Accessibility of emergency assembly areas for people with disabilities: A case study of Erzincan city center

Öz

Accessibility for all individuals to urban areas without time and spatial limitations serves as a significant indicator of a society's level of development. Ensuring the participation of people with disabilities in social, cultural, and administrative life plays a critical role in establishing urban development and social justice. This study aims to determine the level of accessibility of people with disabilities to Emergency Assembly Areas in Erzincan, a province that has historically faced numerous disasters and maintains a high probability of experiencing them in the future. Two distinct methodologies were employed to assess and analyze the accessibility of existing Emergency Assembly Areas for people with disabilities within the study area. The first method involves identifying buildings with accessibility to these areas through network analysis. The second method examines the compliance of sidewalks in these areas with United Nations (UN) standards using Google Earth street view imagery and field surveysThe research findings suggest that the existing Emergency Assembly Areas are inadequate and require improvements. In this context, the study recommends considering the designation of additional areas as Emergency Assembly Areas, including parks, recreational spaces, and publicly owned land (particularly schools and mosques) located within Erzincan.

Anahtar Kelimeler

• Accessibility
• Disability
• Network Analysis
• Emergency Assembly Areas
• Erzincan

Afet toplanma alanlarının engelli erişilebilirliği seviyesinin tespit edilmesi: Erzincan şehir merkezi örneği

Öz

Kentsel alanlara zaman ve mekân sınırlaması olmaksızın tüm bireylerin erişimi, bir toplumun gelişmişlik düzeyinin önemli bir göstergesidir. Engelli bireylerin sosyal, kültürel ve idari hayata katılımının sağlanması, kentsel gelişimin ve sosyal adaletin tesisinde kritik bir rol oynamaktadır. Bu çalışmada tarih boyunca birçok afetle karşı karşıya gelmiş ve gelecekte de karşılaşma oranı yüksek olan Erzincan ilinde, engellilerin afet toplanma alanlarına erişilebilirlik seviyesi ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Çalışma alanında bulunan engellilerin afet ve acil durum toplanma alanlarına erişebilirliğinin tespiti ve analizinde iki farklı yöntem uygulanmıştır. Bu yöntemlerden birincisi, Ağ analizi kullanarak, bu alanlara erişebilir olan binaların tespiti, ikinci ise, Google Earth cadde görüntüleri ve arazi çalışmasıyla bu alanların kaldırımlarının Birleşmiş Milletler (BM) standartlarına uygunluğunun incelenmesidir. Araştırma bulguları, mevcut afet toplanma alanlarının yetersiz olduğu ve iyileştirme gerektirdiği yönünde değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, Erzincan'da bulunan parklar, rekreasyon alanları ve kamuya ait alanlar (özellikle okullar ve camiler) gibi ek alanların afet toplanma alanı olarak değerlendirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Erişebilirlik
• Engellilik
• Ağ Analizi
• Afet Toplanma Alanları
• Erzincan

Kaynakça

1. Akar, A., Akar, Ö., & Konakoğlu, B. (2024). Analysis of emergency assembly points for post-earthquake disaster management: a case study of Erzincan, Türkiye. Natural Hazards, 1-34. https://doi.org/10.1007/S11069-024-06661-7/TABLES/3
2. Alzouby, A. M., Nusair, A. A., & Taha, L. M. (2019). GIS based Multi Criteria Decision Analysis for analyzing accessibility of the disabled in the Greater Irbid Municipality Area, Irbid, Jordan. Alexandria Engineering Journal, 58(2), 689-698. https://doi.org/10.1016/j.aej.2019.05.015
3. Barton, H., Horswell M, & Millar P. (2012). Neighbourhood accessibility and active travel. Planning Practice and Research, 27(2), 177-201. https://doi.org/10.1080/02697459.2012.661636
4. Bautista, A. F., Abd-Elsayed, A., & Chang Chien, G. C. (2019). Psychosocial Factors as the Main Determinant of Disability. Pain, 1065-1067. https://doi.org/10.1007/978-3-319-99124-5_227
5. Bhat, C. R., Handy, S., Kockelman, K., Mahmassani, H., Srour, I., & Weston, L. (2001). Assessment of Accessibility Measures. Work, 7, 74.
6. Buchner, D. M. (2008). One Lap Around the Track: The Standard for Mobility Disability? The Journals of Gerontology: Series A, 63(6), 586-587. https://doi.org/10.1093/GERONA/63.6.586
7. Cambridge University Press and Assessment. (2024). Cambridge Dictionary. 20 Ağustos 2024 tarihinde https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/accessibility adresinden alınmıştır.
8. Cervero, R. (1996). Mixed land-uses and commuting: Evidence from the American housing survey. Transportation Research Part A: Policy and Practice, 30(5 PART A), 361-377. https://doi.org/10.1016/0965- 8564(95)00033-X

9. Comeau, É., Kelly, S., Hamdani, Y., & Ross, T. (2024). Disabled people’s accessible taxi experiences in Toronto, Canada. Travel Behaviour and Society, 34, 100704. https://doi.org/10.1016/J.TBS.2023.100704
10. Creswell, J. W., & Clark, V. L. P. (2017). Designing and conducting mixed methods research. Sage publications.
11. Department for Transport (2021). Inclusive mobility: A Guide to Best Practice on Access to Pedestrian and Transport Infrastructure. 10 Ocak 2025 tarihinde https://www.gov.uk/government/publications/inclusive- mobility-making-transport-accessible-for-passengers-and-pedestrians adresinden alınmıştır.
12. Department of Economic and Social Affairs United Nation. (2003). Accessibility for the Disabled—A Design Manual for a Barrier Free Environment. https://www.un.org/esa/socdev/enable/designm /
13. Department of Justice (2010). 2010 ADA Standards for Accessible Design.10 Eylül 2024 tarihinde https://www.ada.gov/ adresinden alınmıştır.
14. Deprem Araştırma Enstitüsü Bölgesel Deprem-Tsunami İzleme ve Değerlendirme Merkezi (2024,). Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi.12 Eylül 2024 tarihinde http://www.koeri.boun.edu.tr/sismo/zeqdb / adresinden alınmıştır.
15. Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü (2020). Erişilebilirlik Kılavuzu. 15 Aralık 2024 tarihinde https://www.aile.gov.tr/eyhgm/sayfalar/hizli-erisim-erisilebilirlik/ adresinden alınmıştır.
16. Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü. (2023). Engelli ve Yaşlı İstatistik Bülteni. 15 Aralık 2024 tarihinde https://aile.gov.tr/media/135432/eyhgm_istatistik_bulteni_nisan_23.pdf adresinden alınmıştır.
17. Ersoy, M. (2012). Kentsel Planlama- Ansiklopedik Sözlük. Ninova Yayımcılık. http://www.ninovayayin.com/kentsel-planlama.html
18. Erzincan Valiliği İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü (2021). İl Afet Risk Azaltma Planı. 04 Ocak 2025 tarihinde https://erzincan.afad.gov.tr/kurumlar/erzincan.afad/pdf/ERZINCAN_IRAP_2021-.pdf adresinden alınmıştır.
19. Geurs, K., & Wee, B. (2004). Accessibility evaluation of land-use and transport strategies: Review and research directions. Journal of Transport Geography, 12(2), 127-140. https://doi.org/10.1016/j.jtrangeo.2003.10.005
20. Hansen, W. G. (1959). How Accessibility Shapes Land Use. Journal of the American Planning Association, 25(2), 73-76. https://doi.org/10.1080/01944365908978307
21. Hardy, S. E., Kang, Y., Studenski, S. A., & Degenholtz, H. B. (2011). Ability to walk 1/4 mile predicts subsequent disability, mortality, and health care costs. Journal of general internal medicine, 26(2), 130-135. https://doi.org/10.1007/S11606-010-1543-2
22. Hardy, S. E., McGurl, D. J., Studenski, S. A., & Degenholtz, H. B. (2010). Biopsychosocial Characteristics of Community-dwelling Older Adults with Limited Ability to Walk ¼ Mile. Journal of the American Geriatrics Society, 58(3), 539. https://doi.org/10.1111/J.1532-5415.2010.02727.X
23. Kesik, O. A. (2020). Analyzing the behaviors of people with disabilities using a space-time approach to determine accessibility in urban areas of Turkey. Fresenius environmental bulletin , 29(9), 7355-7366. https://scholar.google.com.tr/citations? view_op=view_citation&hl=tr&user=aI5_8a4AAAAJ&sortby=pubdate&citation_for_view=aI5_8a4AAAAJ:e5 wmG9Sq2KIC
24. Kesik, O. A., Taştan, B., & Azgın, T. (2024). Engellilerin afet toplanma alanlarina erişebilirliğinin ağ analizi yöntemiyle belirlenmesi: Kastamonu i̇l merkezi örneği. Menba Kastamonu Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Dergisi, 10(1), 13-27.
25. Lid, I. M., & Solvang, P. K. (2016). (Dis)ability and the experience of accessibility in the urban environment. Alter, 10(2), 181-194. https://doi.org/10.1016/J.ALTER.2015.11.003
26. McLennan, J., Every, D., & Reynolds, A. (2021). Disability and natural hazard emergency preparedness in an Australian sample. Natural Hazards, 107(2), 1489-1499. https://doi.org/10.1007/S11069-021-04642-8/TABLES/4
27. Millî Savunma Bakanlığı Harita Genel Müdürlüğü (2024). İl ve İlçe Yüz ölçümleri. 06 Ocak 2025 tarihinde https://www.harita.gov.tr/il-ve-ilce-yuzolcumleri adresinden alınmıştır.
28. M.Q. Dalvi, & K.M. Martin. (1976). The measurement of accessibility: some preliminary results. 5, 17-42 .
29. Partigöç, N. S. (2023). Afet Sonrası Toplanma Alanlarına Yönelik Kapasite Yeterliliğinin Değerlendirilmesi: Merkezefendi İlçesi (Denizli) Örneği. Afet ve Risk Dergisi, 6(1), 128-147. https://doi.org/10.35341/AFET.1171055
30. Pirie, G. H. (1979). Measuring Accessibility: A Review and Proposal. http://dx.doi.org/10.1068/a110299, 11(3), 299- 312. https://doi.org/10.1068/A110299
31. Pooler, J. (1987). Measuring geographical accessibility: a review of current approaches and problems in the use of population potentials. Geoforum, 18(3), 269-289. https://doi.org/10.1016/0016-7185(87)90012-1
32. Resmî Gazete (2009). MİLLETLERARASI Sözleşme. Karar Sayısı: 27288. 05 Ozak 2025 tarihinde https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2009/07/20090714-1.htm adresinden alınmıştır.
33. Resmî Gazete (2023). Engelli Bireylere Kimlik Kartı Verilmesine ve Ulusal Engelli Veri Sistemi Oluşturulmasına Dair Yönetmelik. 07 Ocak 2025 tarihinde https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat? MevzuatNo=40188&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5 adresinden alınmıştır.
34. Resmî Gazete (2023b). Yaya Yolları ve Kaldırımların Tasarım Kuralları Hakkında Yönetmelik. 07 Ocak 2025 tarihinde https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2023/11/20231107-1.htm adresinden alınmıştır.
35. Taş, M. A., (2022). Erzincan İlinde Yer Değiştiren Yerleşmeler. Seçilmiş Örneklerle Türkiye’de Yer Değiştiren Yerleşmeler (pp.181-244), İstanbul: Kriter.
36. T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (2024). Açıklamalı Afet Yönetimi Terimleri Sözlüğü. 10 Ocak 2025 tarihinde https://www.afad.gov.tr/aciklamali-afet-yonetimi-terimleri-sozlugu adresinden alınmıştır.
37. TÜİK (2011). Nüfus ve Konut Araştırması. 10 Ocak 2025 tarihinde https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Nufus- ve-Konut-Arastirmasi-2011-15843 adresinden alınmıştır.
38. TÜİK (2024). Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları.15 Şubat 2025 tarihinde https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr adresinden alınmıştır.
39. Türk, A. (2022). Deprem Özelinde Engelli Bireylere Duyarlı Afet Yönetimi Modeli. Afet ve Risk Dergisi, 5(1), 61-77. https://doi.org/10.35341/afet.1078869
40. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (2024). Akıllı Ulaşım Sistemleri Terimler Sözlüğü.10 Şubat 2025 tarihinde https://www.uab.gov.tr/kutuphane?PageSpeed=noscript adresinden alınmıştır.
41. United Nations General Assembly (1993). Standard Rules on the Equalization of Opportunities for Persons with Disabilities. Içinde United Nations General Assembly (Forty-eighth Session). 11 Şubat 2025 tarihinde https://www.ohchr.org/en/instruments-mechanisms/instruments/standard-rules-equalization- opportunities-persons-disabilities adresinden alınmıştır.
42. University of Oxford (2024). Oxford University Press.15 Ocak 2025 tarihinde https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/ adresinden alınmıştır.
43. U.S. Department of Justice Civil Rights Division (2010). ADA Standards for Accessible Design. https://www.ada.gov/law-and-regs/design-standards/2010-stds/
44. Uysal, A., & Sunkar, M. (2024). Erzincan Ovası ve Çevresinin Depremselliği ile Depremlerin Mekânsal ve Yoğunluk Analizleri. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 34(2), 419-436. https://doi.org/10.18069/FIRATSBED.145193 3
45. Wachs, M., & Kumagai, T. G. (1973). Physical accessibility as a social indicator. Socio-Economic Planning Sciences, 7(5), 437-456. https://doi.org/10.1016/0038-0121(73)90041-4
46. World Health Organization. (2024). World health statistics 2024: monitoring health for the SDGs, sustainable development goals. https://www.who.int/publications/i/item/9789240094703
47. Yayla, U. (2016). Deprem Bilgi Düzeyi ve Depreme Hazırlıklı Olma Durumu: Erzincan İli [Yüksek Lisans Tezi]. Sosyal Bilimler Enstitüsü.
48. Ye, M., & Aldrich, D. P. (2021). How natural hazards impact the social environment for vulnerable groups: an empirical investigation in Japan. Natural Hazards, 105(1), 67-81. https://doi.org/10.1007/S11069-020-04295- Z/TABLES/6