Araştırma Makalesi

Gölgede hizmetler: Evsizlik alanında çalışmanın zorlukları üzerine uygulayıcıların deneyimleri

Sayı: 51 7 Temmuz 2026
PDF İndir
EN TR

Gölgede hizmetler: Evsizlik alanında çalışmanın zorlukları üzerine uygulayıcıların deneyimleri

Öz

Evsizlik, fiziksel barınma sorununun ötesinde fizyolojik, psikolojik, mekânsal ve varoluşsal yoksunlukları barındıran çok boyutlu bir olgudur. Bu karmaşık yapı, evsizlik alanında çalışan uygulayıcıların sahada çok çeşitli yapısal ve pratik zorluklarla karşılaşmasına neden olmaktadır. Bu çalışmanın amacı, evsizlik alanında doğrudan hizmet sunan profesyonel ve gönüllü uygulayıcıların sahada karşılaştıkları zorluklara ilişkin öznel deneyimlerini derinlemesine incelemektir. Nitel araştırma yöntemi benimsenen çalışmada, fenomenolojik araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilmiş 16 katılımcı oluşturmaktadır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış ve elde edilen bulgular tümevarımcı bir yaklaşımla içerik analizine tabi tutulmuştur. Araştırma bulguları, uygulayıcıların sahada deneyimlediği zorlukların yapısal, saha dinamiklerine bağlı ve mesleki olmak üzere üç ana tema etrafında şekillendiğini göstermektedir: Yapısal boyutta kimlik ve ikametgâh sorunlarından kaynaklı mevzuat boşlukları, hizmetlerin yetersizliği ve geçici nitelikte olması, kurumlar arası iş birliği sorunu ve STK'ların kapasite sınırlılıkları öne çıkmaktadır. Saha dinamikleri bağlamında ise evsizlere ulaşamama, bireylerin sokağa veya uygulayıcıya bağlanması, bağımlılıklar ve suç, sokağın zamansızlığı, güven ve güvenlik problemleri gibi pratik engeller tespit edilmiştir. Mesleki anlamda ise sokakta çalışmaya hazır olmama, sahaya entegrasyon süreci ve ikincil travma gibi zorluklar öne çıkmıştır. Bu veriler Türkiye’de evsizlik olgusunun ve bu alandaki uygulamaların yasal boşluklar, kurumsal problemler ve sokağa özgü dinamikler arasında sıkışmış bir yapıda olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla ülkemizde evsizlikle mücadelenin etkinliğini arttırmak adına yalnızca fiziksel barınma imkanlarının niceliksel artışıyla değil aynı zamanda alana ilişkin yapısal reformların yapılması, uygulayıcıların mesleki yetkinliklerinin desteklenmesi ve kalıcı, sürdürülebilir sosyal politikaların geliştirilmesi önemlidir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahmed, A., Madoc-Jones, I., Gibbons, A., Jones, K., Rogers, M., & Wilding, M. (2020). Challenges to implementing the new homelessness prevention agenda in Wales. Social Policy and Society, 19(1), 157–169.
  2. Akyıldız, Y. (2017). Dünyada ve Türkiye’de evsizlik sorunu ve çeşitli uygulamalar. LAÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 67–91.
  3. Akyıldız, Y. (2022). Evsiz bireylerin sosyal hayatı üzerine nitel bir araştırma: “Türkiye örneği”. Kent Akademisi, 15(4), 1502–1521.
  4. Amore, K., Baker, M., & Howden-Chapman, P. (2011). The ETHOS definition and classification of homelessness: An analysis. European Journal of Homelessness, 5(2), 19–37.
  5. Anderson, I., Filipovič Hrast, M., & Finnerty, J. (2016). Researching homelessness: Challenging exclusion. Social Inclusion, 4(4), 1–4.
  6. Ayano, G., Tsegay, L., Abraha, M., & Yohannes, K. (2019). Suicidal ideation and attempt among homeless people: A systematic review and meta-analysis. Psychiatric Quarterly, 90(4), 829–842.
  7. Aynacı, C., & Genç, Y. (2024). Evsizlerin barınma evi deneyimleri: “İnsan önemsendiğini görmek istiyor”. İstanbul University Journal of Sociology, 44(2), 487–525.
  8. Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 231–274.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kent Sosyolojisi ve Toplum Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

7 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

28 Nisan 2026

Kabul Tarihi

6 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 51

Kaynak Göster

APA
Karaman, H. (2026). Gölgede hizmetler: Evsizlik alanında çalışmanın zorlukları üzerine uygulayıcıların deneyimleri. İDEALKENT, 51, 1-18. https://doi.org/10.31198/idealkent.1939370
AMA
1.Karaman H. Gölgede hizmetler: Evsizlik alanında çalışmanın zorlukları üzerine uygulayıcıların deneyimleri. İDEALKENT. 2026;(51):1-18. doi:10.31198/idealkent.1939370
Chicago
Karaman, Hakan. 2026. “Gölgede hizmetler: Evsizlik alanında çalışmanın zorlukları üzerine uygulayıcıların deneyimleri”. İDEALKENT, sy 51: 1-18. https://doi.org/10.31198/idealkent.1939370.
EndNote
Karaman H (01 Temmuz 2026) Gölgede hizmetler: Evsizlik alanında çalışmanın zorlukları üzerine uygulayıcıların deneyimleri. İDEALKENT 51 1–18.
IEEE
[1]H. Karaman, “Gölgede hizmetler: Evsizlik alanında çalışmanın zorlukları üzerine uygulayıcıların deneyimleri”, İDEALKENT, sy 51, ss. 1–18, Tem. 2026, doi: 10.31198/idealkent.1939370.
ISNAD
Karaman, Hakan. “Gölgede hizmetler: Evsizlik alanında çalışmanın zorlukları üzerine uygulayıcıların deneyimleri”. İDEALKENT. 51 (01 Temmuz 2026): 1-18. https://doi.org/10.31198/idealkent.1939370.
JAMA
1.Karaman H. Gölgede hizmetler: Evsizlik alanında çalışmanın zorlukları üzerine uygulayıcıların deneyimleri. İDEALKENT. 2026;:1–18.
MLA
Karaman, Hakan. “Gölgede hizmetler: Evsizlik alanında çalışmanın zorlukları üzerine uygulayıcıların deneyimleri”. İDEALKENT, sy 51, Temmuz 2026, ss. 1-18, doi:10.31198/idealkent.1939370.
Vancouver
1.Hakan Karaman. Gölgede hizmetler: Evsizlik alanında çalışmanın zorlukları üzerine uygulayıcıların deneyimleri. İDEALKENT. 01 Temmuz 2026;(51):1-18. doi:10.31198/idealkent.1939370