Araştırma Makalesi

Ekonomik Büyüme ve Kentleşmenin Sürdürülebilir Çevre Üzerindeki Etkisi: Seçilmiş AB Ülkelerinde LCC Hipotezinin Geçerliliğinin Analizi

Cilt: 12 Sayı: 3 8 Şubat 2026
PDF İndir
TR EN

Ekonomik Büyüme ve Kentleşmenin Sürdürülebilir Çevre Üzerindeki Etkisi: Seçilmiş AB Ülkelerinde LCC Hipotezinin Geçerliliğinin Analizi

Öz

Amaç: Bu çalışmada seçilmiş 15-AB ülkesinde (Avusturya, Belçika, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Almanya, Yunanistan, Macaristan, İrlanda, İtalya, Lüksemburg, Hollanda, Portekiz, İspanya ve İsveç) ekonomik büyüme ve kentleşmenin sürdürülebilir çevre üzerindeki etkisinin Yük Kapasite Eğrisi (LCC) hipotezi çerçevesinde test edilerek geçerliliğinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Yöntem: Çalışmada 1961-2022 döneminde seçilmiş 15-AB ülkesinde LCC hipotezinin geçerliliği Westerlund ECM Panel Eşbütünleşme, Ortalama Grup Dinamik En Küçük Kareler (DOLSMG) ile Canning ve Pedroni (2008) Nedensellik yöntemleri kullanılarak test edilmiştir. Bulgular: Çalışma bulguları ekonomik büyüme ile Yük Kapasite Faktörü (LCF) arasında U şeklinde bir ilişki olduğunu ve LCC hipotezinin geçerli olduğunu göstermektedir. Başlangıçta ekonomik büyümenin artmasıyla birlikte LCF azalma eğilimi göstermekte ancak belirli bir büyüme seviyesinden sonra Gayri Safi Yurtiçi Hasıla’daki (GSYİH) artış LCF üzerinde pozitif bir etki meydana getirmektedir. Ülke bazında elde edilen bulgular, Danimarka, Almanya, Macaristan, İrlanda, İtalya ve İspanya’da LCC hipotezinin geçerli olduğunu doğrulamaktadır. Ayrıca, uzun dönemde kentleşme oranındaki artışın LCF üzerinde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Bu bulgu ekolojik modernizasyon teorisini desteklemektedir. Nedensellik analizleri ise ekonomik büyüme ile hem LCF hem de kentleşme arasında çift yönlü, kentleşmeden LCF’ye ise tek yönlü bir ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuçlar: Çalışma, çevresel sürdürülebilirliğin sağlanmasında ekonomik büyüme ve kentleşme politikalarının önemli olduğunu ve dengeli bir şekilde yürütülmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu doğrultuda, elde edilen bulgular ülkelerin sürdürülebilir büyüme ve sürdürülebilir çevre stratejileri geliştirmelerine yönelik politika tasarımlarına katkı sunmayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. ADEBAYO, T. S., OZTURK, I., AĞA, M., UHUNAMUREU, S. E., KIRIKKALELI, D., & SHALE, K. (2023). Role of natural gas and nuclear energy consumption in fostering environmental sustainability in India. Scientific Reports, 13(1), 11030. https://doi.org/10.1038/s41598-023-38189-4
  2. AFSHAN, S., & YAQOOB, T. (2023). Unravelling the efficacy of green innovation and taxation in promoting environmental quality: a dual-model assessment of testing the LCC theory in emerging economies. Journal of Cleaner Production, 416, 137850. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2023.137850
  3. AHMED, Z., WANG, Z., ALI, S. (2019) Investigating the non-linear relationship between urbanization and CO2 emissions: an empirical analysis. Air Qual Atmos Heal 12,945–953. https://doi.org/10.1007/s11869-019-00711-x
  4. ASLAM, B., ZHANG, G., AMJAD, M. A., GUO, S., & JI, M. (2023). Does the impact of financial development reinforce sustainability ecological footprint? Fresh evidence from middle and high-income economies. Journal of Cleaner Production, 429, 139573. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2023.139573
  5. ASLAN, M. (2025). Türkiye’de çevresel sürdürülebilirliği artırmada yenilenemeyen enerji verimliliğinin rolü, EKC ve LCC hipotezleri: kesirli fourier ARDL yaklaşımı ile bulgular. Sosyoekonomi, 33(64), 493-518. https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2025.02.21
  6. AYAD, H. (2023). Investigating the fishing grounds load capacity curve in G7 nations: Evaluating the influence of human capital and renewable energy use. Marine Pollution Bulletin, 194, 115413. https://doi.org/10.1016/j.marpolbul.2023.115413
  7. BEKHET, H. A., & OTHMAN, N. S. (2017). Impact of urbanization growth on Malaysia CO2 emissions: Evidence from the dynamic relationship. Journal of Cleaner Production, 154, 374-388. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2017.03.174
  8. BOZATLI, O., & AKCA, H. (2024). Does the composition of environmental regulation matter for ecological sustainability? Evidence from Fourier ARDL under the EKC and LCC Hypotheses. Clean Technologies and Environmental Policy, 26(12), 4305-4323. http://dx.doi.org/10.1007/s10098-024-02838-7

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sürdürülebilir Kalkınma

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

24 Kasım 2025

Yayımlanma Tarihi

8 Şubat 2026

Gönderilme Tarihi

20 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

12 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 12 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Dinçer, S., & Akın, F. (2026). Ekonomik Büyüme ve Kentleşmenin Sürdürülebilir Çevre Üzerindeki Etkisi: Seçilmiş AB Ülkelerinde LCC Hipotezinin Geçerliliğinin Analizi. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences, 12(3), 943-958. https://doi.org/10.17336/igusbd.1702924
AMA
1.Dinçer S, Akın F. Ekonomik Büyüme ve Kentleşmenin Sürdürülebilir Çevre Üzerindeki Etkisi: Seçilmiş AB Ülkelerinde LCC Hipotezinin Geçerliliğinin Analizi. İGÜSBD. 2026;12(3):943-958. doi:10.17336/igusbd.1702924
Chicago
Dinçer, Selin, ve Fatih Akın. 2026. “Ekonomik Büyüme ve Kentleşmenin Sürdürülebilir Çevre Üzerindeki Etkisi: Seçilmiş AB Ülkelerinde LCC Hipotezinin Geçerliliğinin Analizi”. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences 12 (3): 943-58. https://doi.org/10.17336/igusbd.1702924.
EndNote
Dinçer S, Akın F (01 Şubat 2026) Ekonomik Büyüme ve Kentleşmenin Sürdürülebilir Çevre Üzerindeki Etkisi: Seçilmiş AB Ülkelerinde LCC Hipotezinin Geçerliliğinin Analizi. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences 12 3 943–958.
IEEE
[1]S. Dinçer ve F. Akın, “Ekonomik Büyüme ve Kentleşmenin Sürdürülebilir Çevre Üzerindeki Etkisi: Seçilmiş AB Ülkelerinde LCC Hipotezinin Geçerliliğinin Analizi”, İGÜSBD, c. 12, sy 3, ss. 943–958, Şub. 2026, doi: 10.17336/igusbd.1702924.
ISNAD
Dinçer, Selin - Akın, Fatih. “Ekonomik Büyüme ve Kentleşmenin Sürdürülebilir Çevre Üzerindeki Etkisi: Seçilmiş AB Ülkelerinde LCC Hipotezinin Geçerliliğinin Analizi”. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences 12/3 (01 Şubat 2026): 943-958. https://doi.org/10.17336/igusbd.1702924.
JAMA
1.Dinçer S, Akın F. Ekonomik Büyüme ve Kentleşmenin Sürdürülebilir Çevre Üzerindeki Etkisi: Seçilmiş AB Ülkelerinde LCC Hipotezinin Geçerliliğinin Analizi. İGÜSBD. 2026;12:943–958.
MLA
Dinçer, Selin, ve Fatih Akın. “Ekonomik Büyüme ve Kentleşmenin Sürdürülebilir Çevre Üzerindeki Etkisi: Seçilmiş AB Ülkelerinde LCC Hipotezinin Geçerliliğinin Analizi”. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences, c. 12, sy 3, Şubat 2026, ss. 943-58, doi:10.17336/igusbd.1702924.
Vancouver
1.Selin Dinçer, Fatih Akın. Ekonomik Büyüme ve Kentleşmenin Sürdürülebilir Çevre Üzerindeki Etkisi: Seçilmiş AB Ülkelerinde LCC Hipotezinin Geçerliliğinin Analizi. İGÜSBD. 01 Şubat 2026;12(3):943-58. doi:10.17336/igusbd.1702924

Creative Commons Lisansı
İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.