Art Nouveau Üslubu ve Alphons Mucha’nın Çalışmaları

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 2, 174 - 187, 31.12.2025

İlkay Canan Okkalı , İlona Baytar

https://doi.org/10.55243/ihssr.1843627

Öz

Sanayileşmesini tamamlayan Batı’da belirli bir düşünce yapısı içinde gelişen ve sosyal ortamın ürünü olarak ortaya çıkan Art Nouveau, yeni üretim biçimlerine uygun, “Yeni”yi arama mottosu ile bir kent ve kentli üslubu olarak belirir. 19. yüzyılın son çeyreğinde başladığı kabul edilir ve 1914’e kadar devam eder. Ömrü kısa, etkisi uzun süren bu yeni sanat, tüm dünyayı aynı anda etkisi altına alırken oldukça geniş bir yelpazede ve hemen her tür malzemede ürünlerini verir. Mimariden, resme, mobilyadan, cama, resimden grafik sanatlara kendi ustalarını yetiştiren üslubun özgün betimleme kalıpları Art Nouveau’nun tanımlayıcısı olur. Özellikle ilhamını doğadan alan kıvrımlar, ince dekoratif bezemeler, kıvrımlı hatları, dalgalı uçuşan saçları ile kadın figürleri ve hayvan motifleri kimi zaman bir arı kimi zaman bir sinek yeni sanatın izlerini taşır.
Bu çalışmanın odaklandığı nokta Art Nouveau ustalarından Alfons Mucha ve eserleridir. Çek asıllı sanatçı daha çok duvar resimleri ve gravürler çalışmış olsa da heykel ve mücevher gibi üç boyutlu tasarımların da sahibidir. Daha çok kadın figürleri bulunan sanatçının çalışmaları arasında Sarah Bernhardt’ın betimleri ayrı bir öneme sahiptir. Öte taraftan Türk edebiyatının ilk savaş romancısı Halide Edip’in portresi klasik Mucha çizgisinin dışındadır.
Bir araştırma makalesi olan bu çalışma ile farklı alanlarda, farklı üslupsal özellikte üretimleri bulunan Mucha’nın Art Nouveau sanatı içindekiyerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Çalışmada Art Nouveau’yu konu alan sanat tarihi, tarih kitapları ile ilgili tez ve makalelerden yararlanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Alphons Mucha , Art Nouveau , Kadın Portreleri , Sarah Bernhardt , Halide Edib

Art Nouveau Style and Works of Alphons Mucha

Öz

Art Nouveau, which developed within a certain mindset and emerged as a product of the social environment in the West that completed its industrialisation, emerges as an urban and urban style with the motto of seeking the "New" in accordance with new forms of production. It is accepted to have started in the last quarter of the 19th century and continues until 1914. This new art, which has a short lifespan but a long-lasting effect, influences the whole world at the same time and produces its products in a wide range and in almost every kind of material. From architecture to painting, from furniture to glass, from painting to graphic arts, the style raises its own masters, and its unique patterns of depiction become the defining characteristic of Art Nouveau. Especially the curves inspired by nature, fine decorative ornaments, curved lines, female figures with wavy flying hair and animal motifs, sometimes a bee, sometimes a fly, bear the traces of the new art.This study focuses on Alfonse Mucha, one of the Art Nouveau masters, and his works. Although the Czech-born artist mostly worked on murals and engravings, he was also the owner of three-dimensional designs such as sculpture and jewellery. Among the works of the artist, who mostly depicted female figures, the depictions of Sarah Bernhardt are of particular importance. On the other hand, the portrait of Halide Edip, the first war novelist of Turkish literature, is outside the classical Mucha line. In this research article about the artist, who has works with different stylistic characteristics in different fields, the data collection in this research article is based on art history, history books, theses and articles on the subject of Art Nouveau, and it is aimed to determine Mucha's place in Art Nouveau art.

Anahtar Kelimeler

Alphonse Mucha , Art Nouveau , Portrait of Women , Sarah Bernhardt , Halide Edib

Kaynakça

• Arwas, V. (1985). Alphonse Mucha Master of Art Nouveau. London: St. Martin’s Press.
• Batur, A. (2005). “Art Nouveau Mimarlığı ve İstanbul”, Avrupa’dan İstanbul’a Yeni Sanat 1890-1930. İstanbul: Tarih Vakfı Yayını.
• Baytar, İ. (2023). “İstanbul’da Art Nouveau ve Gündelik Hayata Yansıması”, İstanbul Art Nouveau’su. İstanbul: Albaraka Yayınları.