Öz

Every component and conceptualization on ‘the urban’ have stages changes and transformations due to some different factors throughout history. This article basically tries to disclose by which dynamics of the urban changes and transformations accelerated the period after the 2000s. As the methodological approach, it discusses the reflections of the urban changes, urban transformations, and metamorphosis in Turkey with a theoretical approach. Firstly, it is framed the breaking points of urban transformations and changes in Turkey by the help of the actors and approaches between the period of the 1900s and 1980s. Then the article reveals the narrative briefly of the post-1980 period within global perspectives and applications. Afterwards, the article debates the urban changes and transformations activities and urban metamorphosis reflections of Turkey’s after the 1980s until the late 1990s.

Anahtar Kelimeler

• Urban
• Urban changes
• Urban transformations

2000 ÖNCESİ KENTSEL DEĞİŞİM, DÖNÜŞÜM VE BAŞKALAŞMALARIN TÜRKİYE’DEKİ HİKAYESİ ÜZERİNE BİR DENEME

Öz

‘Kente’ dair her bileşen ve kavramsallaştırma tarih boyunca çeşitli etkilerle değişim ve dönüşüm geçirmişlerdir. Bu makale temel olarak 2000’ler sonrası Türkiye’de hızlanan kentsel değişim ve dönüşümlerin, hangi dinamikler tarafından hazırlandığını göstermeye yöneliktir. Yöntem olarak; kentsel değişim, dönüşüm ve başkalaşmaların Türkiye’deki izdüşümlerini teorik bir anlatı ile çizmeye çalışır. İlk olarak, makalede, 1900’lerden 1980’lere dek geçen süreçteki kırılmalar, Türkiye perspektifindeki aktörler ve yaklaşımları ile çerçevelenir. Makale daha sonra 1980 sonrasını küresel yaklaşımlar ve uygulamaların kısa bir anlatısı ile sunar. Ardından, Türkiye’deki 1980’lerden 90’ların sonuna kadar gelen süreç kentsel değişim ve başkalaşma yansımaları ile tartışılır.

Anahtar Kelimeler

• Kent
• Kentsel değişim
• Kentsel dönüşüm

Kaynakça

1. Akpınar, İ. (2014). “The rebuilding of İstanbul revisited: Foreign planners in the early Republican years”. New Perspectives on Turkey, 50, 59-92.10.1017/S0896634600006580.
2. • Behar, D. & İslam, T. (Der.). (2006). İstanbul’da soylulaştırma: Eski kentin yeni sahipleri, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
3. • Cengizkan, A. (2011). “Türkiye için modern ve planlı bir başkent kurmak: Ankara 1920-1950”. L. Alpagut (Ed.) Bir başkentin oluşumu: Avusturyalı, Alman, İsviçreli mimarların Ankara’daki izleri içinde (ss. 24-41). Ankara: Goethe-Institut-Ankara.
4. • Dinçer, İ. (2011). “The Impact of Neoliberal Policies on Historic Urban Space: Areas of Urban Re-newal in Istanbul”, International Planning Studies, Cilt 16 (1), 43-60. https://doi.org/10.1080/13563475.2011.552474
5. • Ergun, N. (2004). “Gentrification in Istanbul”. Cities, 21(5), 391–405.
6. • Erkan, R. (2002). Kentleşme ve Sosyal Değişme. Ankara: Bilimadamı Yayınları.
7. • Ersoy, M. (2007). Kentsel Planlama Kuramları. Ankara: İmge Kitabevi.
8. • Gümüşboğa, B. (2009). Katılım Ekseninde Kentsel Dönüşüm: Altındağ Aktaş Mahallesi Örneği. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi.

9. • Keleş, R. (1997). Kentleşme Politikası. Ankara, Türkiye: İmge Kitabevi.
10. • Keyder, Ç. (2000). Istanbul: Küresel ile Yerel Arasında. Istanbul: Metis.
11. • Keyder, C. (2005). “Globalization and social exclusion in Istanbul”. International Journal of Urban and Regional Research, 29(1), 124–134.
12. • Keyder, C. (Ed.). (1999). Istanbul between the global and the local. Oxford: Rowman and Littlefield.
13. • Lees, L., Slater, T., Wyly, E. (2008). Gentrification. London: Routledge
14. • Mulgan, G. (1995). “Kentin Değişen Yüzü” Yeni Zamanlar, 1990’larda Politikanın Değişen Çehresi. Çev. Abdullah Yılmaz. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
15. • Mumford, L. (2007). Tarih Boyunca Kent: Kökenleri. Geçirdiği Dönüşümler ve Geleceği. çev. Gürol Koca. Tamer Tosun. İstanbul, Türkiye: Ayrıntı Yayınları.
16. • Özden, P. P. (2008). Kentsel Yenileme: Yasal-Yönetsel Boyut, Planlama ve Uygulama. Ankara: İmge Kitabevi.
17. • Richter, R. (2012). Sosyolojik Paradigmalar: Klasik ve Modern Sosyoloji Anlayışlarına Giriş. çev. Necmeddin Doğan. İstanbul, Türkiye: Küre Yayınları.
18. • Ragon, M. (2010). Modern Mimarlık ve Şehircilik Tarihi. İstanbul, Türkiye: Kabalcı Yayınları.
19. • Tekeli, İ. (2011). Kent, Kentli Hakları, Kentleşme ve Kentsel Dönüşüm. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
20. • Uğurlu, Ö. (2010). Türkiye Perspektifinden Kent Sosyolojisi Çalışmaları. İstanbul, Türkiye: Örgün Yayınları.
21. • Uzun, N. (2003). “The impact of urban renewal and gentrification on urban fabric: Three cases in Turkey”. Tijdschrift voor economische en sociale geografie, 94, 363–375.
22. • Yalçıntan, M. C. (2014). “İstanbul Dönüşüm Coğrafyası”, Ayfer Bartu Candan ve Cenk Özbay (Haz.), Yeni İstanbul Çalışmaları: Sınırlar, Mücadeleler, Açılımlar. İstanbul: Metis Yayınları.