Araştırma Makalesi

2024 ortaöğretim coğrafya ders programında arazi çalışmalarının yeri ve uygulanabilirliği

Sayı: 57 30 Ocak 2026
PDF İndir
EN TR

2024 ortaöğretim coğrafya ders programında arazi çalışmalarının yeri ve uygulanabilirliği

Öz

Arazi çalışmaları tüm öğretim kademelerinde kendine karşılık bulan, coğrafya öğretiminin ayrılmaz bir parçası olarak yer almaktadır. Bilindiği üzere arazi çalışmaları coğrafyacının laboratuvarı olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmada, ortaöğretim 2024 Coğrafya Dersi Öğretim Programı (CDÖP)’ndaki öğrenme çıktılarında arazi çalışmalarının yeri ve uygulanabilirliğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, çalışmada doküman incelemesinden yararlanılmış olup içerik analizi yapılmıştır. CDÖP’de yer alan öğrenme çıktıları sınıflara göre ayrı ayrı olarak incelenmiş Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından arazi çalışmalarının önerildiği öğrenme çıktıları belirlenmiştir. Ayrıca arazi çalışmalarının uygulanabileceği öğrenme çıktıları da araştırmacılar tarafından tespit edilmiştir. İncelemenin sonucunda, MEB tarafından arazi çalışmaları ile doğrudan ilgili olabilecek 6; araştırmacılar tarafından ise arazi çalışmaları ile ilgili olabilecek 18 öğrenme çıktısı belirlenmiştir. Bu çalışmayla, arazi çalışmalarının planlama (ulaşım için araç, güzergâh, broşür, haritalar, veli izinleri vs.) aşamasının koordine bir şekilde yürütülebilmesi için MEB tarafından koordinasyon birimi oluşturulması önerilmektedir. Ayrıca arazi uygulamalarının düzenlenme imkânının olmadığı durumlar için öğrenme çıktılarına paralel olacak şekilde tasarlanmış “sanal arazi çalışmaları” da coğrafya öğretiminde kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akça, D., & Bozyiğit, R. (2024). Ihlara Vadisi ve çevresinin coğrafya kazanımlarıyla ilişkisinin incelenmesi. Social Sciences Studies Journal, 10(1), 18-32.
  2. Akçay, A. E. (2023). Coğrafya eğitiminde alan çalışmalarına bir örnek: Ereğli-Konya fiziki coğrafyası. (Yüksek Lisans Tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya).
  3. Akşit, S., & Gökçe Gündüzoğlu, H. A. (2022). Fiziki coğrafya mekânlarında: Hayal ve gerçek. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 54. https://doi.org/10.53444/deubefd.1143029
  4. Altundağ, M., & Kocalar, A. O. (2025). Coğrafi gözlem ve saha çalışması becerisinin kazandırılmasına yönelik etkinlik tasarımı. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 16(1), 929-948.
  5. Anđelković, S., Dedjanski, V., & Pejic, B. (2018). Pedagogical benefits of fieldwork of the students at the Faculty of Geography in the light of the Bologna Process. Journal of Geography in Higher Education, 42(1), 110-125. https://doi.org/10.1080/03098.265.2017.1379058
  6. Arı, Y. (2020). Coğrafya lisans programlarında arazi̇ çalışmaları: Uygulayıcı öğretim üyelerinin görüşlerine dayalı nitel bir analiz. Doğu Coğrafya Dergisi, 25(43), 13-30. https://doi.org/10.17295/ataunidcd.715591
  7. Balcı, A. (2021). Sosyal bilimlerde araştırma yöntem, teknik ve ilkeler (15. Baskı). Pegem Akademi.
  8. Ballı, A. (2009). 9. Sınıf fiziki coğrafya konuları öğretiminde gezi gözlem yönteminin önemi (Bağcılar ilçesi örneği). (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Coğrafya Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

19 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

5 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 57

Kaynak Göster

APA
Olcay, H., & Çukur, H. (2026). 2024 ortaöğretim coğrafya ders programında arazi çalışmalarının yeri ve uygulanabilirliği. International Journal of Geography and Geography Education, 57, 38-59. https://doi.org/10.32003/igge.1739025
AMA
1.Olcay H, Çukur H. 2024 ortaöğretim coğrafya ders programında arazi çalışmalarının yeri ve uygulanabilirliği. IGGE. 2026;(57):38-59. doi:10.32003/igge.1739025
Chicago
Olcay, Hilal, ve Hasan Çukur. 2026. “2024 ortaöğretim coğrafya ders programında arazi çalışmalarının yeri ve uygulanabilirliği”. International Journal of Geography and Geography Education, sy 57: 38-59. https://doi.org/10.32003/igge.1739025.
EndNote
Olcay H, Çukur H (01 Ocak 2026) 2024 ortaöğretim coğrafya ders programında arazi çalışmalarının yeri ve uygulanabilirliği. International Journal of Geography and Geography Education 57 38–59.
IEEE
[1]H. Olcay ve H. Çukur, “2024 ortaöğretim coğrafya ders programında arazi çalışmalarının yeri ve uygulanabilirliği”, IGGE, sy 57, ss. 38–59, Oca. 2026, doi: 10.32003/igge.1739025.
ISNAD
Olcay, Hilal - Çukur, Hasan. “2024 ortaöğretim coğrafya ders programında arazi çalışmalarının yeri ve uygulanabilirliği”. International Journal of Geography and Geography Education. 57 (01 Ocak 2026): 38-59. https://doi.org/10.32003/igge.1739025.
JAMA
1.Olcay H, Çukur H. 2024 ortaöğretim coğrafya ders programında arazi çalışmalarının yeri ve uygulanabilirliği. IGGE. 2026;:38–59.
MLA
Olcay, Hilal, ve Hasan Çukur. “2024 ortaöğretim coğrafya ders programında arazi çalışmalarının yeri ve uygulanabilirliği”. International Journal of Geography and Geography Education, sy 57, Ocak 2026, ss. 38-59, doi:10.32003/igge.1739025.
Vancouver
1.Hilal Olcay, Hasan Çukur. 2024 ortaöğretim coğrafya ders programında arazi çalışmalarının yeri ve uygulanabilirliği. IGGE. 01 Ocak 2026;(57):38-59. doi:10.32003/igge.1739025

© 2026 International Journal of Geography and Geography Education (IGGE) e-ISSN: 2630-6336 | Creative Commons (CC BY-NC 4.0)