TÜBİTAK Ortaokul Öğrencileri Araştırma Projelerinin Bilimsel Danışmanlık Süreci Yönetimi: Fen Bilimleri Örneği

Öz

Bu araştırmanın amacı fen bilimleri öğretmenlerinin proje tabanlı öğrenme yaklaşımı ile TÜBİTAK Ortaokul Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışmasına proje hazırlamadaki bilimsel danışmanlık sürecinin ve gelişimlerinin incelenmesidir. Araştırma eylem araştırması olarak desenlenmiştir. Araştırmanın uygulaması 2017-2018 eğitim öğretim yılında Eskişehir ilinde özel bir okulda 2 fen bilimleri öğretmeni ve 11 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri, öğretmen ön bilgi formu, araştırmacı günlüğü ve notları, video kayıtları, öğrenci proje raporları ile toplanmıştır. Toplanan nitel veriler tümevarım analizi ile analiz edilmiştir. Toplanan verilerden; öğretmenlerin eylem adımı başlangıcında, eylem sürecinde karşılaştıkları güçlükler ve güçlüklere karşı geliştirdikleri ve uyguladıkları eylem planlarının nasıl olduğuna ilişkin bulgular elde edilmiştir. Eylem planlarına ilişkin öğretmen görüşlerinin neler olduğuna yönelik bulgular elde edilmiştir. Ayrıca eylem planlarının öğrenci faaliyetlerine yansımalarının nasıl olduğuna yönelik bulgular elde edilmiştir. Araştırma sonucunda yapılan uygulamaların, öğretmenlerin mesleki gelişimine olumlu katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Bilimsel danışmanlık sürecine ilişkin geliştirilen eylem planlarının, planlı, aşamalı ve uygulamalı olması olumlu katkı sağlamıştır. Öğretmenlerin toplantılarda bilimsel danışmanlık konusunda sergileyecekleri davranışları tartışmaları öğretmenlere olumlu yönde katkı sağlamıştır. Öğretmenlerin proje hazırlamada eğitime ve bir rehbere ihtiyaç duydukları sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin proje çalışmalarında başlıca proje hazırlama, konu belirleme, rapor yazma, zaman, maddiyat ve okul yönetimi konularında güçlük yaşadıkları sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• eylem araştırması
• proje tabanlı öğrenme yaklaşımı
• fen bilimleri

Scientific Consultancy Process Management of the TÜBİTAK Secondary School Students Research Projects: The Case of Science Course

Öz

The purpose of this study is to examine the scientific consultancy process and development of science teachers in project preparation with the Project-based learning approach for the TÜBİTAK Secondary School Students Research Projects Competition. The research was designed as action research with 2 science teachers and 11 students in a private school in the 2017-2018 academic year. The data of the research was collected with teacher pre-knowledge form, researcher diary and notes, video records, student project reports. Findings of teachers' opinions on action plans were obtained. Findings of the effects of action plans on student activities were gathered. As a result of the research, itwas concluded that teachers had difficulty in project preparation, main project preparation, topic setting, report writing, time, material and school management. For this reason, it is recommended to organize scientific consultancy training programs to provide a quality input for teachers who will consult in scientific research projects to make the process more qualified.

Anahtar Kelimeler

• Action research
• science
• Project-based learning approach

Kaynakça

1. Akçöltekin, A. ve Akçöltekin, S. (2017). İlkokul ve ortaokul öğretmenlerinin bilimsel araştırmalar ve proje yarışmaları hakkındaki tutumlarını geliştirmeye yönelik eğitimin etkilerinin incelenmesi. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (35), 252-273.
2. Aydın, M., Bacanak, A., ve Çepni, S. (2013). Fen ve teknoloji öğretmenlerinin proje tabanli öğretim yöntemi (ptöy) ile ilgili ihtiyaçlarinin incelenmesi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi (EFMED), 7(1), 1-31.
3. Baki, A. ve Bütü Bütüner ner, S.Ö. (2009). Kırsal kesimdeki bir ilköğretim okulunda proje yürütme sürecinden yansımalar. İlköğretim Online, 8(1), 146-158.
4. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, S. ve Demirel, F. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
5. Demirhan, C. ve Demirel, Ö. (2003). Program geliştirmede proje tabanlı öğrenme yaklaşımı. AIBU Journal Of Faculty Of Education.3(1). Erişim adresi http://efdergi.ibu.edu.tr/index.php/efdergi/article/view/1100
6. Erdem, M. (2002). Proje tabanlı öğrenme. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22, 172-179.
7. Erdem, M. ve Akkoyunlu, B. (2002). İlköğretim sosyal bilgiler dersi kapsamında beşinci sınıf öğrencileriyle yürütülen ekiple proje tabanlı öğrenme üzerine bir çalışma. İlköğretim Online E-Dergi, 1, 2-11. Erişim adresi http://www.ilkogretim-online.org.tr .
8. Ersoy, A. (2006). İlköğretim beşinci sınıfta teknoloji destekli proje tabanlı öğrenme uygulamaları (Doktora Tezi). Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.

9. Hopkins, D. (2002). A teacher’s guide to classroom research. Buckingham: Open University Press.
10. Johnson, A. P. (2015). Eylem araştırması el kitabı (2. basım). (Çev. Y. Uzuner ve M. Özten Anay). Ankara: Anı Yayıncılık.
11. Karasar, N. (2016). Bilimsel araştırma yöntemi: kavramlar ilkeler teknikler. Ankara: Nobel Kitap.
12. Korkmaz, H. ve Kaptan, F. (2001). Fen eğitiminde proje tabanlı öğrenme yaklaşımı. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20, 193-200.
13. Koshy, V. (2005). Introduction. In action research for improving practice: a practical guide. Thousand Oaks, CA: SAGE Publications.
14. Miles M.B. ve Huberman, A. M. (1984). Qualitative data analysis: A source book of new methods. Bervely Hills, C. A: Sage.
15. Oğuz Ünver, A., Arabacıoğlu, S. ve Okulu H. Z. (2015). Öğretmenlerin bu benim eserim proje yarışması rehberlik sürecine ilişkin görüşleri. MSKU Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(2), 12-35.
16. Önen, F., Mertoğlu, H., Saka, M. & Gürdal, A. (2010). Hizmet içi eğitimin öğretmenlerin proje ve proje tabanlı öğrenmeye ilişkin bilgilerine ve proje yapma yeterliklerine etkisi: ÖPYEP örneği. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(1), 137-158.
17. Özel, M. ve Akyol, C. (2016). Bu benim eserim projeleri hazırlamada karşılaşılan sorunlar, nedenleri ve çözüm önerileri. GEFAD / GUJGEF, 36(1), 141-173.
18. Öztuna Kaplan, A. ve Diker Coşkun, Y. (2012). Proje tabanlı öğrenme uygulamalarında karşılaşılan güçlükler ve çözüm önerilerine yönelik bir eylem araştırması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(1), 137-159.
19. Serttürk, M. (2008). Fen öğretiminde proje tabanlı öğrenme yaklaşımının ilköğretim 7. sınıf öğrencilerinin fen başarısı ve tutumuna etkisi (Yüksek Lisans Tezi). Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
20. Sözer, Y. (2017). TÜBİTAK ortaöğretim proje yarışmasına hazırlanan öğrencilerin proje geliştirme sürecinin incelenmesi: bir eylem araştırması. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(2), 139-158. doi: 10.17679/inuefd.334887
21. Trilling, B., ve Fadel, C. (2009). 21st Century skills: Learning for life in our times. San Francisco, CA: John Wiley & Sons.
22. Yıldırım. A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.