ВЛИЯНИЕ ИСПОЛЬЗОВАНИЯ ПРИЛОЖЕНИЙ ИСКУССТВЕННОГО ИНТЕЛЛЕКТА С АБСТРАКЦИЕЙ И ИНТЕРПРЕТАЦИЕЙ В ДИЗАЙН-ОБРАЗОВАНИИ НА ТВОРЧЕСТВО: ОПЫТ СТУДИИ ПРОМЫШЛЕННОГО ДИЗАЙНА

Öz

Anahtar Kelimeler

• Искусственный интеллект, творческое мышление, абстракция, промышленный дизайн

TASARIM EĞİTİMİNDE YAPAY ZEKÂ UYGULAMALARININ SOYUTLAMA VE YORUMLAMA EŞLİĞİNDE KULLANIMININ YARATICILIĞA ETKİSİ: ENDÜSTRİYEL TASARIM STÜDYO DENEYİMİ

Öz

Yapay zekâ kullanımının endüstriyel tasarım süreçlerine dâhil edilmesinin, öğrencilerin yaratıcı düşünme bağlamında tıkanıklık yaşadıkları biçim yaratma süreçlerinde yeni olanaklar sağlayabileceği değerlendirilmektedir. Bu çalışmanın amacı, üçüncü sınıf endüstriyel tasarım öğrencilerini YZ uygulamalarıyla tanıştırarak ve YZ kullanımını teşvik ederek endüstriyel tasarım stüdyo deneyimini yaratıcı düşünme bağlamında daha ileri bir noktaya taşımaktır. Ancak yapay zekâ uygulamalarının endüstriyel tasarım alanındaki ilk kullanım denemelerinde disiplinin karakterine uymayacak “kitch” tasarım çıktıları ürettiği gözlemlendi. YZ ile ilk karşılaşmada yaşanan erken olumsuzlukların, soyutlama ve yorumlama gibi disiplinin geleneksel yöntemleriyle paralel şekilde kullanılarak aşılabileceği öngörülmektedir. Stüdyo dersinde endüstriyel tasarım geliştirme süreçlerinin daha sistematik bir şekilde ele alınabilmesi için çalışma yöntemi, analiz aşaması, YZ aşaması ve sentez aşaması olarak üç aşamada yapılandırıldı. Veri toplama süreci marka ve ürün incelemelerini içeren analiz aşamasının bir parçasıdır. YZ aşaması uygulamaların proje süreçlerine doğrudan uygulanarak elde edilen ilk çıktıların değerlendirildiği ikinci aşamadır. Sentez aşamasıysa ilk iki aşamada elde edilen verilerin sentezlenerek, soyutlanarak yorumlandığı ve yaratıcı düşünme becerisinin nihai ürün tasarımlarında somutlaşarak ortaya çıktığı üçüncü aşamadır. Bu aşamalarda elde edilen sonuçların ve araştırmacıya ait gözlemlerin öğrenci deneyimleriyle kıyaslanabilmesi ve de çapraz biçimde yorumlanabilmesi için araştırmacının görüşlerini yansıtmasını ve elde ettiği bulguları yorumlamasını mümkün kılan nitel araştırma yöntemlerinden yararlanılmıştır. Bu araştırmanın sonucunda endüstriyel tasarım proje/stüdyo derslerinde YZ kullanımının bir taraftan öğrencilerin zaman yönetimine ve yaratıcılıklarına katkı sunarak tasarım aşamalarının birçok yerinde kolaylaştırıcı bir role sahip olduğu görülürken diğer taraftan da onları tembelleştirerek ve kolaya alıştırarak bazı tasarım melekelerini köreltme riski taşıdığı ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak bu çalışma endüstriyel tasarım eğitiminde YZ kullanımının yaratıcı düşünme becerilerini tetikleyen bir katalizör olarak kullanımına yönelik farkındalık oluşturması ve bu konuda eğitimcileri cesaretlendirmesi açısından özgün bir çalışma olarak sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Yapay Zekâ
• Yaratıcı Düşünme
• Soyutlama
• Endüstriyel Tasarım.

THE EFFECT OF THE USE OF AI APPLICATIONS IN DESIGN EDUCATION WITH ABSTRACTION AND INTERPRETATION ON CREATIVITY: INDUSTRIAL DESIGN STUDIO EXPERIENCE

Öz

However, in the initial attempts to utilise ai applications in the field of industrial design, it was observed that they produced “kitch” design outputs that did not align with the discipline's character. It is envisioned that the early negativity experienced in the first encounter with ai can be mitigated by using it in conjunction with traditional methods of the discipline, such as abstraction and interpretation. To address industrial design development processes more systematically in the studio course, the working method was structured into three phases: analysis, ai, and synthesis. Data collection is a key component of the analysis phase, which encompasses brand and product reviews. The ai phase is the second phase, where the first outputs obtained by directly applying the applications to the project processes are evaluated. The synthesis stage is the third stage in which the data obtained in the first two stages are synthesised, abstracted and interpreted, and creative thinking skills are embodied in the final product designs. To facilitate comparison and interpretation of the results obtained in these stages and the researcher's observations with the students' experiences, qualitative research methods were employed, which enable the researcher to reflect on their views and interpret the findings. As a result of this research, it has been revealed that the use of AI in industrial design project/studio courses, on the one hand, plays a facilitating role in many parts of the design stages by contributing to students' time management and creativity, but on the other hand, it carries the risk of dulling some design skills by making them lazy and accustomed to ease. All in all, this study presents an original contribution to raising awareness about the use of ai as a catalyst for developing creative thinking skills in industrial design education, and to encouraging educators in this regard.

Anahtar Kelimeler

• Artificial Intelligence
• Creative Thinking
• Abstraction
• Industrial Design.

Kaynakça

1. 1. Rich, E., “Artifical Intelligence”. McGraw-Hill Press. Newyork, 1983.
2. 2. McCarthy J. Minsky M.L., Rochester N., Shannon C.E., “A Proposal fort the Dartmouth Summer Research Project on Artificial Intelligence, Dartmouth College in Hanover, New Hampshire, 1955.
3. 3. Liu, V., Qiao, H., Chilton, L., “Opal: Multimodal Image Generation for New Illustration”. UIST '22: Proceedings of the 35th Annual ACM Symposium on User Interface Software and Technology, 73, Pages 1-17, Oregon, 2022.
4. 4. Polya, G., “How to solve it”, Doubleday Anchor Books, Newyork, 1957.
5. 5. Lawson, B., Dorst, K., “Design expertise”, Architectural Press, London, 2009.
6. 6. Curry, T., “A Theoretical Basis for Recommending the Use of Design Methodologies as Teaching Strategies in the Design Studio”, Design Studies, Vol. 35, Issue 6, Pages 632-646, 2014.
7. 7. Kaleli, M. C., “Tasarım Eğitiminde Proje Yürütücülerinin Davranışlarının Stüdyo Kültüründe Öğrencilerin Çalışma Motivasyonlarına ve Yaratıcılıklarına Etkisi Üzerine Bir Araştırma”, Doktora Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 2019.
8. 8. Archer, L. B., “Systematic Method for Designers”, The Design Council, London, 1965.

9. 9. Simon, H. A., “The Sciences of the Artificial”, (First Edition), MIT Press, Cambridge, 1969.
10. 10. Heskett, J., “Design: A very short introduction”, Oxford University Press, Oxford, 2005.
11. 11.Howard, T. J., Culley, S. J., and Dekoninck, E., “Describing the creative design process by integration of engineering design and cognitive psychology literature”, Design Studies, Vol 29, Issue 2, Pages 160-180, 2008.
12. 12. Gülen, E., “Gaining Pre-Project Competence in Industrial Design Undergraduate Programme: A Review on the Example of MSGSU”, Phd Thesis, Mimar Sinan Fine Arts University, Institute of Science and Technology, İstanbul, 2019.
13. 13. Amabile, T. M., “Motivating Creativity in Organizations: On Doing What You Love and Loving What You Do”, California Management Review, Vol. 40, Issue 1, Pages 39-58, 1997.
14. 14. Cross, N., “Descriptive models of creative design: application to an example”, Design Studies, Vol. 18, Issue 4, Pages 427-440, 1997.
15. 15. Alacı E. T., “The Effect of Visual Data Scanning on Pinterest on Creative Thinking in Conceptual Design Process: A Review on Experienced and Inexperienced Designers”, Master's Thesis, İstanbul Technical University, Institute of Science and Technology, İstanbul, 2019.
16. 16. Bar, M., “The Proactive Brain: Using Analogies and Associations to Generate Predictions”, Trends in Cognitive Sciences, Vol. 11, Issue 7, Pages 280-289, 2007.
17. 17. “Türk Dil Kurumu Sözlükleri”, www.tdk.gov.tr, Temmuz 1, 2025.
18. 18. Burke, K.,“A Grammar of Motives and A Rhetoric of Motives”, University of California Press, 1945
19. 19. Benyus, J. M., “Biomimicry: Innovation Inspired by Nature”, Harper Collins Books, Newyork, 1997.
20. 20. “Filcowa pufa / Felt pouf”, https://mieszkacpieknie.blogspot.com/2014/02/filcowa-pufa-felt-pouf.html, Temmuz 1, 2025.
21. 21. “Mercedes - Benz Bionic Car”, https://en.wikipedia.org/wiki/Mercedes-Benz_Bionic, Temmuz 1, 2025.
22. 22. “ekoIQ yeşil iş yeşil yaşam”, https://www.ekoiq.com/termit-yalicapkini-ve-digerleri-biyomimikri/, Temmuz 1, 2025.
23. 23. “Monografias”, https://www.monografias.com/trabajos-pdf5/biomimetica-tecnologia-partir- naturaleza/biomimetica-tecnologia-partir-naturaleza Temmuz 1, 2025.
24. 24. Mathewson, A., “New Analogue–Design In The Post Digital Age”, Master Thesis, International Hellenic University, Thessaloniki, 2020.
25. 25. “schultze works design studio”, https://www.schultzeworks.com/ , Temmuz 1, 2025.
26. 26. Bayrakçı, O., “Çağdaş İletişim Kuramları Açısından Tasarımda İletişimsel Modeller”, Mimar Sinan Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 2004.
27. 27. “Marc Newson”, https://marc-newson.com/kelvin40, Temmuz 1, 2025.
28. 28. “SURUGA-YA During MEGA SALE”, https://www.suruga-ya.com/en/product/508692433, Temmuz 1, 2025.
29. 29. “Vintage Disney Mickey Mouse Telephone AT&T Design line Phone 1990's”, https://www.ebay.com/itm/167348235453?chn=ps&mkevt=1&mkcid=28&google_free_listing_action=view_item , Temmuz 1, 2025.
30. 30. Hançerlioğlu, O., “Felsefe ansiklopedisi kavramlar ve akımlar”, Remzi Kitapevi, 1993.
31. 31. Nezor, S., “Mimarlık eğitimi ve soyutlama”, Master Thesis, Karadeniz Technical University, Trabzon, 2011.
32. 32. Hegel, G. W. F., “Estetik-Güzel Sanatlar Üzerine Dersler Cilt 1”, Çeviri Editörleri: Hünler, H., Altuğ, T., Payel Yayınları, İstanbul, 2012.
33. 33. Sezer, N., “The Effects of Technological Developments on the Artist and Artwork in the Design and Production Phase”, International Art Symposium, Page 485-498, Muğla, 2015.
34. 34. Chaillou, S., “AI + Architecture: Towards a New Approach”, Master Thesis, Harvard University, Graduate School of Design, Cambridge, 2019.
35. 35. Radhakrishnan, M., “Is MidJourney-Ai the New Anti-Hero of Architectural Imagery & Creativity?”, Global Scientific Journals, Vol. 11, Issue 1, Pages 94-104, 2023.
36. 36. Panicker, S., “AI-Inflected Art/Architecture: Who (or rather, what) is the artist/architect?” Blueprint September, Vol. 3, Issue 2, Pages 15–36. 2022. 37. Ergün A., “Effects of Artificial Intelligence on Art”, Master Thesis, Istanbul Arel University, Institute of Social Sciences, Graphic Design, İstanbul, 2019.
37. 38. Jeon, Y., Shih, P. & Han, K., “Fashion Q: An AI-Driven Creativity Support Tool for Facilitating Ideation in Fashion Design”, Proceedings of the 2021 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems, Pages 1-26, Yokohama, 2021.
38. 39. Armağan Y., “Artificial Intelligence in Furniture Design: An Evaluation on Design and R&D Centers”, Master Thesis, Hacettepe University Institute of Fine Arts Department of Interior Architecture and Environmental Design, Ankara, 2019.
39. 40. Soddu, C., “Generative Design: A swimmer in a natural sea frame”, Generative Art International Conference, Milan, 2006.
40. 41. McKnight, M., “Generative Design: What it is? How is it being used? Why it’s a game changer”, KnE Engineering, Vol. 2, Issue 2, Pages 176–181, 2017.
41. 42. Yıldırım, A., Şimşek, H., “Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri”, Seçkin Yayın Evi, Ankara, 2016.
42. 43. Lincoln, Y. S., Guba, E. G., “Naturalistic Inquiry”, Sage Publications, London, 1985.
43. 44. Merriam, S., B., “Nitel Araştırma, Desen ve Uygulama için Bir Rehber”, Çeviri Editörü: Selahattin Turan, Nobel Kitap, Ankara, 2013. 45. Robson, C., “Real World Research”, Wiley Publications, New Jersey, 2011.
44. 46. Strauss, A., Corbin, J., “Basics of qualitative research”, Sage Publications, Newbury, 1990.
45. 47. Elal, İ., and Özsoy, H. Ö., “Investigating The Effects of Using Artificial Intelligence in The Conceptual Design Phase of The Industrial Design Process”, Gazi University Journal of Science Part B: Art Humanities Design and Planning, Vol. 12, Issue 2, Pages 255-276, 2024.