Araştırma Makalesi

ANKSİYETE, GÜVENLİK VE EGEMENLİK: DİJİTAL PANOPTİKONUN İNŞASI

Cilt: 10 Sayı: 20 30 Haziran 2025
PDF İndir

ANKSİYETE, GÜVENLİK VE EGEMENLİK: DİJİTAL PANOPTİKONUN İNŞASI

Öz

Bu çalışma, anksiyete kavramını uluslararası ilişkilerdeki dönüşümün analizinde kurucu bir araç olarak ele almakta ve egemenlik paradigmasına dayalı bilgi üretim süreçlerinin yapı-sökümünü gerçekleştirmektedir. Çalışma, anksiyete olgusunu birey ve toplum düzeyinde ele almakta ve iktidar tutkusunu içinde barındıran bilgi üretim biçimlerinin, daha fazla güvenlik, kontrol ve gözetim vaat ederek kendini sürekli yeniden üreten döngüsel bir iktidar yapısı oluşturduğunu ileri sürmektedir. Bu mekanizma, yalnızca dışsal baskılarla değil; bireylerin gönüllü katılımını sağlayan normatif ve etik özneleşme süreçleriyle de sürdürülmektedir. Anksiyete, bu çerçevede yalnızca bir kaygı hali değil, bireyin özgürlük ve özneleşme imkânlarını işaret eden bir eşik olarak ele alınmakta ve “özgürlüğün baş dönmesi” olarak kavramsallaştırılmaktadır. Dijital çağın gözetim ve veri analitiği teknolojileri, anksiyeteyi hem yaratıcı bir özgürleşim kapasitesine hem de daha kapsayıcı ve içselleştirilmiş iktidar biçimlerinin doğallaştırılmasına hizmet eden stratejik bir düzenleme alanına dönüştürmektedir. Bu bağlamda çalışma, Freud’un bilinçdışı kuramı ile Michel Foucault’nun bilgi/iktidar çözümlemesi kadar, Nikolas Rose’un “özgürlük aracılığıyla yönetim” yaklaşımı ve Mitchell Dean’in “sorumluluk yüklenmiş özne” çerçevesine de dayanmaktadır. Bu teorik çerçeve aracılığıyla, dijital güvenlik stratejilerinin ve yapay zekâ destekli gözetim düzeneklerinin bireyleri nasıl yönetsel öznelere dönüştürdüğü analiz edilmektedir. Çalışma, bu süreçte anksiyete halinin, çağdaş yönetimsellik rejimlerinin hem düzenleyici zemini hem de üretici bir bileşeni haline geldiğini göstermeyi amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu makale tamamen kendi çabamın ürünüdür. Başka bir araştırmacıdan herhangi bir katkı alınmamıştır.

Etik Beyan

Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur.

Teşekkür

Çalışma, kamusal, özel, ticari nitelikte ya da kar amacı gütmeyen herhangi bir kurumdan destek alınmadan hazırlanmıştır.

Kaynakça

  1. AÇIKMEŞE, S. A. (2016). “Güvenlik, Güvenlik Çalışmaları ve Güvenlikleştirme”, (Ed.) BALTA, E., Küresel Siyasete Giriş: Uluslararası İlişkilerde Kavramlar, Teoriler, Süreçler, İletişim Yayınları, İstanbul.
  2. A LETTER FROM CONCERNED SCIENTISTS (2002, 27 Şubat). PBS Frontline, https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/cyberwar/etc/letter.html, (23.05.2021).
  3. ALLEN, G. ve CHAN, T. (2017). Artificial Intelligence and National Security, President and Fellows of Harvard College.
  4. ASHLEY, R. (1989). “Living on the Borderlines: Man, Poststructuralism and War”, (Ed.) DER DERIAN, J. ve SHAPIRO, M. J., International/Intertextual Relations: Postmodern Readings of World Politics, Lexington Books.
  5. BENTON, T. ve CRAIB, I. (2018). Sosyal Bilim Felsefesi, (Çev.) TATLICAN, Ü. ve BİNAY, B., Sentez Yayıncılık. (Orijinal eser 2001'de yayımlanmıştır.)
  6. BERMAN, M. (1982). All That Is Solid Melts Into Air, Simon & Schuster. (Türkçe çeviri: DURAK, S., Katı Olan Her Şey Buharlaşıyor, İletişim Yayınları, 2013.)
  7. BLEIKER, R. (2000). Popular Dissent, Human Agency and Global Politics, Cambridge University Press, Cambridge.
  8. BLEIKER, R. ve CHOU, M. (2010). “Nietzsche’s Style: On Language, Knowledge and Power in International Relations”, (Ed.) MOORE, C. ve FARRANDS, L., International Relations Theory and Philosophy: Interpretive Dialogues, Routledge.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uluslararası Güvenlik, Uluslararası İlişkiler Kuramları, Uluslararası İlişkilerde Siyaset

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

28 Haziran 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

22 Nisan 2025

Kabul Tarihi

25 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 10 Sayı: 20

Kaynak Göster

APA
Topaloğlu, S. (2025). ANKSİYETE, GÜVENLİK VE EGEMENLİK: DİJİTAL PANOPTİKONUN İNŞASI. Uluslararası Afro-Avrasya Araştırmaları Dergisi, 10(20), 93-116. https://izlik.org/JA48EK42TX
AMA
1.Topaloğlu S. ANKSİYETE, GÜVENLİK VE EGEMENLİK: DİJİTAL PANOPTİKONUN İNŞASI. INTERNATIONAL JOURNAL OF AFRO-EURASIAN RESEARCH. 2025;10(20):93-116. https://izlik.org/JA48EK42TX
Chicago
Topaloğlu, Seyhan. 2025. “ANKSİYETE, GÜVENLİK VE EGEMENLİK: DİJİTAL PANOPTİKONUN İNŞASI”. Uluslararası Afro-Avrasya Araştırmaları Dergisi 10 (20): 93-116. https://izlik.org/JA48EK42TX.
EndNote
Topaloğlu S (01 Haziran 2025) ANKSİYETE, GÜVENLİK VE EGEMENLİK: DİJİTAL PANOPTİKONUN İNŞASI. Uluslararası Afro-Avrasya Araştırmaları Dergisi 10 20 93–116.
IEEE
[1]S. Topaloğlu, “ANKSİYETE, GÜVENLİK VE EGEMENLİK: DİJİTAL PANOPTİKONUN İNŞASI”, INTERNATIONAL JOURNAL OF AFRO-EURASIAN RESEARCH, c. 10, sy 20, ss. 93–116, Haz. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA48EK42TX
ISNAD
Topaloğlu, Seyhan. “ANKSİYETE, GÜVENLİK VE EGEMENLİK: DİJİTAL PANOPTİKONUN İNŞASI”. Uluslararası Afro-Avrasya Araştırmaları Dergisi 10/20 (01 Haziran 2025): 93-116. https://izlik.org/JA48EK42TX.
JAMA
1.Topaloğlu S. ANKSİYETE, GÜVENLİK VE EGEMENLİK: DİJİTAL PANOPTİKONUN İNŞASI. INTERNATIONAL JOURNAL OF AFRO-EURASIAN RESEARCH. 2025;10:93–116.
MLA
Topaloğlu, Seyhan. “ANKSİYETE, GÜVENLİK VE EGEMENLİK: DİJİTAL PANOPTİKONUN İNŞASI”. Uluslararası Afro-Avrasya Araştırmaları Dergisi, c. 10, sy 20, Haziran 2025, ss. 93-116, https://izlik.org/JA48EK42TX.
Vancouver
1.Seyhan Topaloğlu. ANKSİYETE, GÜVENLİK VE EGEMENLİK: DİJİTAL PANOPTİKONUN İNŞASI. INTERNATIONAL JOURNAL OF AFRO-EURASIAN RESEARCH [Internet]. 01 Haziran 2025;10(20):93-116. Erişim adresi: https://izlik.org/JA48EK42TX

All rights reserved. International Journal of Afro-Eurasian Research (IJAR) is an International refereed journal and published biannually. Authors are responsible for the content and linguistic of their articles. Articles published here could not be used without referring to the Journal. The opinions in the articles published belong to the authors only and do not reflect those of International Journal of Afro-Eurasian Research.