Araştırma Makalesi

Cumhuriyet’in köy çocuklarına hayat bilgisi öğretimi: 1927 köy mektepleri müfredatında hayat bilgisi dersi

Sayı: 54 31 Ocak 2025
PDF İndir
EN TR

Cumhuriyet’in köy çocuklarına hayat bilgisi öğretimi: 1927 köy mektepleri müfredatında hayat bilgisi dersi

Öz

Araştırmada, Cumhuriyet’in köy okulları için ilk kez hazırlanan 1927 Köy Mektepleri programında yer alan Hayat Bilgisi dersi öğretim programı incelenerek o döneme ait rolünün betimlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında incelenen 1927 yılına ait Köy Mektepleri Müfredatı, köy okulları için ilk defa bağımsız bir müfredat programı uygulanması açısından büyük bir öneme sahiptir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden tarihsel araştırma kullanılmış olup çalışmanın veri toplama aracını 1927 yılı basımlı Köy Mektepleri Müfredatında yer alan Hayat Bilgisi programı oluşturmuştur. Çalışmanın amacı doğrultusunda veriler, doküman incelemesi ile elde edilmiş ve içerik analizi yapılmıştır. Bu doğrultuda 1927 Köy Mektepleri Müfredatı içerisinde yer alan Hayat Bilgisi dersinde öğrencilerin köyünde ve çevresinde bilinen taş, maden, bitki ve hayvanları tanımaları, çevrelerinde meydana gelen doğal olaylar ile köy ve çevrelerindeki insanları incelemeleri, hayvan besleme, toprağı işleme gibi olayları gözlemlemeleri, insan vücudu hakkında bilgilenmeleri, temizlik alışkanlığı kazanmaları, masal ya da hikayelerle öğüt almaları, köy ve etrafındaki mimari eserlerin hakkında bilgilenmeleri, Hayat Bilgisi dersine yönelik gözlem ve deneyim kazanmaları, sözel ifade becerilerini geliştirmeleri hedeflenmiştir. Hayat Bilgisi ders programı incelendiğinde birinci ve ikinci sınıfta haftada dört saat, üçüncü sınıfta haftada üç saat zaman ayrılmıştır. Ayrıca birinci sınıfta “Mektebimiz”, “Evimiz ve Ailemiz”, “Sonbahar”, “Kış”, “İlkbahar” ve “Yaz”; ikinci sınıfta “Sonbahar”, “Cumhuriyet Bayramı”, “Kış”, “İlkbahar” ve “Yaz”; üçüncü sınıfta Sonbahar”, “Cumhuriyet Bayramı”, “Kış”, “İlkbahar” ve “Yaz” üniteleri yer almaktadır. 1927 Hayat Bilgisi öğretim programı uygulamasının sadece sınıfta işlenmediği, öğrencilerin doğa ile iç içe bir şekilde gözlem yapmalarına olanak tanıyarak gözlemleme yapmalarına fırsat verildiği, deneyerek uygulamalarına yer verildiği, yakından uzağa ilkesinin benimsendiği, öğrendikleri bilgileri davranış haline getirmeleri beklendiği ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akınoğlu, O. (2004). Hayat bilgisi öğretimi. C. Öztürk, & D. Dilek (Ed.), Hayat bilgisi ve sosyal bilgiler öğretimi içinde (s.1-13). Ankara: Pegem Yayıncılık.
  2. Aktay, S., & Çetin, H. S. (2019). 2015, 2017 ve 2018 Hayat Bilgisi öğretim programları. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20, 577-600. https://doi.org/10.17494/ogusbd.548537
  3. Aslan, E. (2011). Osmanlı’nın mekatib-i iptidaiyesinden Türkiye cumhuriyeti’nin ilk mekteplerine geçişte tarih programlarında değişim. Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, 48, 749-777. https://doi.org/10.1501/Tite_0000000344
  4. Aslan, E. (2012). Atatürk döneminde tarih eğitimi I: Türk tarih tezi öncesi dönem (1923-1931). Eğitim ve Bilim, 37(164), 331-346.
  5. Ata, B. (2014). 1924’te ilkokullarda tarih öğretimi: D’alembert etkisi altında Türk deneyimi. Turkish History Education Journal, 3(1), 43-61. https://doi.org/10.17497/tuhed.185591
  6. Atik, S., & Aykaç, N. (2019). Hayat Bilgisi öğretim programlarının değerlendirilmesi (1926-2018). Trakya Eğitim Dergisi, 9(4), 708-722. https://doi.org/10.24315/tred.520314
  7. Başgöz, İ. (2005). Türkiye’nin eğitim çıkmazı ve Atatürk. İstanbul: Pan Yayıncılık.
  8. Baymur, F. (1947). Hayat bilgisi dersleri. Ankara: İnkılap Kitapevi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Coğrafya Eğitimi, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ocak 2025

Gönderilme Tarihi

25 Eylül 2024

Kabul Tarihi

26 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 54

Kaynak Göster

APA
Vurgun, A., & Akaydın, B. B. (2025). Cumhuriyet’in köy çocuklarına hayat bilgisi öğretimi: 1927 köy mektepleri müfredatında hayat bilgisi dersi. International Journal of Geography and Geography Education, 54, 85-104. https://doi.org/10.32003/igge.1555789
AMA
1.Vurgun A, Akaydın BB. Cumhuriyet’in köy çocuklarına hayat bilgisi öğretimi: 1927 köy mektepleri müfredatında hayat bilgisi dersi. IGGE. 2025;(54):85-104. doi:10.32003/igge.1555789
Chicago
Vurgun, Ahmet, ve Birsen Berfu Akaydın. 2025. “Cumhuriyet’in köy çocuklarına hayat bilgisi öğretimi: 1927 köy mektepleri müfredatında hayat bilgisi dersi”. International Journal of Geography and Geography Education, sy 54: 85-104. https://doi.org/10.32003/igge.1555789.
EndNote
Vurgun A, Akaydın BB (01 Ocak 2025) Cumhuriyet’in köy çocuklarına hayat bilgisi öğretimi: 1927 köy mektepleri müfredatında hayat bilgisi dersi. International Journal of Geography and Geography Education 54 85–104.
IEEE
[1]A. Vurgun ve B. B. Akaydın, “Cumhuriyet’in köy çocuklarına hayat bilgisi öğretimi: 1927 köy mektepleri müfredatında hayat bilgisi dersi”, IGGE, sy 54, ss. 85–104, Oca. 2025, doi: 10.32003/igge.1555789.
ISNAD
Vurgun, Ahmet - Akaydın, Birsen Berfu. “Cumhuriyet’in köy çocuklarına hayat bilgisi öğretimi: 1927 köy mektepleri müfredatında hayat bilgisi dersi”. International Journal of Geography and Geography Education. 54 (01 Ocak 2025): 85-104. https://doi.org/10.32003/igge.1555789.
JAMA
1.Vurgun A, Akaydın BB. Cumhuriyet’in köy çocuklarına hayat bilgisi öğretimi: 1927 köy mektepleri müfredatında hayat bilgisi dersi. IGGE. 2025;:85–104.
MLA
Vurgun, Ahmet, ve Birsen Berfu Akaydın. “Cumhuriyet’in köy çocuklarına hayat bilgisi öğretimi: 1927 köy mektepleri müfredatında hayat bilgisi dersi”. International Journal of Geography and Geography Education, sy 54, Ocak 2025, ss. 85-104, doi:10.32003/igge.1555789.
Vancouver
1.Ahmet Vurgun, Birsen Berfu Akaydın. Cumhuriyet’in köy çocuklarına hayat bilgisi öğretimi: 1927 köy mektepleri müfredatında hayat bilgisi dersi. IGGE. 01 Ocak 2025;(54):85-104. doi:10.32003/igge.1555789

© 2026 International Journal of Geography and Geography Education (IGGE) e-ISSN: 2630-6336 | Creative Commons (CC BY-NC 4.0)