Sefalet Endeksi Dış Göç İlişkisi: Türkiye Üzerine Bir Değerlendirme

Öz

Enflasyon ile işsizlik politika yapıcıları en çok zorlayan makroekonomik sorunlardır. İlk olarak ekonomist Arthur Okun tarafından ortalama bir vatandaşın ekonomik durumunu göstermek amacıyla oluşturulan Sefalet Endeksi, mevsimsellik etkisi arındırılmış işsizlik oranı ve yıllık enflasyon oranının toplanmasıyla hesaplanır. Önceleri İktisadi Hoşnutsuzluk endeksi olarak da adlandırılan endeks, bir ekonomideki istikrarsızlığın göstergesi olarak görülmektedir. Her yıl dünya sefalet endeksi sıralaması Cato Enstitü tarafından hesaplanarak yayımlanmaktadır. Türkiye’nin özellikle 90’lı yıllarda tecrübe ettiği hiperenflasyon ve yüksek işsizlik oranlarının ardından 2003’ten itibaren uygulanan Güçlü Ekonomiye Geçiş politikaları enflasyon oranını nispeten düşürmeyi başarmış ülkeyi kriz ekonomisinden kurtarmıştır. Ancak özellikle 2018 yılından itibaren tekrar yüksek enflasyon oranlarını izleyen aynı nispette yüksek işsizlik oranları ile Türkiye, Dünya Sefalet Endeksi sıralamasının zirvelerine tırmanarak kriz yıllarının üzerine çıkmıştır. Göç, ülkelerin sosyo-ekonomik ve demografik yapısını değiştiren önemli bir kavramdır. Son yıllarda ülkeden yurt dışına doğru gerçekleşen beyin göçünün artış gösterdiği önemli bir tartışma konusudur. Eğitimli, alanlarında uzman vatandaşların yaşam kalitelerini arttırmak için yurt dışına yöneldikleri gözlemlenmektedir. Bu çalışma, sefalet endeksi ile yut dışına göç arasındaki ilişki Türkiye özelinde sayısal veriler yardımıyla incelenmektedir. Sefalet endeksi yurt dışı göç arasındaki ilişkinin literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Sefalet Endeksi
• enflasyon
• işsizlik
• dış göç
• Türkiye

The Relationship Between Misery Index and Out-Migration: An Application on Türkiye

Öz

Inflation and unemployment are the most challenging macroeconomic problems for policy makers. First created by economist Arthur Okun to show the economic situation of the average citizen, the Misery Index is calculated by adding the seasonally adjusted unemployment rate and the annual inflation rate. The index, which was previously called the Economic Discontent index, is seen as an indicator of instability in an economy. The World Misery Index Ranking is calculated and published by the Cato Institute every year. After the hyper-inflation and high unemployment rates that Türkiye experienced especially in the 90s, the Transition to a Strong Economy policies implemented since 2003 managed to reduce the inflation rate relatively and saved the country from the crisis economy. However, especially since 2018, with the same high unemployment rates following high inflation rates, Türkiye has climbed to the top of the World Misery Index and surpassed the crisis years. Migration is a concept that changes the socio-economic and demographic structure of countries. It is an important debate that the brain drain from the country to abroad has increased in recent years. It is observed that educated citizens who are experts in their fields tend to go abroad to increase their quality of life. This study examines the relationship between the poverty index and emigration, specifically for Türkiye, using numerical data. It is believed that the relationship between the poverty index and emigration will contribute to the literature.

Anahtar Kelimeler

• Misery Index
• inflation
• unemployment
• out-migration
• Türkiye

Kaynakça

1. Akçayır, Ö. (2022). Döviz kurlarının ve kredi faiz oranlarının Okun sefalet endeksi üzerindeki etkileri. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 18(2), 595–617. https://doi.org/10.17130/ijmeb.979529
2. Çondur, F. (2016). Türkiye’de hoşnutsuzluk endeksi parametrelerinin gelişimi. Atatürk University Journal of Economics & Administrative Sciences, 30(5).
3. Ertek, T. (1978). Ekonometriye giriş (2. baskı). ODTÜ.
4. Ewa, L. (2009). Okun’s and Barro’s Misery Index as an alternative poverty assessment tool: Recent estimations for European countries (MPRA Paper No. 37493). University Library of Munich.
5. Göksu, S., & Mere, M. (2022). İktisadi hoşnutsuzluk endeksi ve ekonomik büyüme sigortacılık sektörü üzerinde etkili mi? Journal of Social and Humanities Sciences Research, 9(82), 680–689.
6. Hanke, S. H. (2023, May). Hanke’s 2022 Misery Index. National Review. https://www.nationalreview.com/2023/05/hankes-2022-misery-index/
7. Hanke, S. H. (2025). Annual Misery Index. The Wall Street Journal / Johns Hopkins University.
8. İçduygu, A., Erder, S., & Gençkaya, Ö. F. (2009). Türkiye’nin uluslararası göç politikaları, 1923–2023: Ulus-devlet oluşumundan ulus-ötesi dönüşümlere. MiReKoc.

9. Karadağ, H. N. (2024). 1923’ten günümüze Türkiye’nin yüz yıllık göç tarihi. Topkapı Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 123–138. https://izlik.org/JA58UU44SR
10. Kasap, A. (2023). Hanke sefalet endeksi ile demografik ve sosyal göstergeler arasındaki ilişkinin ampirik analizi: Kırılgan Beşli örneği. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi. https://doi.org/10.48145/gopsbad.1291877
11. Koç Üniversitesi Göç Araştırmaları Programı. (2009). Türkiye’den yurtdışına yönelen göç hareketleri üzerine brifing (No. 2-2009). Koç Üniversitesi.
12. Okun, A. M. (1970). The political economy of prosperity. W. W. Norton & Company.
13. Tıraş, H. H. (2023). MIKTA ülkelerinde iktisadi hoşnutsuzluk endeksi ve ekonomik büyüme ilişkisi. JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy. https://izlik.org/JA77LE33NY
14. Turna, Y. (2024). Türkiye’de Barro sefalet indeksi ile yoksulluk arasındaki ilişki: Toda-Yamamoto nedensellik analizi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 31(3), 623–632. https://doi.org/10.18657/yonveek.1434436
15. Türk Dil Kurumu. (2023). Güncel Türkçe sözlük (12. baskı). Türk Dil Kurumu.
16. TÜİK. (2025a). Enflasyon fiyat endeksi istatistikleri. Erişim tarihi: Haziran 2025, https://www.tuik.gov.tr
17. TÜİK. (2025b). Uluslararası göç istatistikleri. Erişim tarihi: 20 Haziran 2025, https://www.tuik.gov.tr
18. Ünal, A. E. (2020). Doğrudan yabancı yatırımların Barro sefalet endeksine etkisi: Türkiye için SVAR analizi. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi (AKAD). https://doi.org/10.20990/kilisiibfakademik.615108
19. Wang, N., Haroon, S. M. K., Ali, S. A., & Ullah, S. (2019). Financial structure, misery index, and economic growth: Time series empirics from Pakistan. Journal of Risk and Financial Management, 12(2), Article 100. https://doi.org/10.3390/jrfm12020100
20. Yıldırım, A. E. (2021). Finansal gelişme, sefalet endeksi ve ekonomik büyüme: Türkiye’den ampirik bulgular. V. IBANESS Congress Series on Economics, Business and Management, Plovdiv, Bulgaria.