A Study to Determine the Level of Distrust in the Healthcare System Among Students of the Faculty of Health Sciences

Öz

Aim: This research was designed to conclude the distrust levels in the health system among students of the health science faculty.
Method: This descriptive study was conducted at a foundation university in Istanbul. The population of the research consisted of students studying in various departments of the Faculty of Health Sciences between 15 May and 15 June 2024; the data collection process was completed with 419 students who voluntarily agreed to participate. Information were gathered through a private information sheet and the Health System Distrust Spectrum, and analyzed using percentage, constancy, mathematically, seperate specimens t-test, particular ANOVA, and Bonferroni tests.
Results: According to the research findings, it was concluded that the distrust level in the health system among health science faculty students is at a medium level (x̄=2.98). Additionally, while students in the health management department expressed greater commitment in the health system in contrast with students from other departments (x̄=2.75), the greatest level of distrust in the health system was observed among nursing students (x̄=3.19).
Conclusion: Upon examining the research results, it was found that the average rank of distrust in the health system among participants is at a medium level. Given that these students will become integral parts of the health system upon graduation and will play significant roles in the development of health policies, it is possible the medium rank of distrust in the health system can lead to hazardous outcomes concerning the health systems in which they will be stakeholders; thus, it can be regarded as one of the important problems that needs to be directed.

Anahtar Kelimeler

• Trust
• distrust
• health
• distrust in the health system
• university students

Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Sağlık Sistemine Güvensizlik Düzeylerinin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma

Öz

Amaç: Bu çalışma sağlık bilimleri fakültesi öğrencilerinin sağlık sistemine güvensizlik düzeylerinin ortaya koymak amacıyla planlanmıştır.
Yöntem: Tanımlayıcı türde yapılan araştırma İstanbul ilinde bir vakıf üniversitesinde yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini 15 Mayıs 2024- 15 Haziran 2024 tarihlerinde bir vakıf üniversitesinin sağlık bilimleri fakültesinde öğrenim görmekte olan öğrenciler oluşturmuş; çalışmaya katılan gönüllü 419 öğrenci aracılığıyla veri toplama süreci sonuçlandırılmıştır. Veriler, kişisel veri formu ve Sağlık Sistemine Güvensizlik Ölçeği ile toplanmış ve yüzde, frekans, aritmetik ortalama, bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi ve bonferroni testleri aracılığıyla analiz edilmiştir. 
Bulgular: Araştırma bulgularına göre sağlık bilimleri fakültesi öğrencilerinin sağlık sistemine güvensizlik düzeyinin orta seviyede (x̄=2,98) olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, sağlık yönetimi bölümü öğrencileri diğer bölüm öğrencileri ile kıyaslandığında sağlık sistemlerine daha fazla güven duyarken (x̄=2,75), sağlık sistemine güvensizlik düzeyi en yüksek olan bölümün ise hemşirelik (x̄=3,19) bölümü olduğu görülmüştür.
Sonuçlar: Araştırma sonuçları incelendiğinde, katılımcıların sağlık sistemine güvensizlik düzeyi ortalamasının orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Mezun olduklarında sağlık sisteminin bir parçası olacak ve sağlık politikaları geliştirilmesi sürecinde önemli aktörler haline gelecek sağlık bilimleri fakültesi öğrencilerinin sağlık sistemine güvensizlik düzeyleri ortalamasının orta düzeyde olmasının, paydaşı olarak yer alacakları sağlık sistemleri üzerinde olumsuz sonuçları olabileceği göz önünde bulundurulduğunda, sağlık sistemine güvensizlik konusu üzerinde durulması gereken önemli bir konu olarak nitelendirilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Güven
• güvensizlik
• sağlık
• sağlık sistemine güvensizlik
• üniversite öğrencileri

Kaynakça

1. AĞALDAY, Z. (2023). Sağlık İletişimi Sorunlarının Sağlık Sistemine Güvensizlik Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi (Yüksek Lisans tezi). Mardin Artuklu Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Mardin.
2. ARMSTRONG, K., MCMURPHY, S., DEAN, L. T., MICCO, E., PUTT, M., HALBERT, C. H., ... & SHEA, J. A. (2008). Differences in the patterns of health care system distrust between blacks and whites. Journal Of General İnternal Medicine, 23, 827-833. https://doi.org/10.1007/s11606-008-0561-9
3. ARMSTRONG, K., ROSE, A., PETERS, N., LONG, J. A., MCMURPHY, S., & SHEA, J. A. (2006). Distrust of the health care system and self-reported health in the United States. Journal Of General İnternal Medicine, 21, 292-297. https://doi.org/10.1111/j.1525-1497.2006.00396.x
4. ÇAKMAK, C., KONCA, M., & TELEŞ, M. (2018). Türkiye ulusal güvenlik raporlama sistemi (GRS) üzerinden tıbbi hataların değerlendirilmesi. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 21(3), 423-448.
5. ÇANKAYA, A., & FILIZ, E. (2024). Yaşlı bireylerin sağlık sistemine güvenleri ve sağlık arama davranışları. Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(1), 27-48. https://doi.org/10.61830/balkansbd.1436532
6. DEAN, L. T., MOSS, S. L., MCCARTHY, A. M., & ARMSTRONG, K. (2017). Healthcare system distrust, physician trust, and patient discordance with adjuvant breast cancer treatment recommendations. Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention, 26(12), 1745-1752. https://doi.org/10.1158/1055-9965.EPI-17-0479
7. DIĞER, H., & ARDIÇ, M. (2023). Sağlık sistemine güvensizlik düzeyini belirlemeye yönelik bir araştırma: Tokat ilinde bir uygulama. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12(4), 1518-1530. https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1320103
8. DINÇ, L., KORKMAZ, F., & KARABULUT, E. (2013). A validity and reliability study of the multidimensional trust in health-care systems scale in a Turkish patient population. Social Indicators Research, 113, 107-120. https://doi.org/10.1007/s11205-012-0084-y

9. DUCKETT, J., HUNT, K., MUNRO, N., & SUTTON, M. (2016). Does distrust in providers affect health-care utilization in China?. Health Policy And Planning, 31(8), 1001-1009. https://doi.org/10.1093/heapol/czw024
10. GILSON, L. (2003). Trust and the development of health care as a social institution. Social Science & Medicine, 56(7), 1453-1468. https://doi.org/10.1016/S0277-9536(02)00142-9
11. GILSON, L. (2006). Trust in health care: Theoretical perspectives and research needs. Journal of Health Organization and Management, 20(5), 359-375. https://doi.org/10.1108/14777260610701768
12. GÖDE, A., & KUŞCU, F. N. (2022). Sağlık sistemine güvensizlik ile sağlık kaygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi: Üniversite öğrencileri üzerinde bir araştırma. Journal of Academic Value Studies, 8(3), 253-261. http://dx.doi.org/10.29228/javs.63402
13. GUPTA, C., BELL, S. P., SCHILDCROUT, J. S., FLETCHER, S., GOGGINS, K. M., KRIPALANI, S., & FOR THE VANDERBILT INPATIENT COHORT STUDY (VICS). (2014). Predictors of health care system and physician distrust in hospitalized cardiac patients. Journal of Health Communication, 19(sup2), 44-60. https://doi.org/10.1080/10810730.2014.934936
14. HALL, M. A., DUGAN, E., ZHENG, B., & MISHRA, A. K. (2001). Trust in physicians and medical institutions: What is it, can it be measured, and does it matter?. The Milbank Quarterly, 79(4), 613-639. https://doi.org/10.1111/1468-0009.00223
15. HARRISON MCKNIGHT, D., & CHERVANY, N. L. (2001). Trust and distrust definitions: One bite at a time. Trust in Cyber-Societies, 27–54. https://doi.org/10.1007/3-540-45547-7_3
16. HAWKES, B. A., KHAN, S. M., BELL, M. L., GUERNSEY DE ZAPIEN, J., ERNST, K. C., & ELLINGSON, K. D. (2023). Healthcare system distrust and non-prescription antibiotic use: A cross-sectional survey of adult antibiotic users. Antibiotics, 12(1), 79. https://doi.org/10.3390/antibiotics12010079
17. HAWLEY, K. (2014). Trust, distrust and commitment. Noûs, 48(1), 1-20. https://doi.org/10.1111/nous.12000
18. KALENDER, Ö. (2024). Erişkinlerde Sağlık Okuryazarlığının Sağlık Sistemlerine Güvensizlik ve Anksiyete ile İlişkisi. (Tıpta Uzmanlık). Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ümraniye Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi, İstanbul.
19. KIZILKAYA, S. (2023). Sağlık iletişimi sorunları ile sağlık sistemlerine güvensizlik ilişkisinde hekime bağlılığın aracı rolü. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (BUSBED), 13(26), 293-302. https://doi.org/10.29029/busbed.1298753
20. KRAMER, R. M. (1994). The sinister attribution error: Paranoid cognition and collective distrust in organizations. Motivation and Emotion, 18, 199-230. https://doi.org/10.1007/BF02249399
21. KRAMER, R. M. (1999). Trust and distrust in organizations: Emerging perspectives, enduring questions. Annual Review of Psychology, 50(1), 569-598. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.50.1.569
22. LEWICKI, R. J., MCALLISTER, D. J., & BIES, R. J. (1998). Trust and distrust: New relationships and realities. Academy of management Review, 23(3), 438-458. https://doi.org/0.2307/259288
23. LUMINEAU, F. (2017) How contracts influence trust and distrust. Journal of Management Studies, 43, 1553–1577. https://doi.org/10.1177/0149206314556656
24. MELLINGER, G. D. (1956). Interpersonal trust as a factor in communication. The Journal of Abnormal and Social Psychology, 52(3), 304–309. https://doi.org/10.1037/h0048100
25. MOUSLIM, M. C., JOHNSON, R. M., & DEAN, L. T. (2020). Healthcare system distrust and the breast cancer continuum of care. Breast Cancer Research And Treatment, 180, 33-44. https://doi.org/10.1007/s10549-020-05538-0
26. OZAWA, S., & SRIPAD, P. (2013). How do you measure trust in the health system? A systematic review of the literature. Social Science & Medicine, 91, 10-14. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2013.05.005
27. ÖZER, Ö., BUDAK, F., & ALP, S. (2023). Is vaccine hesitancy affected by distrust in the healthcare system? A study in Turkish population. Social Work in Public Health, 38(4), 323-333. https://doi.org/10.1080/19371918.2022.2160855
28. PIETTE, J. D., HEISLER, M., KREIN, S., & KERR, E. A. (2005). The role of patient-physician trust in moderating medication nonadherence due to cost pressures. Archives Of İnternal Medicine, 165(15), 1749-1755. https://doi.org/10.1001/archinte.165.15.1749
29. RASIAH, S., JAAFAR, S., YUSOF, S., PONNUDURAI, G., CHUNG, K. P. Y., & AMIRTHALINGAM, S. D. (2020). A study of the nature and level of trust between patients and healthcare providers, its dimensions and determinants: A scoping review protocol. BMJ Open, 10(1), e028061. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2018-028061
30. ROSE, A., PETERS, N., SHEA, J. A., & ARMSTRONG, K. (2004). Development and testing of the health care system distrust scale. J Gen Intern Med, 19(1), 57-63. https://doi.org/10.1111/j.1525-1497.2004.21146.x
31. SHEA, J. A., MICCO, E., DEAN, L. T., MCMURPHY, S., SCHWARTZ, J. S., & ARMSTRONG, K. (2008). Development of a revised health care system distrust scale. Journal of General Internal Medicine, 23, 727-732. https://doi.org/10.1007/s11606-008-0575-3
32. TABACHNICK, B. G., & FIDELL, L. S. (2013). Using Multivariate Statistics (Sixth Ed.). Boston: Pearson.
33. TURHAN, Z., DILCEN, H. Y., & DOLU, I. (2022). The mediating role of health literacy on the relationship between health care system distrust and vaccine hesitancy during COVID-19 pandemic. Current Psychology, 41(11), 8147-8156. https://doi.org/10.1007/s12144-021-02105-8
34. Türk Dil Kurumu (TDK). (2022). Genel Açıklamalı Sözlük. Accessed: 08.10.2024. https://sozluk.gov.tr.
35. USLU, D. (2023). Sağlık sistemlerine güvensizlik ile dijital sağlık ortamında veri yönetimi arasındaki ilişkinin incelenmesi. İşletme Akademisi Dergisi, 4(3), 355-366. https://doi.org/10.26677/TR1010.2023.1300
36. ÜSTÜNBAŞ, B. (2023). Sağlık Okuryazarlığı ve Sağlık Sistemlerine Güvensizlik Arasındaki İlişkinin İncelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Konya.
37. WHETTEN, K., LESERMAN, J., WHETTEN, R., OSTERMANN, J., THIELMAN, N., SWARTZ, M., & STANGL, D. (2006). Exploring lack of trust in care providers and the government as a barrier to health service use. American Journal Of Public Health, 96(4), 716-721. https://doi.org/10.2105/AJPH.2005.063255
38. World Health Organization. (WHO). (11.09.2023). Patient safety. Accessed: 08.10.2024. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/patient-safety
39. YEŞILDAL, M., ERIŞEN, M., & KIRAÇ, R. (2020). Sağlık sistemlerine güvensizlik: Bir geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, 6(2), 251-25.
40. Yükseköğretim Kurulu. (YÖK). Ulusal Çekirdek Eğitim Programları. Sağlık Yönetimi Ulusal Çekirdek Eğitim Programı 2017. Accessed: 10.09.2024. https://www.yok.gov.tr/Documents/Kurumsal/egitim_ogretim_dairesi/Ulusal-cekirdek-egitimi-programlari/saglik_yonetimi.pdf.
41. Yükseköğretim Kurulu. (YÖK). Ulusal Çekirdek Eğitim Programları. Hemşirelik Ulusal Çekirdek Eğitim Programı 2017. Accessed: 10.09.2024. https://www.yok.gov.tr/Documents/Kurumsal/egitim_ogretim_dairesi/Ulusal-cekirdek-egitimi-programlari/hemsirelik_cekirdek_egitim_programi.pdf