TR
EN
Düşük veya Yüksek Karbonhidratlı Diyetlerin Beyin, Beyin-Bağırsak Aksı ve Bilişsel İşlevler Üzerine Etkisi
Öz
İntestinal mikrobiyota sağlığın korunmasında anahtar bir rol oynamaktadır. Mikrobiyota üzerine önemli etkileri olan beslenme, beyin-bağırsak aksındaki bozuklukları hafifletmek, nöroinflamasyonu ve bilişsel bozulmayı iyileştirmek için büyük önem taşımaktadır. Bağırsak bakterileri, diyetle alınan besin ögelerini kullanarak çeşitli metabolitleri (örn., kısa zincirli yağ asitleri, amino asitler, vitaminler) üretebilme yeteneğine sahiptir. Üretilen bu metabolitler, periferik sinir sistemi, enteroendokrin hücreler ve merkezi sinir sistemine sinyal gönderen immün hücreler aracılığıyla beyin fonksiyonlarını ve bilişsel davranış değişikliğini etkilemektedir. Karbonhidratlar, çoğu durumda intestinal mikrobiyota tarafından substrat olarak kullanılmakta ve fermente edilmektedir. Karbonhidratların bu etkileri kimyasal yapılarına, sindirilmeden kolona ulaşıp ulaşamamalarına ve konağın karbonhidratı enerji kaynağı olarak kullanabilme yeteneğine bağlıdır. Karbonhidratın türü ve miktarı mikrobiyota, beyin bağırsak aksı ve bilişsel işlevlerdeki etkiyi belirleyen ana faktörlerden biridir. Bu derlemede, düşük veya yüksek karbonhidrat içeren diyetlerin beyin-bağırsak aksı ve bilişsel fonksiyonlara olan etkilerinin güncel literatür verileri ışığında değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Bermúdez-Humarán LG, Salinas E, Ortiz GG, Ramirez-Jirano LJ, Morales JA, Bitzer-Quintero OK. From probiotics to psychobiotics: live beneficial bacteria which act on the brain-gut axis. Nutrients. 2019;11(4):890-911. doi:10.3390/nu11040890.
- Cheng X, Zheng J, Lin A, et al. A review: Roles of carbohydrates in human diseases through regulation of imbalanced intestinal microbiota. Journal of Functional Foods. 2020;74:104197. doi:10.1016/j.jff.2020.104197.
- Shi H, Wang Q, Zheng M, et al. Supplement of microbiota-accessible carbohydrates prevents neuroinflammation and cognitive decline by improving the gut microbiota-brain axis in diet-induced obese mice. Journal of Neuroinflammation. 2020;17(77):1-21. doi:10.1186/s12974-020-01760-1.
- Foster JA, Rinaman L, Cryan JF. Stress & the gut-brain axis: regulation by the microbiome. Neurobiology of Stress. 2017;7:124-136. doi:10.1016/j.ynstr.2017.03.001.
- Agustí A, García-Pardo MP, López-Almela I, et al. Interplay between the gut-brain axis, obesity and cognitive function. Frontiers in Neuroscience. 2018;12:155. doi:10.3389/fnins.2018.00155.
- Moloney RD, Desbonnet L, Clarke G, Dinan TG, Cryan JF. The microbiome: stress, health and disease. Mammalian Genome. 2014;25(1):49-74. doi:10.1007/s00335-013-9488-5.
- Sharon G, Sampson TR, Geschwind DH, Mazmanian SK. The central nervous system and the gut microbiome. Cell. 2016;167(4):915-932. doi:10.1016/j.cell.2016.10.027.
- Akbari E, Asemi Z, Daneshvar Kakhaki R, et al. Effect of probiotic supplementation on cognitive function and metabolic status in Alzheimer's disease: A randomized, double-blind and controlled trial. Frontiers in Aging Neuroscience. 2016;8:256. doi:10.3389/fnagi.2016.00256.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Klinik Tıp Bilimleri
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2022
Gönderilme Tarihi
5 Temmuz 2022
Kabul Tarihi
12 Aralık 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Sayı: 18
APA
Ertal, E., & Özkaya, V. (2022). Düşük veya Yüksek Karbonhidratlı Diyetlerin Beyin, Beyin-Bağırsak Aksı ve Bilişsel İşlevler Üzerine Etkisi. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences, 18, 1070-1083. https://doi.org/10.38079/igusabder.1140592
AMA
1.Ertal E, Özkaya V. Düşük veya Yüksek Karbonhidratlı Diyetlerin Beyin, Beyin-Bağırsak Aksı ve Bilişsel İşlevler Üzerine Etkisi. IGUSABDER. 2022;(18):1070-1083. doi:10.38079/igusabder.1140592
Chicago
Ertal, Ezgi, ve Volkan Özkaya. 2022. “Düşük veya Yüksek Karbonhidratlı Diyetlerin Beyin, Beyin-Bağırsak Aksı ve Bilişsel İşlevler Üzerine Etkisi”. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences, sy 18: 1070-83. https://doi.org/10.38079/igusabder.1140592.
EndNote
Ertal E, Özkaya V (01 Aralık 2022) Düşük veya Yüksek Karbonhidratlı Diyetlerin Beyin, Beyin-Bağırsak Aksı ve Bilişsel İşlevler Üzerine Etkisi. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences 18 1070–1083.
IEEE
[1]E. Ertal ve V. Özkaya, “Düşük veya Yüksek Karbonhidratlı Diyetlerin Beyin, Beyin-Bağırsak Aksı ve Bilişsel İşlevler Üzerine Etkisi”, IGUSABDER, sy 18, ss. 1070–1083, Ara. 2022, doi: 10.38079/igusabder.1140592.
ISNAD
Ertal, Ezgi - Özkaya, Volkan. “Düşük veya Yüksek Karbonhidratlı Diyetlerin Beyin, Beyin-Bağırsak Aksı ve Bilişsel İşlevler Üzerine Etkisi”. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences. 18 (01 Aralık 2022): 1070-1083. https://doi.org/10.38079/igusabder.1140592.
JAMA
1.Ertal E, Özkaya V. Düşük veya Yüksek Karbonhidratlı Diyetlerin Beyin, Beyin-Bağırsak Aksı ve Bilişsel İşlevler Üzerine Etkisi. IGUSABDER. 2022;:1070–1083.
MLA
Ertal, Ezgi, ve Volkan Özkaya. “Düşük veya Yüksek Karbonhidratlı Diyetlerin Beyin, Beyin-Bağırsak Aksı ve Bilişsel İşlevler Üzerine Etkisi”. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences, sy 18, Aralık 2022, ss. 1070-83, doi:10.38079/igusabder.1140592.
Vancouver
1.Ezgi Ertal, Volkan Özkaya. Düşük veya Yüksek Karbonhidratlı Diyetlerin Beyin, Beyin-Bağırsak Aksı ve Bilişsel İşlevler Üzerine Etkisi. IGUSABDER. 01 Aralık 2022;(18):1070-83. doi:10.38079/igusabder.1140592