Kütahya’da Faaliyet Gösteren Süt Sığırı İşletmelerinin Yapısal ve Teknik Özellikleri

Öz

Bu çalışmada, Kütahya bölgesinde faaliyet gösteren süt sığırı işletmelerinin yapısal özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda hayvancılık işletmelerinin yoğun olduğu bölgelerde faaliyet gösteren 100 adet süt sığırı işletmesinde yüz yüze anket yöntemi ile anket çalışması yapılmıştır. Süt sığırı barınaklarının yapısal ve teknik özellikleri işletme sahiplerine sorulan sorular çerçevesinde araştırılıp, uygunluk durumları belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışma sonuçlarına göre, araştırma alanında bulunan işletmelerin %58’i küçük ölçekli ve %9’u büyük ölçeklidir. İncelenen süt sığırı işletmelerinde barınakların %46’sı projesiz olarak tamamen geleneksel yöntemlerle tasarlanırken, %14’ü kurumsal destek ile teknik uzmanlar tarafından hazırlanan projeler ile kurulmuştur. İncelenen süt sığırı barınaklarının %93’ü kapalı, %4’ü kısmen açık ve %3’ü ise serbest açık yetiştirme sistemini kullanmaktadır. Barınakların %26’sında hayvan başına düşen ortalama alan 5 m2 ya da altındadır. Günlük süt verimi ortalaması 18.25 kg gün-1 baş-1 olarak belirlenmiştir. İşletmelerin %17’sinde hiçbir yardımcı yapı yoktur. Yardımcı yapıların olmadığı işletmelerin çoğu geleneksel eski ahırları kullanan küçük aile işletmeleridir. Çalışmada sonuç olarak incelenen süt sığırı barınaklarının yapısal durumu birkaç modern işletme dışında gerek standartlar gerekse hayvan refahı açısından uygun olarak planlanmadığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Süt sığırları
• barınaklar
• yapısal durum
• teknik durum

Structural and Technical Properties of Some Dairy Cattle Operations in Kütahya

Abstract

In this study, it is aimed to determine the structural properties of dairy farms operating in Kütahya region. In this context, a survey was carried out with a face-to-face survey method in 100 dairy operations in regions where livestock enterprises are concentrated. Structural and technical features of dairy barns were investigated within the framework of the questions asked to the owners to evaluate the overall structural qualities. According to the results, 58% of the enterprises in the research area are small-scale, and 9% are large-scale. While 46% of the shelters in the dairy cattle enterprises examined were designed with completely traditional methods without a project, 14% were established through projects prepared by technical experts with institutional support. 93% of the dairy cattle shelters examined are closed, 4% are partially open, and 3% use the free open breeding system. In 26% of the barns, the average area per animal is 5 m2 or less. Daily milk yield average was determined to be 18.25 kg day-1 head-1. There is no auxiliary facilities in 17% of the operations. Most of the operations without auxiliary facilities are small family businesses that use traditional old barns. In the study, it was determined whether the structural condition of the dairy barns examined was planned according to the standards and animal welfare, except for a few modern enterprises.

Keywords

• Dairy cattle
• dairy cattle enterprises
• structural situation
• technical situation

Kaynakça

1. Alkan, S. (2015). Türkiye’de süt sığırı ahırlarında karşılaşılan başlıca sorunlar. Ordu Akademik Ziraat Dergisi, 4(1), 43-48.
2. Anonim. (2018a). Kütahya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü brifing raporu. https://kutahya.tarimorman.gov.tr/Belgeler/2018Brifingi.pdf. Erişim tarihi: 25 Eylül 2019.
3. Anonim. (2018b). Ankara Üniversitesi Zootekni Bölümü. http://tarim.atauni.edu.tr/wp-content/uploads/2018/10/Büyükbaş-Hayvan-Barınakları. Erişim tarihi: 7 Ekim 2019.
4. Anonim. (2019). Hayvan yetiştiriciliği. https://www.tarimorman.gov.tr/HAYGEM/Belgeler/Hayvanc/_Hayvan_Yetistiriciligi.pdf. Erişim tarihi: 7 Ekim 2019.
5. Arıcı, İ., Şimşek, E., Yaslıoğlu, E., & Kılıç, İ. (2014). Süt Sığırı Ahırlarının Planlanması. Sütaş Süt Hayvancılığı Eğitim Merkezi Yayınları, Yayın No:4, Bursa.
6. Bayraktar, H., Uğurlu, N., & Yılmaz, A. M. (2010). Bitlis ili Ahlat ve Adilcevaz ilçeleri süt sığırı işletmelerinde barınakların değerlendirmesi. Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 24(2), 17-22.
7. Çiftçi, K., Ceylan, M., & Yıldırım, İ. (2007). Sığırcılık işletmelerinde süt değerlendirme biçimleri: Van ili Erciş ilçesi örneği. Türkiye Süt Sığırcılığı Kurultayı, İzmir.
8. Darçın, P., & Balanlı, A. (2012). Yapılarda doğal havalandırmanın sağlanmasına yönelik ilkeler. Tesisat Mühendisliği Dergisi, 128, 33-41.

9. Göncü, S. (2013). Süt sığırcılıığında barınak çeşitleri. http://traglor.cu.edu.tr/objects/objectFile/O3j54I7Y-2032013-35.pdf. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2019.
10. Göncü, S., Koluman, N., Serbester, U., & Görgülü, M. (2016). Adana süt sığırcılığında refah istekleri ve kritik kontrol noktaları. Çukurova Tarım Gıda Bilimleri Dergisi, 31(1), 9-20.
11. Güler, O., Aydın, R., Diler, A., Yanar, M., Koçyiğit, R., & Maraşlı, A. (2017). Sığırcılık işletmelerinin barınak özellikleri üzerine bir araştırma; Erzurum ili Narman ilçesi örneği. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 27(3), 369-405.
12. Işık, N. (2004). İç ve dış aydınlatmada malzemenin rolü. II. Ulusal Aydınlatma Sempozyumu, Diyarbakır.
13. Kayar, Y. (2011). Denizli yöresi süt sığırcılığı işletmelerinde barınakların yapısal yönden değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Aydın.
14. Kaygısız, A., & Tümer, R. (2009). Kahramanmaraş ili süt sığırı işletmelerinin yapısal özellikleri, 2. barınak özellikleri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 12(1), 40-47.
15. Kurç, H. C., & Kocaman, İ. (2016). Tekirdağ-Malkara yöresindeki büyükbaş hayvancılık işletmelerinin yapısal yönden incelenmesi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 13(4), 84-90.
16. Mundan, D., Atalar, B., Meral, B. A., & Yakışan, M. M. (2018). Modern süt sığırı işletmelerinin yapısal ve teknik özelliklerinin belirlenmesi üzerine bir araştırma. Atatürk Üniversitesi Veteriner Bilimleri Dergisi, 13(2), 201-210.
17. Olgun, M. (2013). Tarımsal İnşaat. Ankara Üniversitesi Yayınları, Yayın No:1612, Ankara.
18. Olgun, M. (2016). Tarımsal Yapılar. Ankara Üniversitesi Yayınları, Yayın No:1577, Ankara.
19. Ondarza, M. B, (2003). Behaviour, http://www.milkproduction.com/Library/Scientificarticles/Animal-welfare/Behavior/, Erişim tarihi: 18 Ağustos 2019.
20. Özdemir, M. Y. (2007). Tokat merkez ilçedeki süt sığırı ahırlarının yapısal ve çevre koşulları yönünden yeterliliklerinin ve geliştirme olanaklarının araştırılması. Yüksek Lisans Tezi, Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tokat.
21. Soyak, A., Soysal, M. İ., & Gürcan, E. K. (2007). Tekirdağ ili süt sığırcılığı işletmelerinin yapısal özellikleri ve bu işletmelerdeki siyah alaca süt sığırlarının çeşitli morfolojik özellikleri üzerine bir araştırma. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 4(3), 297-304.
22. Soydam, A. E. (2018). Kütahya ili Tavşanlı ilçesi süt siğirciliği işletmelerinin yapısı ve sorunları. Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Isparta.
23. Şahin, K., Gül, A., Koç, B., & Dağıstan, E. (2001). Adana ilinde entansif süt sığırcılığı üretim ekonomisi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Bilimleri Dergisi, 11(2), 19-28.
24. Şirin, Ü., & Kocaman, B. (2016). Erzurum ve çevresi süt sığırcılığı işletme binalarının optimum tasarım. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 33(3), 28-38.
25. Tilki, M., Sarı, M., Aydın, E., & Işık, S. (2013). Kars ili sığır işletmelerinde barınakların mevcut durumu ve yetiştirici talepleri: I. mevcut durum. Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 19(1), 109-116.
26. Usta, S. (2011). Serbest duraklı süt sığırcılığı işletmelerinde mimari yerleşim planı oluşturma ilkeleri ve üreticiler için öneri mahiyetinde tip yerleşim planlarının geliştirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Teknik Bilimler Dergisi, 1(2), 29-42.
27. Yener, H., Atalar, B., & Mundan, D. (2013). Şanlıurfa İlindeki sığırcılık işletmelerinin biyogüvenlik ve hayvan refahı açısından değerlendirilmesi. Harran Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 2(2), 87-93.
28. Yılmaz, H. İ., & Yardımcı, N. (2014). Isparta bölgesinde süt sığırcılığı yapılan işletmelerdeki barınakların hayvan refahı açısından değerlendirilmesi. Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 18(4), 27-34.