Çevrim İçi Yemek Siparişlerine Yönelik Beslenme Alışkanlıklarının ve Satın Alma Niyetlerinin Değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Bu araştırmanın amacı, tüketicilerin çevrim içi yemek siparişlerine yönelik satın alma niyetleri ile beslenme alışkanlıkları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. Yöntem: Çalışma, 18-65 yaş aralığındaki 660 birey ile yürütülmüştür. Çevrim içi yemek siparişlerine yönelik beslenme alışkanlıklarına yönelik sorular daha önce yapılan çalışmalardan yararlanılarak hazırlanmıştır. Tüketicilerin çevrim içi yemek siparişlerini etkileyen faktörleri değerlendirmek amacıyla daha önce yapılan anketlerin soruları uyarlanmıştır. İstatistiksel analizler SPSS 22.0 paket programı ile yapılmıştır. Bulgular: Katılımcıların yarıdan fazlasının (%61,6) akşam çevrim içi yemek siparişi verdiği ve yüksek oranda karbonhidrat ağırlıklı (%84,5) yemekleri tercih ettikleri saptanmıştır. Çevrim içi yemek siparişlerine yönelik satın alma niyeti incelendiğinde; anketin tüm alt boyut puanlarının kadınlarda erkeklerden istatistiksel olarak daha yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Kadınlarda ve tüm katılımcılarda, haftada 1-2 kez çevrim içi yemek siparişi veren bireylerin çevrim içi yemek siparişinin algılanan rahatlığı puanı, ayda 1-2 kez sipariş veren bireylerin puanından anlamlı olarak yüksektir (p<0,05). Kadınlarda ve tüm katılımcılarda yeme arzusu alt boyutu ile beden kütle indeksi arasında çok zayıf derecede negatif ilişki saptanmıştır (sırasıyla, r=-0,090, p=0,046; r=-0,116; p=0,003). Sonuç: Çevrim içi yemek siparişi verme sıklığının algılanan rahatlık boyutu ile daha fazla olduğu için sipariş verme sıklığının arttığı düşünülmektedir. Bireylerin sipariş vermelerinde bir etken olan yemek arzularının, beden kütle indeksleri ile ilişkilendirildiği daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler

• Beslenme alışkanlıkları
• çevrim içi
• tüketici davranışı
• yemek siparişi

Teşekkür

Yazarlar, verilerin toplanma sürecine katkı sağlayan tüm öğrencilere teşekkür etmektedir.

Evaluation of Dietary Habits and Purchase Intentions for Online Food Orders

Öz

Aim: The aim of this study is to evaluate the relationship between consumers' purchase intentions for online food orders and their dietary habits. Method: The study was conducted with 660 individuals between the ages of 19-64 years. Questions about the eating habits of online food orders were prepared by making use of previous studies. Questions from previous surveys were adapted to evaluate the factors affecting consumers' online food orders. Statistical analyses were performed with the SPSS 22.0 package program. Results: It was determined that more than half of the participants (61,6%) ordered online food in the evening and preferred high carbohydrate meals (84,5%). When the purchase intention for online food orders was examined; all of the sub-dimension scores of the survey were found statistically higher in women than in men (p<0.05). The perceived convenience score of online food ordering in individuals who order online food 1-2 times a week was significantly higher than the score of individuals who order food online 1-2 times a month (p<0,05). A very weak negative correlation was found between the food desire sub-dimension and BMI value in women and all participants (respectively; r=-0,090, p=0,046; r=-0,116; p=0,003). Conclusion: It is thought that the frequency of ordering food online increases as the frequency of ordering food increases with the perceived convenience dimension. More studies are needed to correlate food desires, which are a factor in individuals' ordering, with their body mass index.

Anahtar Kelimeler

• Dietary habits
• online
• consumer behaviour
• food order

Kaynakça

1. 1. Almansour FD, Allafi AR, Zafar TA, Al-Haifi AR. Consumer prevalence, attitude and dietary behavior of online food delivery applications users in Kuwait. Acta Bio Med. 2020;91(4):e2020178. doi: 10.23750/abm.v91i4.8543.
2. 2. Adithya R, Singh A, Pathan S, Kanade V. Online food ordering system. International Journal of Computer Applications. 2017;180(6):22-24. doi: 10.5120/ijca2017916046.
3. 3. Maimaiti M, Zhao X, Jia M, Ru Y, Zhu S. How we eat determines what we become: Opportunities and challenges brought by food delivery industry in a changing world in China. Eur J Clin Nutr. 2018;72:1282-1286. doi: 10.1038/s41430-018-0191-1.
4. 4. Allen J, Piecyk M, Piotrowska M. 2017. An analysis of online shopping and home delivery in the UK. https://westminsterresearch.westminster.ac.uk/item/q16z5/analysis-of-online-shopping-and-home-delivery-in-the-uk Erişim tarihi: 14 Eylül 2022.
5. 5. World Health Organization (WHO). 2022. Body Mass Index-BMI. https://www.euro.who.int/en/health-topics/disease-prevention/nutrition/a-healthy-lifestyle/body-mass-index-bmi Erişim Tarihi: 4 Ekim 2022.
6. 6. Armağan E, Eskici Y. Tüketicilerin online yemek servislerine karşı tutum, davranış ve satın alma niyetleri. Ekev Akademi Dergisi (ICOAEF) Özel sayısı. 2019;39-75.
7. 7. Srivastava R, Atri M, Pareek S, Chadha M, Sharma A. Poor dietary habits: A function of online food delivery fad among medical and dental college students in India. Journal of Lifestyle Medicine. 2021;11(2):74-81. doi: 10.15280/jlm.2021.11.2.74.
8. 8. Tengiz ZM. Üniversite öğrencilerinin fast food tüketimine yönelik tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi. [yüksek lisans tezi] Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Tarım Ekonomisi Anabilim Dalı, 2018.

9. 9. Brewer P, Sebby AG. The effect of online restaurant menus on consumers’ purchase intentions during the COVID-19 pandemic. International Journal of Hospitality Management. 2021;94:102777. doi: 10.1016/j.ijhm.2020.102777.
10. 10. Akgün VÖ, Zerenler M. Determining the purchasing intentions of consumers during the pandemic: a research on online food orders. Journal of Current Researches on Social Sciences. 2021;11(1):129-146. doi: 10.26579/jocress.433.
11. 11. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). Türkiye Sağlık Araştırması 2022 Raporu.
12. 12. Janssen HG, Davies IG, Richardson LD, Stevenson L. Determinants of takeaway and fast food consumption: A narrative review. Nutrition Research Reviews. 2018;31(1):16-34. doi: 10.1017/S0954422417000178.
13. 13. Mohammadbeigi A, Asgarian A, Moshir E, et al. Fast food consumption and overweight/obesity prevalence in students and its association with general and abdominal obesity. Journal Of Preventive Medicine And Hygiene. 2018;59(3):236-240. doi: 10.15167/2421-4248/jpmh2018.59.3.830.
14. 14. Marin D. Research regarding the purchase decision process of consumer of food products. Scientific Papers: Animal Science & Biotechnologies. 2015;48(1):328-332.
15. 15. Cankül D. Restoranlardaki menü tasarım unsurlarının müşterilerin tekrar ziyaret etme niyeti üzerindeki etkisi. Turizm Akademik Dergisi. 2019;6(1):249-261.
16. 16. Alotaibi S, Alshiha A. The impact of ethnic restaurant menu visual appeal and informativeness on customers’ desire to order. Journal of Association of Arab Universities for Tourism and Hospitality. 2021;21(2):187-205. doi: 10.21608/JAAUTH.2021.88798.1219.
17. 17. Ayaz N, Sünbül K. Restoran müşterilerinin beklentileri ve gıda güvenliğine yönelik tepkileri üzerine bir nitel araştırma. Journal of Tourism and Gastronomy Studies. 2018;6(1):164-181. doi: 10.21325/jotags.2018.180.
18. 18. Bekar A, Demirci Z. Menü kartlarının müşterilerin yiyecek içecek tercihi üzerindeki etkisi. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi. 2015;12(3):21-33.
19. 19. Limon MR. Food safety practices of food handlers at home engaged in online food businesses during COVID-19 pandemic in the Philippines. Current Research in Food Science. 2021;4:63-73. doi: 10.1016/j.crfs.2021.01.001.
20. 20. Tomaş M. Paket servis müşterilerinin sipariş vermede e-aracı kullanma nedenleri üzerine keşifsel bir araştırma: Yemeksepeti.com örneği. Journal of Internet Applications and Management. 2014;5(2):29-41. doi: 10.5505/iuyd.2014.27247.
21. 21. Yeo VCS, Goh SK, Rezaei S. Consumer experiences, attitude and behavioral intention toward online food delivery (OFD) services. Journal of Retailing and Consumer Services. 2017;35:150-162. doi: 10.1016/j.jretconser.201.
22. 22. Abdella HM, El Farssi HO, Broom DR, Hadden DA, Dalton CF. Eating behaviours and food cravings; influence of age, sex, BMI and FTO genotype. Nutrients. 2019;11(2):377. doi: 10.3390/nu11020377.
23. 23. Akkuş ÖÖ, Mermer M. Vardiyalı çalışan bireylerde hedonik açlık, yeme arzusu ve obezite riski: Kesitsel bir çalışma. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2022;15(2):370-381. doi: 10.26559/mersinsbd.1111695.