Kitap İncelemesi-1: Diktatörlüğün ve Demokrasinin Toplumsal Kökenleri: Çağdaş Dünyanın Yaratılmasında Soylunun ve Köylünün Rolü

Öz

Bu çalışma, Barrington Moore Jr.’un klasik eseri Diktatörlüğün ve Demokrasinin Toplumsal Kökenleri: Çağdaş Dünyanın Yaratılmasında Soylunun ve Köylünün Rolü adlı yapıtını karşılaştırmalı, eleştirel ve kuramsal bir perspektifle değerlendirmektedir. Moore’un temel iddiası, modern siyasal rejimlerin (demokrasi, faşizm, komünizm) ortaya çıkışında kırsal sınıf yapılarının ve bu yapıların tarihsel ilişkilerinin belirleyici olduğudur. Yazar, İngiltere, Fransa, ABD, Çin, Japonya ve Hindistan örnekleri üzerinden tarihsel tipolojiler üretmekte ve bu süreci sınıf ittifakları, toprak düzenlemeleri ve köylü hareketleri üzerinden açıklamaktadır. Çalışmada Moore’un Marksist ve Weberyen yönelimleri, onunla aynı eksende konumlanan Theda Skocpol, Jack A. Goldstone ve Michael Mann gibi sosyal bilimcilerle olan teorik diyaloğu çerçevesinde ele alınmıştır. Bununla birlikte, Margaret Somers ve Jeffrey Paige gibi düşünürlerin sunduğu eleştiriler üzerinden eserin yapısal sınırlılıklarına da dikkat çekilmiştir. İnceleme sonucunda, Moore’un yapıtı tarihsel-sosyolojik analiz geleneği içinde hâlâ güncelliğini koruyan, siyasal rejimlerin kökenini sorgulayan ve toplumsal sınıf yapılarının etkisini kavramsallaştırmada etkili bir çerçeve sunan bir başyapıt olarak değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Barrington Moore
• siyasal rejimler
• demokrasi
• devrim
• sınıf ilişkileri
• karşılaştırmalı tarihsel sosyoloji
• otoriterleşme

Book Review-1: Social Origins of Dictatorship and Democracy: Lord and Peasant in the Making of the Modern World

Öz

This study offers a comparative, critical, and theoretical evaluation of Barrington Moore Jr.’s classic work Social Origins of Dictatorship and Democracy: Lord and Peasant in the Making of the Modern World. Moore’s central argument is that rural class structures and their historical relations have been decisive in the emergence of modern political regimes—namely, democracy, fascism, and communism. The author develops historical typologies through case studies of England, France, the United States, China, Japan, and India, explaining the process through class alliances, land arrangements, and peasant movements. Moore’s Marxist and Weberian orientations are analyzed within the framework of his theoretical dialogue with social scientists such as Theda Skocpol, Jack A. Goldstone, and Michael Mann, who are positioned within the same intellectual trajectory. Additionally, the structural limitations of the work are highlighted through critiques posed by scholars like Margaret Somers and Jeffrey Paige. The review concludes that Moore’s book remains a seminal work within the tradition of historical-sociological analysis, providing a compelling framework for questioning the origins of political regimes and conceptualizing the impact of social class structures.

Anahtar Kelimeler

• Barrington Moore
• political regimes
• democracy
• revolution
• class relations
• comparative historical sociology
• authoritarianism

Kaynakça

1. BEHR, A. W. (1966). Book Review: Moore, Barrington. 1966. Social Origins of Dictatorship and Democracy: Lord and Peasant in the Making of the Modern World. Political Science Quarterly, 82(4), 625–627. https://www.jstor.org/stable/2148084
2. GOLDSTONE, J. A. (1991). Revolution and rebellion in the early modern world. University of California Press.
3. MANN, M. (1986–2012). The sources of social power (Vols. 1–4). Cambridge University Press.
4. MCCORMICK, B. L. (2000). Modernization, democracy, and morality: The work of Barrington Moore, Jr. International Journal of Politics, Culture, and Society, 13(4), 591–606. https://www.jstor.org/stable/20020051
5. MOORE, B. (1966). Diktatörlüğün ve Demokrasinin Toplumsal Kökenleri: Modern Dünyanın Oluşumunda Lord ve Köylü. İstanbul. [Original version: Social Origins of Dictatorship and Democracy: Lord and Peasant in the Making of the Modern World, Beacon Press.]
6. PAIGE, J. M. (1997). The social origins of dictatorship, democracy and socialist revolution in Central America [PDF]. University of Michigan. https://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/handle/2027.42/51172/405.pdf
7. SHEEHAN, J. J. (1980). Barrington Moore on obedience and revolt. Theory and Society, 9(5), 723–734. https://doi.org/10.1007/BF00162578
8. SKOCPOL, T. (1973). A critical review of Barrington Moore’s Social Origins of Dictatorship and Democracy. Politics & Society, 4(1), 1–30. https://journals.sagepub.com/doi/pdf/10.1177/003232927300400101

9. SKOCPOL, T. (1979). States and social revolutions: A comparative analysis of France, Russia and China. Cambridge University Press.
10. SOMERS, M. (1993). What’s political or cultural about political culture and the public sphere? Sociological Theory, 11(1), 1–23.
11. VALENZUELA, J. S. (1992). Democratic consolidation in post-transitional settings: Notion, process, and facilitating conditions. Kellogg Institute Working Paper, (265). https://kellogg.nd.edu/sites/default/files/old_files/documents/265.pdf
12. WIENER, J. M. (1976). Review of reviews: Social Origins of Dictatorship and Democracy. History and Theory, 15(2), 146–175. https://www.jstor.org/stable/2504823