Derleme

Kuram, teknoloji ve politikanın kesişiminde kent planlamaya katılım: Türkiye üzerinden kavramsal bir değerlendirme

Sayı: 51 18 Ekim 2026
PDF İndir
TR EN

Kuram, teknoloji ve politikanın kesişiminde kent planlamaya katılım: Türkiye üzerinden kavramsal bir değerlendirme

Öz

Dijital kentsel katılım platformlarının değerlendirilmesine yönelik ampirik çalışmalar hızla artmakla birlikte, bu uygulamaların hangi kuramsal, teknolojik ve politik zemin üzerinde yükseldiğine ilişkin bütüncül bir kavramsal çerçeve alan yazında sınırlı kalmaktadır. Bu çalışma, kentsel katılımı üç birbirini tamamlayan ekseni Türkiye bağlamında ele alan kavramsal bir derleme sunmayı amaçlamaktadır: (a) demokrasi kuramından Arnstein'ın katılım merdivenine uzanan kuramsal temeller, (b) sanayi devrimlerinden Toplum 5.0'a uzanan teknolojik dönüşüm ve bu dönüşümün büyük veri, yapay zekâ, nesnelerin interneti ve dijital platformlar aracılığıyla katılımı nasıl yeniden şekillendirdiği, ve (c) uluslararası politika belgelerinden Türkiye'nin yasal ve kurumsal çerçevesine uzanan politika zemini. Çalışma ayrıca, modernist rasyonel planlamadan iletişimsel planlamaya ve agonistik demokrasi ile temsil ötesi yaklaşımlara uzanan planlama paradigmalarındaki dönüşümü, İlhan Tekeli'nin “açık planlama” modeliyle ilişkilendirerek tartışmaktadır. Çalışma, kuramsal meşruiyet, teknolojik kapasite ve yasal-kurumsal bağlayıcılığın üçü bir arada bulunmadığında dijital katılımın bilgilendirme veya danışma düzeyinde sembolik kalma riski taşıdığını; Türkiye örneğinin, güçlü bir anayasal ve yasal temele sahip olmasına karşın katılımı çoğunlukla temsili ve danışmaya dayalı bir düzeyde tuttuğunu ortaya koymakta ve, kentsel katılım araştırmalarının kuram, teknoloji ve politikayı birbirinden ayrı ele almak yerine bütüncül bir çerçevede değerlendirmesi gerektiğini önermektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Destek alınmamıştır

Etik Beyan

Etik kurul izni gerektirmemektedir.

Kaynakça

  1. Albrechts, L. (2004). Strategic (spatial) planning re-examined. Environment and Planning B: Planning and Design, 31(5), 743–758.
  2. Arnstein, S. (1969). A ladder of citizen participation. Journal of the American Planning Association, 35(4), 216–224.
  3. Aygün, M., & Kömürcüoğlu, M. (2023). Yerel yönetimler ve siyasal katılım: İstanbul Beyaz Masa örneği. TESAM Akademi Dergisi, 10(1), 93–125.
  4. Barber, B. R. (1984). Strong democracy: Participatory politics for a new age. University of California Press.
  5. Batty, M. (2013). The new science of cities. MIT Press.
  6. Beetham, D. (2014). Demokrasi ve insan hakları (2. Baskı). Liberte Yayınları.
  7. Belediye Kanunu (Kanun No. 5393). (2005). Resmî Gazete (Sayı: 25874). https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5393.pdf
  8. Bélanger, F., & Crossler, R. E. (2011). Privacy in the digital age: A review of information privacy research in information systems. MIS Quarterly, 35(4), 1017–1041.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Katılım ve Yönetişim

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Hazal İrem Göğüş Gülser Bu kişi benim
0009-0002-3224-1733
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

18 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

30 Temmuz 2026

Kabul Tarihi

15 Ekim 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 51

Kaynak Göster

APA
Göğüş Gülser, H. İ., & Gürel, Z. A. (2026). Kuram, teknoloji ve politikanın kesişiminde kent planlamaya katılım: Türkiye üzerinden kavramsal bir değerlendirme. İDEALKENT, 51, 1-19. https://doi.org/10.31198/idealkent.2005349
AMA
1.Göğüş Gülser Hİ, Gürel ZA. Kuram, teknoloji ve politikanın kesişiminde kent planlamaya katılım: Türkiye üzerinden kavramsal bir değerlendirme. İDEALKENT. 2026;(51):1-19. doi:10.31198/idealkent.2005349
Chicago
Göğüş Gülser, Hazal İrem, ve Zeynep Aslı Gürel. 2026. “Kuram, teknoloji ve politikanın kesişiminde kent planlamaya katılım: Türkiye üzerinden kavramsal bir değerlendirme”. İDEALKENT, sy 51: 1-19. https://doi.org/10.31198/idealkent.2005349.
EndNote
Göğüş Gülser Hİ, Gürel ZA (01 Ekim 2026) Kuram, teknoloji ve politikanın kesişiminde kent planlamaya katılım: Türkiye üzerinden kavramsal bir değerlendirme. İDEALKENT 51 1–19.
IEEE
[1]H. İ. Göğüş Gülser ve Z. A. Gürel, “Kuram, teknoloji ve politikanın kesişiminde kent planlamaya katılım: Türkiye üzerinden kavramsal bir değerlendirme”, İDEALKENT, sy 51, ss. 1–19, Eki. 2026, doi: 10.31198/idealkent.2005349.
ISNAD
Göğüş Gülser, Hazal İrem - Gürel, Zeynep Aslı. “Kuram, teknoloji ve politikanın kesişiminde kent planlamaya katılım: Türkiye üzerinden kavramsal bir değerlendirme”. İDEALKENT. 51 (01 Ekim 2026): 1-19. https://doi.org/10.31198/idealkent.2005349.
JAMA
1.Göğüş Gülser Hİ, Gürel ZA. Kuram, teknoloji ve politikanın kesişiminde kent planlamaya katılım: Türkiye üzerinden kavramsal bir değerlendirme. İDEALKENT. 2026;:1–19.
MLA
Göğüş Gülser, Hazal İrem, ve Zeynep Aslı Gürel. “Kuram, teknoloji ve politikanın kesişiminde kent planlamaya katılım: Türkiye üzerinden kavramsal bir değerlendirme”. İDEALKENT, sy 51, Ekim 2026, ss. 1-19, doi:10.31198/idealkent.2005349.
Vancouver
1.Hazal İrem Göğüş Gülser, Zeynep Aslı Gürel. Kuram, teknoloji ve politikanın kesişiminde kent planlamaya katılım: Türkiye üzerinden kavramsal bir değerlendirme. İDEALKENT. 01 Ekim 2026;(51):1-19. doi:10.31198/idealkent.2005349