Araştırma Makalesi

Yeşil mi, Kirli mi?: İthal Ürünlerin Sürdürülebilirlik İmajı Üzerine Bir Tüketici Yolculuğu

Cilt: 12 Sayı: 3 8 Şubat 2026
PDF İndir
EN TR

Yeşil mi, Kirli mi?: İthal Ürünlerin Sürdürülebilirlik İmajı Üzerine Bir Tüketici Yolculuğu

Öz

Amaç: Sürdürülebilirlik odaklı tüketim pratiklerinin yaygınlaştığı günümüzde, tüketicilerin ithal ürünlere yönelik algı, tutum ve risk algılarını etkileyen çevresel faktörler önem kazanmaktadır. Bu çalışmada, “çevresel ithalat yanlılığı” ve “kirlilik cenneti hipotezi” çerçevesinde tüketicilerin ithal ürünlere yönelik tutumlarının ve algıladıkları risklerin karşılaştırmalı olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırmada, her iki kuramsal çerçeveye dayalı yapısal eşitlik modelleri oluşturulmuş ve analizler AMOS programı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Çevresel ithalat yanlılığının, ithal ürünlere yönelik tutum üzerinde anlamlı etkisi olduğu ve risk algısı boyutlarından sadece zaman riski boyutu üzerinde anlamlı etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Tutumun ise tüm risk boyutları üzerinde anlamlı etkisi tespit edilmiştir. Kirlilik cenneti algısının tutum üzerinde etkisi gözlenmezken, finansal risk dışındaki tüm risk boyutları üzerinde anlamlı etkisi olduğu görülmüştür. Bu modelde de tutumun tüm risk algısı boyutları üzerinde anlamlı etkisi vardır. Sonuç: Tüketici kararları, yalnızca ürün özelliklerinden değil, ürünün menşe ülkesine dair çevresel algılardan da etkilenmektedir. Bu bağlamda, yerli üreticilerin çevresel duyarlılıklarını kamuoyuna daha etkin biçimde yansıtmaları, çevre dostu ürün algısının sadece ithal ürünlerle sınırlı kalmasını önleyebilir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışma I. Dış Ticaret Zirvesi’nde sunulan “Çevresel ithalat yanlılığı ve kirlilik cenneti hipotezi perspektifinden tüketicilerin ithal ürünlere yönelik tutum ve risk algılarının karşılaştırılması” başlıklı tebliğden türetilmiştir. Tam metin olarak hiçbir yerde yayınlanmamıştır. Pamukkale Üniversitesi Sosyal ve Beşerî Bilimler Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu’ndan onay alınmıştır (karar no: 68282350/2025/07, tarih: 09.05.2025).

Kaynakça

  1. ABUBAKAR, A., ABUBAKAR, H. S., & DANIEL, C. O. (2023). Foreign brand admiration, product perceived quality and consumer behaviour in Nigeria. Open Journal of Business and Management, 11(5), 2555–2571. https://doi.org/10.4236/ojbm.2023.115143
  2. AHMED, S. A., & D’ASTOUS, A. (2008). Antecedents, moderators and dimensions of country‐of‐origin evaluations. International Marketing Review, 25(1), 75–106. https://doi.org/10.1108/02651330810851881
  3. AICHNER, T. (2014). Country-of-origin marketing: A list of typical strategies with examples. Journal of Brand Management, 21, 81–93. https://doi.org/10.1057/bm.2014.2
  4. AKAR, I. (2019). Kirlilik Cennetleri Hipotezi ve dış ticaret-çevre ilişkisinde literatür incelemesi. Economics Literature, 1(1), 37–50.
  5. ALI, M. U., & WANG, Y. (2024). Pollution haven or pollution halo? The role of global value chains in Belt and Road economies. Review of Development Economics, 28(1), 168–189. https://doi.org/10.1111/rode.13041
  6. AURUSKEVICIENE, V., PUNDZIENE, A., SKUDIENE, V., GRIPSRUD, G., NES, E. B., & OLSSON, U. H. (2010). Change of attitudes and country image after hosting major sport events. Engineering Economics, 66(1), 53–59.
  7. AVAZDAHANDEH, S. (2024). A new look at the CO₂ haven hypothesis using gravity model: European Union and China. Scientific Reports, 14, 18610. https://doi.org/10.1038/s41598-024-45984-w
  8. BALABANIS, G., & DIAMANTOPOULOS, A. (2016). Consumer xenocentrism as determinant of foreign product preference: A system justification perspective. Journal of International Marketing, 24(3), 58–77. https://doi.org/10.1509/jim.15.0038

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sürdürülebilir Kalkınma

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

30 Kasım 2025

Yayımlanma Tarihi

8 Şubat 2026

Gönderilme Tarihi

29 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

25 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 12 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Türk, B. (2026). Yeşil mi, Kirli mi?: İthal Ürünlerin Sürdürülebilirlik İmajı Üzerine Bir Tüketici Yolculuğu. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences, 12(3), 1180-1198. https://doi.org/10.17336/igusbd.1709370
AMA
1.Türk B. Yeşil mi, Kirli mi?: İthal Ürünlerin Sürdürülebilirlik İmajı Üzerine Bir Tüketici Yolculuğu. İGÜSBD. 2026;12(3):1180-1198. doi:10.17336/igusbd.1709370
Chicago
Türk, Bahar. 2026. “Yeşil mi, Kirli mi?: İthal Ürünlerin Sürdürülebilirlik İmajı Üzerine Bir Tüketici Yolculuğu”. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences 12 (3): 1180-98. https://doi.org/10.17336/igusbd.1709370.
EndNote
Türk B (01 Şubat 2026) Yeşil mi, Kirli mi?: İthal Ürünlerin Sürdürülebilirlik İmajı Üzerine Bir Tüketici Yolculuğu. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences 12 3 1180–1198.
IEEE
[1]B. Türk, “Yeşil mi, Kirli mi?: İthal Ürünlerin Sürdürülebilirlik İmajı Üzerine Bir Tüketici Yolculuğu”, İGÜSBD, c. 12, sy 3, ss. 1180–1198, Şub. 2026, doi: 10.17336/igusbd.1709370.
ISNAD
Türk, Bahar. “Yeşil mi, Kirli mi?: İthal Ürünlerin Sürdürülebilirlik İmajı Üzerine Bir Tüketici Yolculuğu”. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences 12/3 (01 Şubat 2026): 1180-1198. https://doi.org/10.17336/igusbd.1709370.
JAMA
1.Türk B. Yeşil mi, Kirli mi?: İthal Ürünlerin Sürdürülebilirlik İmajı Üzerine Bir Tüketici Yolculuğu. İGÜSBD. 2026;12:1180–1198.
MLA
Türk, Bahar. “Yeşil mi, Kirli mi?: İthal Ürünlerin Sürdürülebilirlik İmajı Üzerine Bir Tüketici Yolculuğu”. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences, c. 12, sy 3, Şubat 2026, ss. 1180-98, doi:10.17336/igusbd.1709370.
Vancouver
1.Bahar Türk. Yeşil mi, Kirli mi?: İthal Ürünlerin Sürdürülebilirlik İmajı Üzerine Bir Tüketici Yolculuğu. İGÜSBD. 01 Şubat 2026;12(3):1180-98. doi:10.17336/igusbd.1709370

Creative Commons Lisansı
İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.