Sosyal Medyanın Havayolu Müşterilerinin (Y ve Z kuşağı) Satın Alma Davranışı Üzerine Etkileri

Öz

Son yıllarda internet kullanımının yaygınlaşması ile iletişim ağlarındaki gelişmeler, havacılık sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin sosyal medya ağlarının ve uygulamalarının kullanım oranlarını arttırmıştır. Buna paralel olarak, çoğu havayolu işletmesi bilet satışlarını sosyal medya üzerinden gerçekleştirmeye başlamıştır. Hatta, sosyal mecralar havayolu müşterilerinin sorunlarını çözme aracı, yolcuların tecrübelerini paylaştıkları platformlar ve potansiyel müşterilerin satın alma kriterlerini etkileyen rekabet araçları haline gelmiştir. Bu doğrultuda çalışmada, sosyal medya araçlarının havayolu müşterilerinin satın alma davranışı üzerindeki etkilerinin saptanması amaçlanmıştır. Çalışmada veri toplama yöntemi olarak anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Anketler çevrimiçi olarak 139 katılımcıdan, 12 Mart - 31 Mart 2022 tarihleri arasında toplanmıştır. Çalışmada, müşterilerin satın alma öncesinde ve sonrasında farklı sosyal mecraların etkisinde kalarak bilet satın alma davranışlarında değişiklikler olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal medya
• havayolları
• yolcu
• satın alma davranışı
• Y ve Z kuşakları

The Effects of Social Media on the Purchasing Behaviour of Airline Customers (Generation Y and Z)

Öz

In recent years, the widespread use of the internet and the developments in communication networks have increased the use of social media networks and applications of enterprises operating in the aviation sector. In parallel with this, most airline companies have started to sell their tickets through social media. In fact, social media has become a means of solving the problems of airline customers, platforms where passengers share their experiences, and competitive tools that affect the purchasing criteria of potential customers. In this direction, it is aimed to determine the effects of social media tools on the purchasing behavior of airline customers. In the study, a questionnaire was used as a data collection method. Surveys were collected online from 139 respondents between 12 March -31 March 2022. In the study, it was concluded that there were changes in the ticket purchasing behaviors of the customers before and after the purchase, under the influence of different social media.

Anahtar Kelimeler

• Social Media
• Airlines
• Passenger
• Purchasing Behaviour
• Y and Z generations

Kaynakça

1. ADIGÜZEL, O., BATUR, H. Z., & EKŞİLİ, N. (2014). Kuşakların Değişen Yüzü ve Y Kuşağı ile Ortaya Çıkan Yeni Çalışma Tarzı: Mobil Yakalılar. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt 1(19), 165–182. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sbe/247307
2. AKA, B. (2018). Bebek Patlaması, X ve Y Kuşağı Yöneticilerin Örgütsel Bağlılık Düzeylerinin Kamu ve Özel Sektör Farklılıklarına Göre İncelenmesi: Bir Araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, Cilt 9(20), 118–135. https://doi.org/10.21076/VIZYONER.341626
3. ALTUNTUĞ, N. (2012). Kuşaktan Kuşağa Tüketim Olgusu ve Geleceğin Tüketici Profili. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, Cilt 4(1), 203–212. https://dergipark.org.tr/tr/pub/oybd/171095
4. ARSLAN, A., STAUB, S. (2015). Kuşak Teorisi ve İçgirişimcilik Üzerine Bir Araştırma. KAÜ İİBF Dergisi, 6(11), 1-24. https://www.kafkas.edu.tr/dosyalar/iibfdergi/file/11/001.pdf
5. ARSLAN, İ. K., YAVUZ, A. (2020). Sosyal Medyanın Tüketici Satın Alma Davranışları Üzerindeki Etkisi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi, Cilt 4(8), 151–170. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tje/804508
6. BAHAR, O., & ŞAYKA, H. (2021). Tüketicilerin Turistik Ürün Satın Alma Süreçlerinde Sosyal Medyanın Rolü ve Önemi: X ve Y Kuşaklarına Yönelik Karşılaştırmalı Bir Analiz. International Journal of Social Sciences and Education Research, Cilt 7(3), 220–234. https://doi.org/10.24289/IJSSER.701579
7. BARUTÇU, S., & TOMAŞ, M. (2013). Sürdürülebilir Sosyal Medya Pazarlaması ve Sosyal Medya Pazarlaması Etkinliğinin Ölçümü. İnternet Uygulamaları ve Yönetimi Dergisi, Cilt 4(1), 5–24. https://doi.org/10.5505/IUYD.2013.69188
8. BAYRAKDAROĞLU, F., & ÖZBEK, Ç. (2018). Kadınların Tüketim Alışkanlıklarının Kuşaklararası Boyutu. Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi, Cilt 19(42 Kadın Çalışmaları Özel Sayısı), 1–12. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sobbiad/441448

9. BERKUP, S. B. (2014). Working with generations X and Y In generation Z period: Management of different generations in business life. Mediterranean Journal of Social Sciences, Vol 5(19), 218-229. Doi:10.5901/mjss.2014.v5n19p218
10. BOYD, D. & ELLISON, J. (2004). Social Network Sites: Definition, History and Scholarship. Journal of Computer-Mediated Communication, Vol 13(1), 210-230. Doi: 10.1111/j.1083-6101.2007.00393.x
11. CALVO-PORRAL, C., & PESQUEIRA-SANCHEZ, R. (2020). Generational differences in technology behaviour: comparing millennials and Generation X. Kybernetes, Vol 49(11). Doi: 10.1108/K-09-2019-0598
12. CEYHAN, A. (2019). The Impact of Perception Related Social Media Marketing Applications on Consumers’ Brand Loyalty and Purchase Intention. Emerging Markets Journal, Vol 9(1), 87-100. Doi: 10.5195/emaj.2019.173
13. DENİZ, L., & TUTGUN ÜNAL, A. (2019). Sosyal Medya Çağında Kuşakların Sosyal Medya Kullanımı ve Değerlerine Yönelik Bir Dizi Ölçek Geliştirme Çalışması. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, Cilt 11(18), 1025–1057. Doi: 10.26466/OPUS.557240
14. DURMAZ, Y., ORUÇ, R. B., & KURTLAR, M. (2011). Kişisel Faktörlerin Tüketici Satın Alma Davranışlarına Etkisi Üzerine Bir Araştırma. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, Cilt 2(1), 114–133. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ayd/46151
15. EKİCİKOL, D. (2016). Türkiye’deki Havayolu Şirketlerinin Uyguladıkları Rekabet Stratejileri ve Yolcuların Satın Alma Davranışları Üzerine Etkileri (İzmir İli Örneği) (Yüksek Lisans Tezi). İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi, İzmir.
16. ERDEMİR, N. (2017). Tutundurma Karması Mecrası Olarak Sosyal Medya: Tüketici Satınalma Davranış Sürecindeki Yeri (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Ticaret Üniversitesi, Dış Ticaret Enstitüsü, Küresel Pazarlama ve Marka Yönetimi, İstanbul.
17. GENÇ, Y. E. (2015). Üniversite Öğrencilerinin Sosyal Medya Kullanımı ve Bunun Satın Alma Davranışlarına Etkisi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İzmir Katip Çelebi Üniversitesi, İzmir.
18. GEORGE, D. & MALLERY, P. (2020). IBM SPSS statistics 26 step by step: a simple guide and reference. New York: Routledge/Taylor & Francis Group.
19. HARIADI, B., SUNARTO, M. J. D., & SUDARMANINGTYAS, P. (2016). Development of Web-Based Learning Application for Generation Z. International Journal of Evaluation and Research in Education (IJERE), Vol 5(1). Doi: 10.11591/ijere.v5i1.4523
20. İLHAN, E. (2019). İşletmeler Açısından Sosyal Medya Pazarlamasının Önemi: Havayolu Yolcularına Yönelik Bir Araştırma (Yüksek Lisans Tezi). Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
21. İMİR, A. (2018). Kurumsal İletişimde Sosyal Medya: Thy ve Pegasus Örnekleri (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Kadir Has Üniversitesi, İstanbul.
22. İŞLEK, M. S. (2012). Sosyal Medyanın Tüketici Davranışlarına Etkileri: Türkiye’deki Sosyal Medya Kullanıcıları Üzerine Bir Araştırma (Yüksek Lisans Tezi). Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Karaman.
23. KARA, T. (2013). Sosyal medya endüstrisi. İstanbul: Beta Yayıncılık.
24. KARA, T. (2016). Sosyal Medya’nın Kaldıraç Etkisi: Türk Sivil Havacılık Endüstrisi Sosyal Medya Gücünü Nasıl Kullanıyor? The Turkish Online Journal of Design Art and Communication Cilt 6(1), 62–73. http://194.27.151.52/handle/11413/1148
25. KAVALCI, K., & ÜNAL, S. (2016). Y ve Z Kuşaklarının Öğrenme Stilleri ve Tüketici Karar Verme Tarzları Açısından Karşılaştırılması. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt 20(3), 1033-1050. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ataunisosbil/283442
26. KİRTİŞ, K. A., KARAHAN, F. (2011). To Be or Not To Be in Social Media Arena as the Most Cost-Efficient Marketing Strategy After The Global Recession. Procedia Social and Behavioral Sciences, Vol 24, 260-268. Doi: 10.1016/j.sbspro.2011.09.083
27. KOCH, S., & TRITSCHER, F. (2017). Social Media in the Airline Industry: Acceptance of Social Seating. Journal of Hospitality and Tourism Technology, Vol 8(2). Doi: 10.1108/JHTT-11-2016-0078
28. KÖKTENER, A., & ALGÜL, A. (2020). YouTube Use Motivations of Generation Z. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 18(4), 417–434. Doi: 10.18026/CBAYARSOS.679505
29. KURT, Y. (2016). Sosyal Medya Etkileşimi: Pegasus Havayolları Twıtter Analizi. The Journal of Academic Social Science Studies, Vol 6(1), 465–491. Doi: 10.9761/JASSS7255
30. KUYUCU, M. (2017). Y Kuşağı ve Teknoloji: Y Kuşağının İletişim Teknolojilerini Kullanım Alışkanlıkları. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, Cilt 5(2), 845–872. Doi: 10.19145/E-GIFDER.285714
31. MOSLEHPOUR, M., DADVARI, A., NUGROHO, W., & DO, B. R. (2021). The Dynamic Stimulus of Social Media Marketing on Purchase Intention of Indonesian Airline Products and Services. Asia Pacific Journal of Marketing and Logistics, Vol 33(2). Doi: 10.1108/APJML-07-2019-0442
32. ODABAŞI, Y. (1998). Tüketici Davranışı ve Pazarlama Stratejisi, Anadolu Üniversitesi Yayınları, Eskişehir.
33. ODABAŞI, Y. & Barış, G. (2002). Tüketici Davranışı. Kapital Medya Hizmetleri, İstanbul.
34. ÖNEN, V. (2019). Tüketici Motivasyonları ile Sosyal Medyanın Tüketici Davranışına Etkisinin Satın Alma Niyetine Etkisinin Hava Yolu Yolcu Taşımacılığında İncelemesi. İşletme Araştırmaları Dergisi, Cilt 11(3), 1866-1882. shorturl.at/nHOR0
35. ÖZGEN, Ö., & ELMASOĞLU, K. (2016). Sosyal Medya ve Marka İletişimi: Havayolu Şirketlerinin Twitter Kullanımına Yönelik Bir Araştırma. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, Cilt 43. shorturl.at/jmuL4
36. STERN, P. J. (2002). Generational differences. Journal of Hand Surgery, 27(2), 187-194. Doi: 10.1053/jhsu.2002.32329
37. ŞAHİN, E., & İÇİL, H. B. (2019). Sosyal Medya Uygulamalarının, Marka Bağlılığı ve Tüketici Davranışlarına Etkisi: Z Kuşağı Üzerine Bir Araştırma. International Journal of Multidisciplinary Studies and Innovative Technologies, Vol 3(2), 188–195. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ijmsit/654642
38. ŞENER, A., & YÜCEL, S. (2020). Sosyal Medyanın Y Kuşağı Satın Alma Davranışları Üzerindeki Etkisi: Bir Literatür İncelemesi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 65, 265–284. https://dergipark.org.tr/tr/pub/dpusbe/741540
39. TABACHNICK, B. G., FIDELL, L. S., & ULLMAN, J. B. (2007). Using multivariate statistics (Vol. 5, pp. 481-498). Boston, MA: Pearson.
40. TUĞCU, Ş. T. (2014). Tüketim Kültüründe Satın Alma Davranışının Oluşması. Selçuk İletişim, Cilt 3(1), 143–149. Doi: 10.18094/SI.58707