COOPETITION GEOGRAPHY AND PLACELESS PRODUCTION

Öz

In this research, the concepts of coopetition and placeless production have been tried to be explained from a geographical perspective and their relationship with each other has been revealed. The concept of coopetition combines two opposite concepts such as competition and partnership under a single body. Firms can cooperate at certain points with the companies they compete with. This cooperation and competition affects the space in certain aspects. Another concept, placeless production, is the state that the produced product has an ambiguous identity without reflecting the local characteristics of any place. Placeless production products drag the identity of the place where they are located to an uncertain identity regionally, increasing the placelessness. One of the leading actors in the adventure of existence of placeless productions that take part in the production of placelessness is the coopetition itself. In this context, in the article; The answer to the question, what are the geographical consequences of coopetition and placeless production, has been sought. In the research, the data obtained by document analysis method using the case study design was handled with an interpretative approach. According to the results of the research, coopetition creates interrelated structures and networks in space. As a result of this structure and networks, companies can use outsourcing to increase their profits and develop, or they can establish production centers outside the borders of their birthplace. Apart from that, companies can ally with spatial dominance struggles, competition or spatial proximity. This shows that space; It is not only a lifeline for partnership and competition, but also an instrument.

Anahtar Kelimeler

• Coopetition Geography
• Placeless Production
• Placelessness
• Outsourcing
• Offshoring

ORTAKLAŞA REKABET COĞRAFYASI VE YERSİZ ÜRETİM

Öz

Bu araştırmada, ortaklaşa rekabet ve yersiz üretim kavramları coğrafi bir bakış açısıyla açıklanmaya çalışılmış ve birbirleriyle olan ilişki ortaya konmuştur. Ortaklaşa rekabet kavramı rekabet ve ortaklık gibi iki zıt kavramı tek bir bünyede toplamıştır. Firmalar rekabet ettikleri şirketlerle belli noktalarda iş birliği yapabilirler. Bu iş birliği ve rekabet mekânı belli açılardan etkilemektedir. Bir diğer kavram olan yersiz üretim ise üretilen ürünün herhangi bir yerin yerel özelliğini yansıtmayarak belirsiz bir kimliğe sahip olması halidir. Yersiz üretim ürünler bulundukları mekânın kimliğini bölgesel olarak belirsiz bir kimliğe sürükleyerek yersizliği artırır. Yersizliğin üretiminde yer alan yersiz üretimlerin varoluş serüveninde önde yer alan faillerden biri de ortaklaşa rekabetin ta kendisidir. Bu bağlamda makalede; ortaklaşa rekabetin ve yersiz üretimin coğrafi sonuçları nelerdir, sorusuna cevap aranmıştır. Araştırmada durum çalışması deseni kullanılarak doküman analizi yöntemiyle elde edilen veriler yorumlayıcı bir yaklaşımla ele alınmıştır. Araştırma sonuçlarına göre ortaklaşa rekabet mekan içerisinde birbirleriyle ilişkili yapılar ve ağlar meydana getirir. Bu yapı ve ağlar neticesinde şirketler kârlarını arttırmak ve gelişmek için dış kaynak kullanımı yapabilir veya doğduğu yerin sınırları dışında üretim merkezleri kurabilirler. Bunun dışında şirketler mekânsal hakimiyet mücadeleleriyle rekabet ya da mekansal yakınlıkla ittifak yapabilirler. Bu da göstermektedir ki mekân; ortaklık ve rekabet için sadece bir hayat sahası değil, aynı zamanda bir enstrümandır.

Anahtar Kelimeler

• Ortaklaşa Rekabet Coğrafyası
• Yersiz Üretim
• Yersizlik
• Outsourcing
• Offshoring

Kaynakça

1. Augé, M. (1995). Introduction to An Anthropology of Supermodernity. (Trans: J. Howe), London: Verso.
2. Aydemir, C. & Kaya, M. (2007). Küreselleşme kavramı ve ekonomik yönü. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 6(20), 260-282.
3. Aydın, N. (2016). Dış kaynak kullanım nedenleri ve uygulamaları. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi, 41, 61-79.
4. Bahadır, E. (2014). Mekan tasarımlarında kimlik oluşum süreçleri ve yersizleşme kavramının irdelenmesi. (Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Ankara). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir.
5. Bosker, M. & Westbrock, B. (2016). A Theory of Trade in A Global Production Network.
6. Brandenburger, A. M. & Nalebuff, B. J. (1998). Oyun Teorisi ve Ortaklaşa Rekabet. (Çev: L Cinemre), İstanbul: Scala Yayıncılık.
7. Castree, N., Kitchin, R. & Rogers, A. (2013). A Dictionary of Human Geography. Oxford University Press.
8. Cebeci, K. (2008). Küreselleşme bağlamında ulus-devletin egemenlik gücünün dönüşümü. Sayıştay Dergisi, 71, 23-39.

9. Çelik, O. (1999). Küreselleşme sürecinde firmalar arası stratejik işbirliği. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi. 54, 23-40.
10. Dagnino, G. B. & Padula, G. (2002). Coopetition strategy: a new kind of interfirm dynamics for value creation. In Innovative Research in management, european academy of management (EURAM), Second Annual Conference, Stockholm, May 2 (Vol. 9).
11. Demir, A. (2020). Türkiye’nin otomobili’nin gzft analizi. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 1(1), 24-46.
12. Demircan, H. (2005). Küreselleşme ve enformatik devrim sonrası yeni dönem: "offshore outsourcıng". Uluslararası-Ekonomik Sorunlar Dergisi, Dışişleri Bakanlığı Yayınları, 17,
13. Demirel, Y., Baş, T. & Arzova, B. (2015). Ortaklaşa rekabet stratejisinde örgütsel öğrenme: bir özel türk bankasının kredi kartları uygulamasında keşfedici bir araştırma. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 44(1), 21-35.
14. Ernst, D. (1997). From Partial To Systemic Globalization: International Production Networks in the Electronics Industry. Uc Berkeley/Escholarship.Org
15. Ganguli, S. (2007). Coopetition models in the context of modern business. Icfaı Journal of Marketing Management, 6(4), 6-16.
16. Gür, Ş. Ö. (2007). Gerçek ile taklit arasında mimarlık, http://www.mimarlikdergisi.com/index.cfm? sayfa=mimarlik&DergiSayi =51&RecID=1256, adresinden 20 Ocak 2021 tarihinde edinilmiştir.
17. Harvey, D. (2015). Sermayenin Mekânları: Eleştirel Bir Coğrafyaya Doğru. (Çev: B. Kıcır, D. Koç, K. Tanrıyar & Seda Y) İstanbul: Sel Yayıncılık.
18. Hubbard, P. (2005). Space/Place, in Atkinson, D., Jackson, P., Sibley, D., Washbourne, N. (Eds.), Cultural Geography. A Critical Dictionary Of Key Concepts (pp 41-48), London: I.B.Tauris & Co Ltd 6
19. Kamber S. C. (2019). Ortaklaşa rekabet, 03 Haziran 2021 tarihinde https://sosyalekonomi.org/ortaklasa- rekabet/, adresinden edinilmiştir.
20. Khondker, H. H. (2005). Globalisation to glocalisation: a conceptual exploration. Intellectual Discourse, 13(2), 181-199.
21. Kıral, B. (2020). Nitel bir veri analizi yöntemi olarak doküman analizi. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 170-189.
22. Luo, Y. (2007). A coopetition perspective of global competition. Journal of World Business, 42(2), 129-144.
23. Massey, D. (2010). A Global Sense of Place, 20 Ocak 2021 tarihinde http://aughty.org/pdf/global_sense_place.pdf adresinden edinilmiştir.
24. Ofluoğlu, G. & Doğan, Ş. (2009). İşletmelerde dış kaynaklardan yararlanma yönteminin organizasyon yapısı ile çalışma ilişkilerine etkileri. Kamu-İş Dergisi, 11(1), 139-165.
25. Ok, S. T. (2006). Doğrudan yabancı sermayenin hizmet sektörüne kayışı ve dış kaynak kullanımı. Öneri Dergisi, 7(26), 105-111.
26. Sammut Bonnici, T. (2015). Coopetition. Wiley Encyclopedia of Management, 1-2.
27. Subaşı, M. & Okumuş, K. (2017). Bir araştırma yöntemi olarak durum çalışması. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(2), 419-426.
28. Sultansu D’agostıno, S. (2018). Sınır kavramı, mimari ve kentin değişen sınırları. (Yüksek lisans tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi-Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir.
29. Şimşek, H. & Yıldırım, A. (2018). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
30. Tanyeri, M. & Fırat, A. (2005). Rekabet değişkeni olarak dış kaynak kullanımı (outsourcing). Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enst. Dergisi, 7(3), 268-279
31. Troacă, V. A. & Bodislav, D. A. (2012). Outsourcing. the concept. Theoretical And Applied Economics, 6(6), 51.
32. Tülüce, P. (2001). Türkiye'de insan kaynakları yönetiminde dış kaynaklardan yararlanma (outsourcing) uygulaması. Human Resource, 53-64.
33. Tümertekin, E. & Özgüç, N. (2015). Ekonomik Coğrafya Kalkınma ve Küreselleşme. İstanbul: Çantay Kitabevi.
34. URL1, 13 Kasım 2020 tarihinde https://www.ozengen.com/iphone-parcalari-nerede-uretiliyor adresinden edinilmiştir.
35. URL2, 13 Kasım 2020 tarihinde https://www.archidatum.comprojectsinnonative-house-joe-osae-addo (Fotoğraf 2-A) adresinden edinilmiştir.
36. URL3, 29 Ocak 2021 tarihinde https://www.wordspy.com/index.php?word=glocalization adresinden edinilmiştir.
37. URL4, 06 Mayıs 2021 tarihinde https://www.investopedia.com/ask/answers/052715/who-are-fords-f- mainsuppliers.asp#:~:text =Other%20 major%20parts%20 suppliers %20for,%2C%20Roush%2C%20and%20Union%20Pacific. adresinden edinilmiştir.
38. URL5, 13 Kasım 2020 tarihinde https://www.dwellgh.comtop-15-places-to-buy-furniture-home-decor-in-accra (Fotoğraf 2-B) adresinden edinilmiştir.
39. URL6, 02 Mayıs 2021 tarihinde https://corporate.ford.com/operations/locations/global-links.html adresinden edinilmiştir.
40. Yılmaz, A. & Yazıcı, S. (2017). Sosyal bilimler felsefesinde temel sorunlar ve yaklaşımlar. Liberal Düşünce Dergisi, 88, 57-68.