EN
TR
HAFİF SİLAHLARDA YİV-SET SAYISI, HATVE DEĞERİNİN ÇEKİRDEĞİN İLK HIZINA ve DAĞILIMINA ETKİSİ
Öz
Hafif silahlar, mühimmat ve namlu tasarımının etkileşimi nedeniyle balistik performans üzerinde doğrudan etkili olan sistemlerdir ve mermi stabilitesi ile isabet doğruluğu, namlu geometrisinin kritik parametrelerine bağlıdır. Bu çalışmada, 7,62×51 mm M118 mühimmatı kullanan yarı otomatik bir tüfek platformunda namlu geometrisinin (yiv‑set sayısı ve hatve oranı) mermi hızı, stabilitesi ve atış doğruluğu üzerindeki etkileri deneysel olarak incelenmiştir. Soğuk dövme yöntemiyle üretilmiş altı farklı namlu konfigürasyonu (yiv‑set: 4, 5, 6; hatve: 255 mm ve 305 mm; namlu boyu: 508 mm; malzeme: 32CrMoV12‑10) üzerinde, her namlu için iki grup ve her grupta beş atış olmak üzere toplam 60 atış gerçekleştirilmiş; mermi ilk hızları kronograf ile ölçülmüş ve atış noktalarının x–y koordinatları kullanılarak grup merkezleri, merkez sapmaları ile MOA cinsinden doğruluk ve dağılım değerleri hesaplanmıştır. Ortalama ilk hızlar 776,50–783,90 m/s aralığında bulunmuş olup, yiv‑set sayısı ve hatve oranının ilk çıkış hızına doğrudan ve belirgin bir etkisi gözlenmemiştir; bununla birlikte namlu geometrisi dağılım ve doğruluk üzerinde anlamlı farklılıklar üretmiştir. Özellikle 4 yivli ve 305 mm hatveli konfigürasyon en düşük dağılım (0,256 MOA) ve yüksek doğruluk (0,300 MOA) değerlerini vererek mermi stabilitesini artırırken, 5–6 yivli ve/veya kısa hatveli (255 mm) konfigürasyonlar daha geniş dağılımlar ve zaman zaman doğrulukta düşüşler sergilemiştir; bu sonuçlar, fazla yiv setinin namlu‑mermi etkileşiminde sürtünme ve küçük sapmalara yol açabileceğini göstermektedir. Sonuç olarak, hafif silah namlu tasarımında yiv‑set ve hatve optimizasyonu mermi dağılımı ve doğruluğu üzerinde kritik bir rol oynamakta olup, bu parametrelerin dikkatli seçimi hem balistik performansın iyileştirilmesine hem de üretim süreçlerine uygulanabilir katkılara işaret etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. U. Rivera, L. Aviles, A. Gonzalez, P. Meza, W. Angel, “Internal ballistics of polygonal and grooved barrels: A comparative study”, Science Progress, Vol. 104, Issue 2, Pages 1-23, 2021.
- 2. Z. Wei, Y. Cheng, Z. Wang and Y. Lin, “Simulation Study on the Impact Response of Barrels with Different Rifling Profiles during Bullet Engraving”, Modelling and Simulation in Engineering, Vol. 2022, Issue 1, Pages 1-18, 2022.
- 3. C. Shen, K. Zhou, Y. Lu, J. Li, “Modeling and simulation of bullet-barrel interaction process for the damaged gun barrel”, Defence Technology, Vol. 15, Issue 6, Pages 972-986, 2019.
- 4. O. Özgüder, M. Özbay, H. Adin, “Namlu İçi Balistik Davranışın Sonlu Elemanlar Yöntemiyle Analizi”, DÜMF MD, Cilt 8, Sayı 3, Sayfa 609–620, 2017.
- 5. Ç. Susantez, “Vallier-Heydenreich Metodu ile Silahların Namlu İç Balistiğinin İncelenmesi”, Savunma Bilimleri Dergisi, Cilt 19/1, Sayı 37, Sayfa 73–94, 2020.
- 6. Ç. Şahin, A. Özdemir, “Namlularda Değişken Yiv-Set Eğrisinin Kararlılık Faktörü ve Set Torkuna Etkisi”, Manufacturing Technologies and Applications, Cilt 2, Sayı 1, Sayfa 1–13, 2021.
- 7. B. Özcan, M. S. Seyis, U. Şeker, A. Kurt, “Analysis of the Internal Ballistic Process of a 9x19 mm Pistol Barrel Using the Finite Element Method and Experimental Validation”. Enginoscope, Vol. 1, Issue 2, Pages 116-135, 2025.
- 8. H. A. Gezer, T. Engin, “The inspection of effect of propellant granule geometry on gun interior ballistics”, Sakarya University Journal of Science, Vol. 20, Issue 2, Pages 251–257, 2016.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Makine Mühendisliği (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
28 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
22 Eylül 2025
Kabul Tarihi
5 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 3
APA
Çelik, M., & Bozdemir, M. (2025). HAFİF SİLAHLARDA YİV-SET SAYISI, HATVE DEĞERİNİN ÇEKİRDEĞİN İLK HIZINA ve DAĞILIMINA ETKİSİ. International Journal of 3D Printing Technologies and Digital Industry, 9(3), 668-680. https://doi.org/10.46519/ij3dptdi.1789326
AMA
1.Çelik M, Bozdemir M. HAFİF SİLAHLARDA YİV-SET SAYISI, HATVE DEĞERİNİN ÇEKİRDEĞİN İLK HIZINA ve DAĞILIMINA ETKİSİ. IJ3DPTDI. 2025;9(3):668-680. doi:10.46519/ij3dptdi.1789326
Chicago
Çelik, Mesut, ve Mustafa Bozdemir. 2025. “HAFİF SİLAHLARDA YİV-SET SAYISI, HATVE DEĞERİNİN ÇEKİRDEĞİN İLK HIZINA ve DAĞILIMINA ETKİSİ”. International Journal of 3D Printing Technologies and Digital Industry 9 (3): 668-80. https://doi.org/10.46519/ij3dptdi.1789326.
EndNote
Çelik M, Bozdemir M (01 Aralık 2025) HAFİF SİLAHLARDA YİV-SET SAYISI, HATVE DEĞERİNİN ÇEKİRDEĞİN İLK HIZINA ve DAĞILIMINA ETKİSİ. International Journal of 3D Printing Technologies and Digital Industry 9 3 668–680.
IEEE
[1]M. Çelik ve M. Bozdemir, “HAFİF SİLAHLARDA YİV-SET SAYISI, HATVE DEĞERİNİN ÇEKİRDEĞİN İLK HIZINA ve DAĞILIMINA ETKİSİ”, IJ3DPTDI, c. 9, sy 3, ss. 668–680, Ara. 2025, doi: 10.46519/ij3dptdi.1789326.
ISNAD
Çelik, Mesut - Bozdemir, Mustafa. “HAFİF SİLAHLARDA YİV-SET SAYISI, HATVE DEĞERİNİN ÇEKİRDEĞİN İLK HIZINA ve DAĞILIMINA ETKİSİ”. International Journal of 3D Printing Technologies and Digital Industry 9/3 (01 Aralık 2025): 668-680. https://doi.org/10.46519/ij3dptdi.1789326.
JAMA
1.Çelik M, Bozdemir M. HAFİF SİLAHLARDA YİV-SET SAYISI, HATVE DEĞERİNİN ÇEKİRDEĞİN İLK HIZINA ve DAĞILIMINA ETKİSİ. IJ3DPTDI. 2025;9:668–680.
MLA
Çelik, Mesut, ve Mustafa Bozdemir. “HAFİF SİLAHLARDA YİV-SET SAYISI, HATVE DEĞERİNİN ÇEKİRDEĞİN İLK HIZINA ve DAĞILIMINA ETKİSİ”. International Journal of 3D Printing Technologies and Digital Industry, c. 9, sy 3, Aralık 2025, ss. 668-80, doi:10.46519/ij3dptdi.1789326.
Vancouver
1.Mesut Çelik, Mustafa Bozdemir. HAFİF SİLAHLARDA YİV-SET SAYISI, HATVE DEĞERİNİN ÇEKİRDEĞİN İLK HIZINA ve DAĞILIMINA ETKİSİ. IJ3DPTDI. 01 Aralık 2025;9(3):668-80. doi:10.46519/ij3dptdi.1789326