Kışkırtıcı Sanatın İzinde VALIE EXPORT

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 2, 103 - 114, 31.12.2025

Fatma Bal

https://doi.org/10.55243/ihssr.1835946

Öz

Amaç: Makalede VALIE EXPORT’un, sanatını anlamlandırmak ve feminist sanata değinerek bu doğrultuda gerçekleştirmiş olduğu çalışmalarının toplumdaki etkisinin gösterilmesi amaçlanmıştır.
Tasarım/Yöntem: Bu makale, nitel araştırma yöntem desenlerinden doküman ve görsel analiz yöntemleri kullanılarak yapılmıştır. Bu çalışma kapsamında VALIE EXPORT ve kışkırtıcı çalışmaları konu alınarak literatür taranmış ve internet kaynakları incelenmiştir.
Sonuçlar: Feminizmin kökeni kadının eğitim hakkını savunan İngiliz yazar Lady Mary Wortley Montagu gibi özgür düşünürlerin yer aldığı Aydınlanma dönemine kadar uzanmaktadır. Feminist Sanat ise 1960 yılında ABD’de bir grup kadın sanatçı, sanat eleştirmeni ve sanat tarihçi kadınların, sanat kuram ve kurumlarında yerlerini sorgulamaları sonucunda başlattıkları bir mücadeledir. Bu mücadele farklı toplumsal süreçlerde feminist grupların farklı talep ve isteklerinin olması sonucunda farklılaşma göstermiş, bu dönemsel farklılaşma sonucunda da birbirinden ayrılan I. II. III. ve IV. feminist dalga olarak nitelendirilen anlayışlar doğmuştur. Bu anlayışlar içerisinde yer alan II. dalga radikal feminist sanatçısı VALIE EXPORT ataerkil tabuları yıkarak ve toplumsal kuralları yok sayarak gerçekleştirdiği kışkırtıcı performanslarıyla feminist sanata öncülük etmiştir.
Özgün Değer: Sanatçı kadınların kendilerini göstermeleri için geçen sürede verdikleri mücade, göze aldıkları sanat mücadelesi yadsınamayacak oranda büyüktür. Bu bağlamda VALIE EXPORT’un çalışmaları bu mücadeleri göstermek ve toplumda kadının yerini ortaya koymak için önemlidir. Bundan hareketle kadının kendi varlığını toplumda sanatsal olarak nasıl kabul ettirdiği ve bu mücadeleleden vaz geçmeyecekleri öngürülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Feminist Sanat , VALIE EXPORT , Kadın Sanatı , VALIE EXPORT’un Çalışmaları

Etik Beyan

Çalışmanın tüm süreçlerinin araştırma ve yayın etiğine uygun olduğunu, etik kurallara ve bilimsel atıf gösterme ilkelerine uyduğumu beyan ederim. Çalışmanın başlığı: Kışkırtıcı Sanatın İzinde VALIE EXPORT Yazarın Adı ve Soyadı: FATMA BAL Tarih:04.12.2025

Destekleyen Kurum

YOK

Proje Numarası

YOK

Teşekkür

Makale süreci boyunca bana desteklerini esirgemeyen ve Makalenin editörlüğünü kabul eden sayın Doç. Dr. İlkay Canan Okkalı ve makalenin editörlüğünü kabul eden sayın Doç.Sara Çebi hocamalarıma teşekkür eder buradan saygılarımı sunarım.

VALIE EXPORT ON THE TRAIL OF PROVOCATIVE ART

Öz

Purpose: This article aims to explain the meaning of VALIE EXPORT's art and to demonstrate the impact of her work on feminist art in society by addressing it.
Design/Method: This article was conducted using document and visual analysis, which are qualitative research methods. Within the scope of this study, a literature review and internet resources were examined, focusing on VALIE EXPORT and her provocative works.
Conclusions: The origins of feminism date back to the Enlightenment period, when free thinkers such as Lady Mary Wortley Montagu, an English writer who advocated for women's rights to education, took part. Feminist Art, on the other hand, is a struggle initiated in the 1960s in the USA by a group of women artists, art critics, and art historians who questioned their place in art theory and institutions. This struggle has evolved as a result of the different demands and desires of feminist groups in different social processes. As a result of this periodic differentiation, distinct approaches defined as the I., II., III., and IV. feminist waves emerged. Among these approaches, II. Radical feminist artist VALIE EXPORT pioneered feminist art with her provocative performances that shattered patriarchal taboos and disregarded societal norms.
Original Value: The struggles and risks women have endured to express themselves are undeniably significant. In this context, VALIE EXPORT's work is crucial for demonstrating these struggles and revealing the place of women in society. This suggests how women assert their artistic presence in society and how they will not abandon this struggle.

Anahtar Kelimeler

Feminist Art , VALIE EXPORT , Women's Art , VALIE EXPORT's Works

Etik Beyan

I declare that all processes of this study have been in accordance with research and publication ethics, and that I have adhered to ethical rules and scientific citation principles. Title of the study: VALIE EXPORT: On the Trail of Provocative Art Author's Name and Surname: FATMA BAL Date: December 4, 2025

Destekleyen Kurum

NO

Proje Numarası

YOK

Teşekkür

I would like to thank my professors, Assoc. Prof. Dr. İlkay Canan Okkalı, who supported me throughout the article process and accepted the editorship of the article, and Assoc. Prof. Sara Çebi, who accepted the editorship of the article, and present my respects here.