Investigation of Factors Affecting Risky Behaviors in University Students: A Cross-Sectional Field Study

Yıl 2025, Sayı: 27, 1004 - 1017, 31.12.2025

Zeynep İrem İnanlı , Mehmet Oğuzhan Kılınçel , Nurten Elkin

https://doi.org/10.38079/igusabder.1597443

Öz

Aim: The aim of the study was to examine the factors influencing risky behaviors among university students. Various variables such as depression, anxiety, loneliness, and other conditions (gender, age, smoking and alcohol use, number of siblings, upbringing region, living arrangements) will be investigated in relation to risky behaviors.
Method: The study sample consisted of 351 university students aged between 18 and 25, with 104 males and 247 females, who are studying at universities in Istanbul. The data were collected using the Beck Depression Scale, Beck Anxiety Scale, UCLA Loneliness Scale, and Risky Behaviors Scale-University Form.
Results: The research findings have demonstrated a significant relationship between the level of depression and the tendency towards risky behaviors. Therefore, depression has a predictive effect on the increase in risky behaviors. Furthermore, a significant relationship was observed between the level of loneliness and risky behaviors, albeit in an inverse manner. An increase in the level of loneliness is associated with a decrease, rather than an increase, in the tendency towards risky behaviors. The research has also found a significant relationship between anxiety and the tendency towards risky behaviors. A significant relationship has been found among depression, anxiety, loneliness, and risky behaviors. Therefore, awareness and early intervention initiatives within the society hold considerable significance and importance.
Conclusion: The research highlights the role of environment, family, and upbringing in young individuals’ mental health and behaviors. These findings provide insights into how various factors can contribute to the mental health and behavior of university students, offering valuable information for developing interventions and support systems tailored to their specific needs.

Anahtar Kelimeler

Anxiety , depression , loneliness , risky behavior , risk factors , university students , emerging adults

Üniversite Öğrencilerinde Riskli Davranışları Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi: Kesitsel Bir Saha Çalışması

Öz

Amaç: Bu araştırmada, üniversite öğrencilerinde riskli davranışları etkileyen faktörlerin; depresyon, anksiyete, yalnızlık gibi çeşitli değişkenlere (cinsiyet, yaş, sigara ve alkol kullanımı, kardeş sayısı, yetiştikleri bölge, kiminle yaşandığı, nerde yaşandığı) göre incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Araştırma evreni, İstanbul'da öğrenim gören 18-25 yaş arası 351 üniversite öğrencisinden (104 erkek, 247 kadın) oluşmaktadır. Veriler Beck Depresyon, Beck Anksiyete, UCLA Yalnızlık ve Riskli Davranışlar Ölçekleri ile toplandı.
Bulgular: Araştırma sonucunda depresyon düzeyinin riskli davranışlara eğilim ile olan ilişkisi anlamlı bulunmuştur. Buna göre depresyonun, riskli davranışlara eğilimin artmasıyla ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra yalnızlık ile riskli davranışlar arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Fakat bu ilişki ters yönlü bir ilişkidir. Yani yalnızlık düzeyinin artması ile riskli davranışlara eğilimde artış değil azalma olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda üniversite öğrencilerinin anksiyetenin riskli davranışlara eğilimi üzerine olan ilişkisi anlamlı bulunmuştur. Anksiyete düzeyi arttıkça riskli davranışlar düzeyinin de aynı şekilde arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Beck Anksiyete Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği, UCLA Yalnızlık Ölçeği ve Riskli Davranışlar Ölçeğinin demografik formda bulunan değişkenler üzerine etkileri sonucunda; Anksiyete düzeyinin cinsiyet değişkeninde farklılık gösterdiği fakat yaş, alkol ve sigara kullanımı, kardeş sayısı, nerede yaşadıkları, kiminle yaşadıkları, hangi bölgede yetiştikleri değişkenleri üzerinde bir farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Depresyon düzeyinde ise katılımcıların yaşadıkları yerin depresyon üzerinde bir farklılık gösterdiği fakat cinsiyet, alkol-sigara kullanımı, kiminle yaşadıkları, nerede yaşadıkları, hangi bölgede yetiştikleri ve kardeş sayısının depresyon üzerinde bir farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Riskli davranışlara eğilimde, cinsiyet ve yetişilen bölge değişkenlerinin farklılık gösterdiği fakat nerede yaşandığı, kardeş sayısı, alkol-sigara kullanımı, yaş ve kiminle yaşandığı değişkenlerinde bir farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak yalnızlık düzeyinde ise demografik formda bulunan hiçbir değişkenin yalnızlık düzeyi üzerine bir farklılığına ulaşılamamıştır.
Sonuç: Bu araştırma, yaşam ortamı, aile dinamikleri ve bölgesel yetiştirilme tarzının, özellikle riskli davranışlar bağlamında, genç bireylerin psikolojik iyi oluşları ve davranış eğilimlerinin şekillenmesinde rol oynayabileceğini göstermektedir. Bu bulgular, üniversite öğrencilerinin ruh sağlığı ve davranışlarına çeşitli faktörlerin nasıl katkıda bulunabileceğine dair önemli bilgiler sunmakta ve onların özel ihtiyaçlarına göre uyarlanmış müdahale ve destek sistemlerinin geliştirilmesi için değerli bilgiler sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Anksiyete , depresyon , yalnızlık , riskli davranışlar , risk faktörleri , üniversite öğrencileri , genç yetişkinler

Kaynakça

• 1. Arnett JJ. Emerging adulthood: A theory of development from the late teens through the twenties. American Psychologist. 2000;55(5):469-480.
• 2. Arici F, Ekin Ö, Efendioğlu A. Üniversite öğrencilerinin üniversite eğitimi ve yaşamına ilişkin problemleri: Bir durum çalışması. İleri Eğitim Çalışmaları Dergisi. 2019;1(2):79-95.
• 3. Donat A, Bilgic B, Eskiocak A, Kosar D. Problems of university students and suggestions for solutions. Journal of Higher Education and Science. 2019;9(3):451.
• 4. Gunay O, Ozturk A, Ergun Arslantas E, Sevinc N. Internet addiction and depression levels in Erciyes University students. Dusunen Adam: The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences. 2018;31(1):79-88. doi: 10.5350/DAJPN2018310108.
• 5. World Health Organization. World Health Statistics 2019: Monitoring Health for the SDGs, Sustainable Development Goals. Geneva, Switzerland: World Health Organization; 2019. https://iris.who.int/server/api/core/bitstreams/cf0f0674-1fc2-4c53-9e1a-9086599ab367/content. Accessed December 6, 2024.
• 6. World Health Organization. World Health Statistics 2023: Monitoring Health for the SDGs, Sustainable Development Goals. Geneva, Switzerland: World Health Organization; 2023. https://www.who.int/publications/i/item/9789240074323. Accessed Dec 6, 2024.
• 7. Crocq MA. A history of anxiety: From Hippocrates to DSM. Dialogues Clin Neurosci. 2015;17(3):319-325.
• 8. Hawkley LC, Hughes ME, Waite LJ, Masi CM, Thisted RA, Cacioppo JT. From social structural factors to perceptions of relationship quality and loneliness: The Chicago health, aging, and social relations study. J Gerontol B Psychol Sci Soc Sci. 2008;63(6):S375-84.
• 9. Biryukova МV, Lyashko АV, Nikonova AA. The Phenomenon of Loneliness: Actual Questions of Hygiene of Culture. St. Petersburg: Russian Christian Academy for the Humanities press; 2014.
• 10. Gençtanırım D. Riskli davranışlar ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. The Journal of Academic Social Science Studies. 2014;8(25-I):125-125.
• 11. Hisli N. Beck Depresyon Envanterinin üniversite öğrencileri için geçerliği, güvenirliği. Psikoloji Dergisi. 1989;7(23):3-13.
• 12. Gümüş Avcı M. Beck Anksiyete Ölçeği’nin geçerlik ve güvenirlik çalışması [master’s thesis]. İzmir, Türkiye: Ege Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı; 1995.
• 13. Demir A. UCLA Yalnızlık ölçeğinin geçerlik ve güvenirliği. Psikoloji Dergisi. 1989;7(23):14-18.
• 14. Gençtanırım-Kurt D, Ergene T. Riskli davranışlar ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. International Journal of Social Science. 2014;25:125-138.
• 15. Karaoğlu N, Avşaroğlu S, Deniz M. Yalnız mısın? Selçuk üniversitesi öğrencilerinde yalnızlık düzeyi ile ilgili bir çalışma. Marmara Med J. 2015;22:19–26.
• 16. Buluş M. Üniversite öğrencilerinde yalnızlık. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 1997;3(3):82-90.
• 17. Aral N, Gürsoy F, Bıçakçı M. Yetiştirme yurdunda kalan ve kalmayan kız ergenlerin yalnızlık düzeylerinin incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi. 2006;5(15):10-19.
• 18. Richardson T, Elliott P, Roberts R. Relationship between loneliness and mental health in students. J Public Ment Health. 2017;16(2):48-54. doi: 10.1108/JPMH-03-2016-0013.
• 19. Diehl K, Jansen C, Ishchanova K, Hilger-Kolb J. Loneliness at universities: Determinants of emotional and social loneliness among students. Int J Environ Res Public Health. 2018;15(9). doi: 10.3390/ijerph15091865.
• 20. Erol O, Cirak NS. Exploring the loneliness and internet addiction level of college students based on demographic variables. Contemp Educ Technol. 2019;10(2):156-172.
• 21. Genç Y, Durgun A, Kara HZ, Çakır R. İnternet kullanımının üniversite öğrencilerinin yalnızlık algılarına etkileri. Akademik İncelemeler Dergisi (AID). 2018:301-336.
• 22. Aydıner Boylu A, Günay G, Ersoy AF. The investigation of the effect of perceived social support on loneliness in university students. Sosyoekonomi. 2019:211-221.
• 23. Duran S, Gözeten A. Üniversite öğrencilerinde sigara içme davranışı, yalnızlık ve stresle baş etme biçimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Bozok Tıp Dergisi. 2017;7(1):1-7.
• 24. Hawkley LC, Hughes ME, Waite LJ, Masi CM, Thisted RA, Cacioppo JT. From social structural factors to perceptions of relationship quality and loneliness: The Chicago health, aging, and social relations study. Journals of Gerontology - Series B Psychological Sciences and Social Sciences. 2008;63(6).
• 25. Derdiyok EB. Üniversite Öğrencilerinin Yalnızlık Düzeyleri ve Alkol Kullanmaları Arasındaki İlişki [master’s thesis]. İstanbul, Türkiye: Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Psikoloji Anabilim Dalı Klinik Psikoloji Bilim Dalı; 2015.
• 26. İlhan N, Bahadırlı S, Ercan Toptaner N. Üniversite öğrencilerinin ruhsal durumları ile sağlık davranışları arasındaki ilişkinin belirlenmesi. Clinical and Experimental Health Sciences. 2015;4:207–215.
• 27. Yıldırım A, Hacıhasanoğlu R, Karakurt P. Hemşirelik öğrencilerinin ruhsal durumlarının ve etkileyen faktörlerin incelenmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 2010;11(2):1-8.
• 28. Öztürk C, Aktaş B. Hemşirelik öğrencilerinin genel sağlık durumları ve bunu etkileyen bazı özelliklerin incelenmesi. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2007;10(2):58-65.
• 29. Temel E, Bahar A, Çuhadar D. Öğrenci hemşirelerin stresle başetme tarzları ve depresyon düzeylerinin belirlenmesi. Fırat Sağlık Hizmetleri Derg. 2007;2(5):106–118.
• 30. Özdel L, Bostancı M, Özdel O, Oğuzhanoğlu NK. Üniversite öğrencilerinde depresif belirtiler ve sosyodemografik özelliklerle ilişkisi. Anadolu Psikiyatri Derg. 2002;3(3):155–161.