Araştırma Makalesi

Demografik Değişkenlerin Doğrudan Yabancı Yatırımlar Üzerindeki Etkisi: Gelişmekte Olan Ülkeler Örneği

Cilt: 13 Sayı: 2 19 Ekim 2026
PDF İndir
TR EN

Demografik Değişkenlerin Doğrudan Yabancı Yatırımlar Üzerindeki Etkisi: Gelişmekte Olan Ülkeler Örneği

Öz

Amaç: Bu çalışma, gelişmekte olan ülkelerde, demografik değişkenlerin doğrudan yabancı yatırım (DYY) girişi üzerindeki etkisini araştırmak amacıyla hazırlanmıştır. Demografik değişkenler ülkelerin yatırım kararı vermesinde hem üretim hem de tüketim bağlamında belirleyici bir faktördür. Özellikle sermaye yetersizliğinden dolayı dış finansmana ihtiyaç duyan gelişmekte olan ülkelerin, ekonomik büyümeyi sürdürülebilir kılması ve gelişmiş ülkelerin refah seviyelerine ulaşabilmesi için, DYY’ye ihtiyaçları vardır. Bu bağlamda, gelişmekte olan ülkelerin yabancı yatırımcı çekebilmesinde, ülkelerin demografik yapıları büyük önem taşımaktadır.

Yöntem: Çalışmada panel veri kullanılmış ve 97 adet gelişmekte olan ülkeye ait 2009-2022 yılları arası yıllık veri Sabit Etkiler modeli kullanılarak analiz edilmiştir. Bu çerçevede, regresyon parametreleri Driscoll-Kraay standart hatalarıyla tahmin edilmiştir. Açıklayıcı değişkenler, nüfus artışı, eğitim seviyesi, sanayi sektöründeki kadın istihdamı, hizmet sektöründeki kadın istihdamı ve doğumda beklenen yaşam süresi iken bağımlı değişken gelişmekte olan ülkelere ait DYY girişidir.

Bulgular: Analiz sonuçlarına göre, nüfus artışı ve sanayi sektöründeki kadın istihdamının DYY girişi üzerindeki etkisi anlamlı ve pozitif iken hizmet sektöründeki kadın istihdamı, eğitim seviyesi ve doğumda beklenen yaşam süresinin DYY girişi üzerindeki etkisi anlamlı ve negatiftir. Yapılan ek analizlerin sonuçları, temel regresyon sonuçlarını desteklemektedir; demografik değişkenlerin katsayılarının işaretleri değişmemiş ve büyük ölçüde anlamlı kalmaya devam etmiştir.

Sonuçlar: Elde edilen bulgular, çokuluslu şirketlerin yatırım tercihi yaparken, öncelikle, üretimde faydalanabileceği eğitimsiz ucuz işgücünü önemsediğini göstermektedir. Nitekim, özellikle Çin’in zenginleşmesinde, emek yoğun fabrikalarda gerçekleşen seri üretimin büyük etkisi olmuştur. Öte yandan, teknolojik gelişmeler mevcut konjonktürü etkilemekte ve fabrikalarda otomasyonun artmasıyla beraber işgücüne olan ihtiyacı azaltmaktadır. DYY’yi ülkelerine çekmek isteyen gelişmekte olan ülkeler, teknolojik gelişmeleri de göz önünde bulundurarak, demografik özelliklere önem veren politikalar geliştirmelidir. Bu politikalara örnek olarak, sanayi sektöründeki kadın istihdamının artırılması ve bireylerin dijital okur yazarlığını artıran eğitim politikaları gösterilebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. ALSAN, M., BLOOM, D.E., & CANNING, D. (2004). The effect of population health on foreign direct ınvestment (NBER Working Paper No.10596). National Bureau of Economic Research. Access Date: 05.04.2025, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7116922/pdf/main.pdf
  2. ARI, A., & KÜPELİ, E. (2024). Nüfusun yaşlanması ve doğrudan yabancı yatırımlar: AB ülkeleri örneği. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 26(46), 554-566.
  3. ASONGU, S. A. (2013). How would population growth affect investment in the future? Asymmetric panel causality evidence for Africa. African Development Review, 25(1), 14-29.
  4. ATKIN, D. (2016). Endogenous skill acquisition and export manufacturing in Mexico. American Economic Review, 106(8). 2046-2085. https://doi.org/10.1257/aer.20120901
  5. AZIZ, A., & MAKKAWI, B. (2012). Relationship between foreign direct ınvestment and country population. International Journal of Business and Management, 7(8). 63-70.
  6. BALTAGI, B. H., & WU, P. X. (1999). Unequally spaced panel data regressions with AR(1) disturbances. Econometric Theory, 15(6), 814–823.
  7. BHASIN, N., & GARG, S. (2020). Impact of ınstitutional environment on ınward FDI: A case of select emerging market economies. Global Business Review, 21(5). 1279-1301. https://doi.org/10.1177/0972150919856989
  8. Birleşmiş Milletler. (t.y.). Our growing population. Access Date: 01.03.2025, https://www.un.org/en/global-issues/population

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Panel Veri Analizi , Uluslararası Finans

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

7 Ekim 2026

Yayımlanma Tarihi

19 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

27 Haziran 2025

Kabul Tarihi

30 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 13 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Topçu, G. (2026). Demografik Değişkenlerin Doğrudan Yabancı Yatırımlar Üzerindeki Etkisi: Gelişmekte Olan Ülkeler Örneği. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences, 13(2), 634-648. https://doi.org/10.17336/igusbd.1727817
AMA
1.Topçu G. Demografik Değişkenlerin Doğrudan Yabancı Yatırımlar Üzerindeki Etkisi: Gelişmekte Olan Ülkeler Örneği. İGÜSBD. 2026;13(2):634-648. doi:10.17336/igusbd.1727817
Chicago
Topçu, Güneş. 2026. “Demografik Değişkenlerin Doğrudan Yabancı Yatırımlar Üzerindeki Etkisi: Gelişmekte Olan Ülkeler Örneği”. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences 13 (2): 634-48. https://doi.org/10.17336/igusbd.1727817.
EndNote
Topçu G (01 Ekim 2026) Demografik Değişkenlerin Doğrudan Yabancı Yatırımlar Üzerindeki Etkisi: Gelişmekte Olan Ülkeler Örneği. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences 13 2 634–648.
IEEE
[1]G. Topçu, “Demografik Değişkenlerin Doğrudan Yabancı Yatırımlar Üzerindeki Etkisi: Gelişmekte Olan Ülkeler Örneği”, İGÜSBD, c. 13, sy 2, ss. 634–648, Eki. 2026, doi: 10.17336/igusbd.1727817.
ISNAD
Topçu, Güneş. “Demografik Değişkenlerin Doğrudan Yabancı Yatırımlar Üzerindeki Etkisi: Gelişmekte Olan Ülkeler Örneği”. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences 13/2 (01 Ekim 2026): 634-648. https://doi.org/10.17336/igusbd.1727817.
JAMA
1.Topçu G. Demografik Değişkenlerin Doğrudan Yabancı Yatırımlar Üzerindeki Etkisi: Gelişmekte Olan Ülkeler Örneği. İGÜSBD. 2026;13:634–648.
MLA
Topçu, Güneş. “Demografik Değişkenlerin Doğrudan Yabancı Yatırımlar Üzerindeki Etkisi: Gelişmekte Olan Ülkeler Örneği”. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences, c. 13, sy 2, Ekim 2026, ss. 634-48, doi:10.17336/igusbd.1727817.
Vancouver
1.Güneş Topçu. Demografik Değişkenlerin Doğrudan Yabancı Yatırımlar Üzerindeki Etkisi: Gelişmekte Olan Ülkeler Örneği. İGÜSBD. 01 Ekim 2026;13(2):634-48. doi:10.17336/igusbd.1727817

Creative Commons Lisansı
İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.