Türkiye’de Kamu Harcamalarının Enflasyonist Dinamikleri
Öz
Bu çalışma, Türkiye’de kamu harcamaları ile enflasyon arasındaki kısa ve uzun dönemli ilişkileri 2011:Ç1–2026:Ç2 dönemi için ARDL sınır testi yaklaşımıyla incelemektedir. Analizin temel amacı, kamu harcamaları ile enflasyon arasındaki ilişkinin harcamaların nominal veya reel olarak ölçülmesine ve harcama bileşimine göre farklılaşıp farklılaşmadığını ortaya koymaktır. Bu amaçla, nominal ve reel toplam kamu harcamaları ile harcama alt bileşenlerini içeren dört ayrı ARDL modeli tahmin edilmiştir. Bulgular, reel toplam kamu harcamaları ve reel harcama bileşenlerinin uzun dönemde enflasyonla istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki göstermediğini ortaya koymaktadır. Buna karşılık, nominal toplam kamu harcamaları enflasyonla pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki sergilemektedir. Ancak toplam nominal harcamalar için gözlenen bu ilişki tüm harcama kalemleri bakımından geçerli değildir. Harcama bileşenlerinin dikkate alındığı modelde yalnızca nominal cari transfer harcamalarının enflasyonla pozitif ve anlamlı bir ilişki içinde olduğu, buna karşılık personel giderleri ile mal ve hizmet alım harcamaları açısından anlamlı bir uzun dönem ilişkisi bulunmadığı görülmektedir. Döviz kuru tüm modellerde kısa ve uzun dönemde pozitif ve anlamlı bulunurken, TCMB ağırlıklı ortalama fonlama maliyetinin uzun dönem katsayısı istatistiksel olarak anlamlı değildir. Genel olarak bulgular, kamu harcamaları ile enflasyon arasındaki ilişkinin harcamaların ölçüm biçimine, bileşimine ve zaman ufkuna duyarlı olduğunu göstermektedir. Bu nedenle maliye politikasının enflasyon üzerindeki etkilerini değerlendirirken nominal harcama büyüklüklerinin yanı sıra reel harcama gelişmelerinin ve harcama bileşiminin birlikte dikkate alınması önem taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akçoraoğlu, A., & Yurdakul, F. (2004). Siyasal Ekonomi Açısından Büyüme, Enflasyon ve Bütçe Açıkları: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 59(1), 1-25, https://doi.org/10.1501/SBFder_0000001483
- Altuntaş, M., Pazarcı, Ş., & Kılıç, E. (2021). Türkiye’de Döviz Kuru Geçiş Etkisinin İncelenmesi: Dönemler Arası Bir Karşılaştırma”, Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 7(43):1453-1460. http://dx.doi.org/10.31589/JOSHAS.705
- Bakırtaş, İ. (2003). Kamu Harcamalarinin Temel Makroekonomik Göstergelerle İlişkisi ve Nedenselliği (1983-2000 Türkiye Örneği). Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (9), 1-25. https://izlik.org/JA74NF23YT (10.07.2026).
- Berk, E., & Yanar, R. (2023). Döviz Kurundaki Değişimlerin Yurtiçi Üretici ve Tüketici Fiyatlarına Geçiş Etkisi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(1), 223-238. https://doi.org/10.21547/jss.1187052
- Ceyhan, M. S., & Akdağ, H. (2022). Kamu Harcamalari ve Makroekonomik Göstergeler Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Brics-T Ülkeleri. Yönetim Ekonomi Edebiyat İslami ve Politik Bilimler Dergisi, 7(1), 100-118. https://doi.org/10.24013/jomelips.1063886
- Ekinci, M. F., Saygılı, H., & Yılmaz, H. H. (2026). Fiscal Policy and Long-Run Inflation Dynamics: Evidence from a Major Emerging Market Economy. Applied Economics, 58(35) 1-15. https://doi.org/10.1080/00036846.2025.2532881
- Friedman, M. (1968). The role of Monetary Policy. The American EconomicRreview, 58(1), 1-17. https://www.aeaweb.org/aer/top20/58.1.1-17.pdf (04.07.2026)
- Friedman, M. (1971). Government Revenue from Inflation. Journal of Political Economy, 79(4), 846-856. https://www.jstor.org/stable/1830832
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ekonometrik ve İstatistiksel Yöntemler, Enflasyon, Maliye Politikası
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Aslı Güler
*
0000-0002-2900-1184
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
17 Ekim 2026
Gönderilme Tarihi
6 Eylül 2026
Kabul Tarihi
14 Ekim 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 14 Sayı: 2