Öz

Changes in streets—which are public spaces—include many different applications ranging from the pedestrianization of streets to the renewal of buildings that front streets. Pedestrianization is carried out in order to designate city roads as strictly walkable areas and to allocate wider areas to pedestrians. Building façades are renovated when, over time, they cease to respond to user requirements and demands due to various factors. Samsun Çiftlik Street is an example of an urban space that has been pedestrianized and whose building façades have been renovated. The purpose of this study is to investigate the level of value added to the city in aesthetic, social and economic terms, the consequences of pedestrianizing the street and renovating the building façades, the level of user satisfaction regarding the changes to the street, and whether these changes lead to problems. For this purpose, the physical condition of Samsun Çiftlik Street was examined, its spatial properties were determined, and users' satisfaction levels of the changes to the street were measured. Recommendations are being developed to improve the spatial quality of Çiftlik Street and to increase user satisfaction in line with the study's resulting data.

Anahtar Kelimeler

• Change in the streets
• pedestrianization in the streets
• renovating building facades
• Samsun Çiftlik Street

Caddelerdeki Değişimin Mekânsal Etkileri Üzerine Bir Araştırma: Samsun Çiftlik Caddesi

Öz

Kamusal alan olan caddelerdeki değişim, birçok farklı uygulamanın yanı sıra, caddelerin yayalaştırılmasını ve caddeye arayüz oluşturan binaların yenilenmesini de kapsar. Kent yollarının yalnızca yürünebilen alanlar olarak düzenlenmesi ve yürüyenlere daha geniş alanlar ayrılması için, caddelerde yayalaştırma yapılmaktadır. Zaman içinde bina cepheleri birçok etkene bağlı olarak, kullanıcı gereksinimlerine ve isteklerine yanıt veremez duruma geldiğinde ise cepheler yenilenmektedir. Samsun Çiftlik Caddesi de yayalaştırılan ve bina cepheleri yenilenen kentsel mekânlardan biridir. Çalışmanın amacı; projenin kente estetik, sosyal ve ekonomik yönden ne düzeyde değer kattığının, caddenin yayalaştırılması ve bina cephelerinin yenilenmesiyle nasıl bir sonuç elde edildiğinin, caddedeki değişimden dolayı kullanıcı memnuniyetinin hangi düzeyde olduğunun ve caddedeki değişimin sorunlara yol açıp açmadığının sorgulanmasıdır. Bu amaçla Samsun Çiftlik Caddesi’nin fiziki durumu incelenmiş, mekânsal özellikleri belirlenmiş ve caddede yapılan değişiklikten kullanıcıların memnuniyet düzeyi ölçülmüştür. Çalışma sonucunda elde edilen verilere göre, Çiftlik Caddesi'nin mekânsal kalitesinin ve kullanıcı memnuniyetinin arttırılması için öneriler geliştirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Caddelerde değişim
• caddelerde yayalaştırma
• binalarda cephe yenileme
• Samsun Çiftlik Caddesi

Kaynakça

1. Altunbaş, U. (2006). Kent merkezlerinde yayalaştırmanın işlevsel değişim üzerine etkileri: istiklal caddesi örneği. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
2. Başarır, B. ve Şahin Diri, B. (2014). Bina cephelerinin yenilenmesinde kullanılan stratejiler. 7. Ulusal Çatı & Cephe Sempozyumu (3-4 Nisan 2014), Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul, 109-119.
3. Brambilla, R. and Longo, G. (1977). For pedestrians only, planning, design and management of traffic-free zones. Whitney Library of Design, New York.
4. Samsun Büyükşehir Belediyesi (2019). [http://en.samsun.com.tr/images/galeri/800x600/8ef7640e- 40f0-4ae0-b9f4-48f7977d9ed1.jpg] Erişim Tarihi: 05.09.2019.
5. Erturan, B. ve Eren, Ö. (2018). Bina cephelerinin yenilemesine karar vermek için kullanılabilecek bir değerlendirme modeli. MEGARON YTÜ Mimarlık Fakültesi E-Dergisi, 13(1), 24-38.
6. İpek, N., Yılmaz, C. ve Seylan, A. (2016). Fotoğraflarla Samsun. Samsun Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayınları, Samsun.
7. Jacob, M. (2007). The drivers of and barriers to energy efficiency in renovation decisions of single-family home-owners. CEPE Working paper no: 56, Centre for Energy Policy and Economics Swiss Federal Institutes of Technology, Zurich.
8. Jacobs, A.B. (1993). Great streets. The MIT Press, London.

9. Karadeniz Rumeli Dernekleri Federasyonu (2019). [https://i.pinimg.com/originals/71/0f /09/710f097e6c914b894124e9480e19c9c7.jpg] Erişim Tarihi: 21.07.2019.
10. Karamanlıoğlu, Ş. (2011). Enerji etkin bina cephe sistemlerine yönelik yaklaşımların irdelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
11. Kayıkçı A, (2000). Mahalleden bölgeye Samsun. Aksiseda Matbaası, Samsun.
12. Keleş, R. (1980). Kentbilim terimleri sözlüğü. Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara.
13. Korur, S., Sayın, S., Oğuzalp, E.H. ve Korkmaz, S.Z. (2006). Konutlarda kullanıcı gereksinmelerine bağlı olarak yapılan cephe müdahalelerinin fiziksel çevre kalitesine etkisi. Selçuk Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 21(3-4), 177-189.
14. Marshall, S. (2005). Streets & Patterns. Spon Press, Taylor & Francis Group, London and New York.
15. Pekşen, C. (2015). Kamusal bir alan olarak cadde: Bağdat Caddesi örneği. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
16. Samsun Web Rehberi (2014). [https://i.pinimg.com/originals/8a/3d /82/8a3d82d2ad2b0dc9ded306d11d81df11.jpg] Erişim Tarihi: 21.07.2019.
17. Samsun Büyükşehir Belediyesi (2014). 2015-2019 Stratejik Planı, Samsun.
18. Sayar Avcıoğlu, S. ve Akın, O. (2017). Kolektif bellek ve kentsel mekân algısı bağlamında İstanbul Tuzla Köyiçi Koruma Bölgesi’nin mekânsal değişiminin irdelenmesi, İdealkent Kent Araştırmaları Dergisi, 22(8), 423-450.
19. Sezgin, H. (2015). Black Sea buildings energy efficiency plan. 4th Steering Committee Meeting (30-31 July 2015), Kavala.
20. Tarakçı Eren, E., Düzenli, T. ve Akyol, D. (2018). Kent merkezinde caddelerin yayalaştırılması: Trabzon Kahramanmaraş Caddesi örneği. MEGARON YTÜ Mimarlık Fakültesi E-Dergisi, 13(3), 480-491.
21. Uygunoğlu, T., Güneş, İ., Çalış, M. ve Özgüven, S. (2015). EPS ve XPS malzemeleriyle yapılan mantolamaların yangın sırasındaki davranışlarının araştırılması. Politeknik Dergisi, (18)1, 21-28.