler yaratmaktadır. Aşırı iklim olaylarının sıklığı, süresi ve yoğunluğundaki artış, iklim değişikliğine bağlı risklerin yönetimini önemli bir gündem maddesi haline getirmiştir. Bu kapsamda iklimle ilgili risklerin azaltılması iklim değişikliğine uyum anlamında hayati önem kazanmıştır. Mekânsal planlama disiplini de iklim değişikliğine uyum stratejilerinin hayata geçirileceği ve risk azaltımına kendi gündeminde kaçınılmaz olarak yer vermesi gereken disiplinlerin başında gelmektedir. Mekânsal planlamanın analiz, sentez, planlama yaklaşımı ve plan aşamalarını içeren süreci göz önüne alındığında, Türkiye'deki planlama pratiğinde iklim değişikliğine uyum ve risk azaltımı yaklaşımının henüz önemli bir yere sahip olmadığı görülmektedir. Risk azaltımı, mekânsal plan kararları ile doğrudan ilişkili olup bu kararlar iklim değişikliğine bağlı riskleri tetikleyebilir ve arttırabilir. Buna karşılık artan risk, planlama kararlarını geçersiz kılabilir veya âtıl bırakabilir. Bu sebeple planlama disiplininin riski planlama süreçlerine entegre edememesi, başlı başına bir planlama sorununu işaret etmekte olup mekânsal planların analiz, sentez, planlama yaklaşımı ve plan süreçlerinde bu konunun benimsenmesi ihtiyacı doğmaktadır. Bu çalışmada, iklim değişikliğine bağlı risklerin mekânsal planlama sürecine nasıl entegre edilebileceği ele alınacak olup her aşamada bu yaklaşıma yönelik yapılabilecek adımlar önerilecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Arlikatti, S., Maghelal, P., Agnimitra, N., & Chatterjee, V. (2017). Should I stay or should I go? Mitigation strategies for flash flooding in India. International Journal of Disaster Risk Reduction, 27, 48–56. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2017.09.019
  2. Chan, N.W., Ghani, A.A., Samat, N., Hasan, N.N.N., Tan, M.L. (2020). Integrating Structural and Non-structural Flood Management Measures for Greater Effectiveness in Flood Loss Reduction in the Kelantan River Basin, Malaysia. In: Mohamed Nazri, F. (eds) Proceedings of AICCE'19. AICCE 2019. Lecture Notes in Civil Engineering, vol 53. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-030-32816-0_87
  3. Connelly, A., Carter, J., Handley, J., & Hincks, S. (2018). Enhancing the Practical Utility of Risk Assessments in Climate Change Adaptation. Sustainability, 10(5), 1399. https://doi:10.3390/su10051399
  4. Gao, Y., Pan, H., & Tian, L. (2023). Analysis of the spillover characteristics of cooling effect in an urban park: A case study in Zhengzhou city. Frontiers in Earth Science, 11. https://doi.org/10.3389/feart.2023.1133901
  5. Greiving, S., & Ubaura, M. (Eds.). (2016). Spatial planning and resilience following disasters: International and comparative perspectives. Policy Press.
  6. IPCC. (2014a). Climate Change 2014 Synthesis Report: Annexes. Contribution of Working Groups I, II and III to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Geneva.
  7. IPCC. (2014b). Climate Change 2014: Impacts, Adaptation and Vulnerability. Contribution of Working Group II to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge: Cambridge University Press. https://doi:10.1017/CBO9781107415379
  8. IPCC. (2022a). Climate Change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability. Contribution of Working Group II to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change [H.-O. Pörtner, D.C. Roberts, M. Tignor, E.S. Poloczanska, K. Mintenbeck, A. Alegría, M. Craig, S. Langsdorf, S. Löschke, V. Möller, A. Okem, B. Rama (eds.)]. Cambridge University Press. Cambridge University Press, Cambridge, UK and New York, NY, USA, 3056 pp., https://doi:10.1017/9781009325844.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Şehir ve Bölge Planlama

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

30 Haziran 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

25 Şubat 2025

Kabul Tarihi

28 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 48

Kaynak Göster

APA
Bütün, G. D. (2025). İklim değişikliğine uyum kapsamında mekânsal planlama sürecini risk temelli yaklaşım ile yeniden düşünmek. İDEALKENT, 48, 304-328. https://doi.org/10.31198/idealkent.1647040
AMA
1.Bütün GD. İklim değişikliğine uyum kapsamında mekânsal planlama sürecini risk temelli yaklaşım ile yeniden düşünmek. İDEALKENT. 2025;(48):304-328. doi:10.31198/idealkent.1647040
Chicago
Bütün, G. Duygu. 2025. “İklim değişikliğine uyum kapsamında mekânsal planlama sürecini risk temelli yaklaşım ile yeniden düşünmek”. İDEALKENT, sy 48: 304-28. https://doi.org/10.31198/idealkent.1647040.
EndNote
Bütün GD (01 Haziran 2025) İklim değişikliğine uyum kapsamında mekânsal planlama sürecini risk temelli yaklaşım ile yeniden düşünmek. İDEALKENT 48 304–328.
IEEE
[1]G. D. Bütün, “İklim değişikliğine uyum kapsamında mekânsal planlama sürecini risk temelli yaklaşım ile yeniden düşünmek”, İDEALKENT, sy 48, ss. 304–328, Haz. 2025, doi: 10.31198/idealkent.1647040.
ISNAD
Bütün, G. Duygu. “İklim değişikliğine uyum kapsamında mekânsal planlama sürecini risk temelli yaklaşım ile yeniden düşünmek”. İDEALKENT. 48 (01 Haziran 2025): 304-328. https://doi.org/10.31198/idealkent.1647040.
JAMA
1.Bütün GD. İklim değişikliğine uyum kapsamında mekânsal planlama sürecini risk temelli yaklaşım ile yeniden düşünmek. İDEALKENT. 2025;:304–328.
MLA
Bütün, G. Duygu. “İklim değişikliğine uyum kapsamında mekânsal planlama sürecini risk temelli yaklaşım ile yeniden düşünmek”. İDEALKENT, sy 48, Haziran 2025, ss. 304-28, doi:10.31198/idealkent.1647040.
Vancouver
1.G. Duygu Bütün. İklim değişikliğine uyum kapsamında mekânsal planlama sürecini risk temelli yaklaşım ile yeniden düşünmek. İDEALKENT. 01 Haziran 2025;(48):304-28. doi:10.31198/idealkent.1647040