Doğal Afetlere Yönelik Vergi Politikaları ve Türkiye Uygulamalarının İncelenmesi

Öz

Yaşanan doğal afetlerin tahribatının giderilmesi ve yeniden inşa faaliyetleri, büyük ölçüde kamu kesimi tarafından gerçekleştirilmektedir. Özellikle depremler gibi olağanüstü durumlarda kamu harcamaları arttığı için kamu finansman ihtiyacı da artmaktadır. Doğal afet dönemlerinde ortaya çıkan kamu finansman ihtiyacı, kamu maliyesinin konusuna girmektedir. Bahse konu finansman ihtiyacının karşılanması için bir taraftan ülke genelinde herkesi etkileyen ek vergiler konulurken, bir taraftan da doğal afetten zarar gören mükelleflerin vergi ödevlerini azaltıcı politikalar uygulanmaktadır. Bu çalışmanın konusu doğal afetlerin finansmanına yönelik vergi politikalarının incelenmesidir. Bu bağlamda konuya ilişkin teorik açıklamalar yapıldıktan sonra Türkiye’de yaşanan Marmara depremi ve Van depreminde uygulanan vergi politikalarına yer verilecektir.

 

Anahtar Kelimeler: Doğal Afetler, Deprem Vergileri, Olağanüstü Vergiler, Deprem Sigortası, Özel İletişim Vergisi

Tax Policies for the Natural Disasters and Examination of the Application Turkey

Öz

Removal of devastation of experienced natural disasters and reconstruction activities are carried out largely by the public sector. Especially in emergency situations such as earthquakes public financing needs for increased public spending increases. Public financing needs arising from natural disasters period, enters the subject of public finances. For such financing needs to meet the across the country one side mposing additional taxes affect everyone, from one side to the natural disaster mitigation policies of tax payers damaged assignments are implemented. The aim of the study is to examine the tax policy for the financing of natural disasters. In this context after the theoretical explanations on the matter Marmara and Van earthquakes in Turkey will be included on tax policies.

 

Keywords: Natural Disasters, Earthquake Taxes, Earthquake Insurance, Emergency Taxes, Special Communication Tax

Kaynakça

1. CLEARY, Kay A. and Judy Pool BOUTCHEE, “Reserving for Catastrophes”, https://www.casact.org/pubs/forum/02fforum/02ff025.pdf, Erişim, 25.06. 2016.
2. CUMMINS, J. David, Olivier MAHUL. Catastrophe Risk Financing in Developing Countries, Principles For Public Intervention, The Worldbank, Washington D.C., 2009.
3. Gelirler Genel Müdürlüğü 1999 Yılı Faaliyet Raporu, http://www.gib. gov.tr/sites/default/files/fileadmin/faaliyetraporlari/1999/istatistikler.pdf, Erişim, 05.07.2016
4. Gelirler Genel Müdürlüğü 2000 Yılı Faaliyet Raporu, http://www.gib. gov.tr/kurumsal/stratejik-yonetim/faaliyet-raporlari/gelirler -genel-mudurlugunun-2000-yilina-ait-faaliyet Erişim, 05.07.2016
5. HARRINGTON, Scott, Greg NIEHAUS. On the Tax Costs of Equity Finance: The Strange Case of Catastrophe Insurance, January, 2000, http://www.aria.org/rts/proceedings/2000/taxcosts.pdf, Erişim, 24.06.2016.
6. HENREKSON, Magnus, “The Peacock –Wiseman Hypothesis”, In N. Gemmel, ed., The Growth of the Public Sector, Theories and International Evidence, Cheltenham: Edward Elgar Publishing, 1993.
7. Müdahale İyileştirme ve Sosyoekonomik Açıdan Van Depremi, TC Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, Ankara, 2014.
8. SAVAŞAN, Fatih, Piyasa Başarısızlığından Devletin Başarısızlığına Kamu Ekonomisi, 5.Baskı, Dora Yayıncılık, Bursa, 2015.

9. SELÇUK, Faruk, Erinç YELDAN, “On The Macroeconomic Impact of the August, 1999 Earthquake in Turkey: A First Assessment”, Economic Research Forum (ERF), Working Paper, 2001.
10. Türkiye’de Doğal Afetler Konulu Ülke Strateji Raporu, Ankara Temmuz 2004, JICA, Japonya Uluslararası İşbirliği Ajansı, TC İçişleri Bakanlığı
11. YÜCE, Mehmet. Vergileme İlkeleri ve Ekonomik Konjonktür Açısından Deprem Vergilerinin Genel Bir Değerlendirilmesi, http://www.mevzuatdergisi.com/1999/09a/03.htm, Mevzuat Dergisi, Yıl:2, Sayı: 21 Eylül 1999, Erişim, 07.05.2016.