Kapsül Yanıklığı Hastalık Etmeni (Brachycladium papaveris (Sawada) Shoemaker & Inderb.)’nin Bazı Haşhaş Çeşitlerinin Çimlenme Performansına Etkisi
Öz
Son yıllarda haşhaşta tohum kaynaklı patojenler nedeniyle ürün ve verim kayıpları yaşanmaktadır. Bu patojenler hastalığın bulaşmasında önemli rol oynamakta, tohum canlılığını olumsuz etkilemekte, tohum çimlenme oranını düşürmekte ve doğrudan bitki canlılığını etkileyerek verimde ciddi kayıplara neden olmaktadırlar. Bir tohum patojeni olan Brachycladium papaveris kapsül çürüklüğü, kapsül yanıklığı, haşhaş yanıklığı, yaprak yanıklığı simptomlarına neden olmaktadır ve hem morfin hem de kaliteli tohum veriminde önemli kayıplar oluşturmaktadır. Bu amaçla Uşak İli Merkez ve Sivaslı ilçelerinden hastalıklı haşhaş bitkilerinden izole edilen Brachycladium papaveris izolatlarının in vitro koşullarda Ofis 8, Ofis 1, Ofis 3, Ofis 95, Ofis NM, Ofis NP, Ofis 96, Ofis 2, Ofis 4, TMO-T, TMO-1, TMO-3, TMO-2 ve Afyon 95 olmak üzere 14 farklı haşhaş çeşidinde tohumların çimlenme performansına etkisi araştırılmıştır. Çalışmada hastalıklı bitkilerden alınan izolatların kullanılan çeşitlerde farklı etkiler gösterdiği belirlenmiştir. İzolatlar içinde en tahripkar izolat haşhaş kapsülünden elde edilen izolat olmuştur. 2, 4 ve 6. gün sayımlarında patojenin gövde, tohum ve kapsül izolatlarından en az etkilenen ve ortalama çimlenme oranı değerleri en yüksek olan çeşitler Ofis NM, Ofis 1, TMO 1 ve TMO 3 olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak, patojenin haşhaş fideleri üzerindeki etkilerinin belirlenmesi, haşhaşın üretimi yapılan çeşitlerde hastalığa karşı çeşit reaksiyonu çalışmalarının tarla denemeleri ile ortaya konulması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alam, M., Samad, A., Khaliq, A., Ajayakumar, P. V., Dhawan, O. P., & Singh, H. N. (2014). Disease incidence and its management on opium poppy: A global perspective. Acta Horticulturae International Society for Horticultural Science, 23‐140.
- Aslan, H., & Atış, İ. (2018). Bazı yaygın mürdümük çeşitlerinde kuraklık stresinin çimlenme ve fide gelişimine etkisi. Journal of Agricultural Faculty of Mustafa Kemal University, 23(2), 218-231.
- Bailey, B. A. Apel-Birkhold, P. C., O'Neill, N. R., Plaskowitz, J., Alavi, S., & Jennings, J. D. (2000). Evaluation of infection processes and resulting disease caused by Dendryphion penicillatum and Pleospora papaveracea on Papaver somniferum, Phytopathology, 90(7), 699-709.
- Baker, K., & Smith, F. (1966). Seed borne pathogen has greater capacity for spreading in growing crops than pathogens which are not seed borne. Phytopathology, 37, 912-24.
- Barbacka, K. (1935). Helminthosporium na maku uprawnym (Helminthosporium papaveris K. Sawada). [Helminthosporiosis of cultivated poppy.]. Institute National Polonais Economie Rurale Pulawy, 16, 73-88.
- Başer, K. H. C., & Arslan, N. (2014). Opium Poppy (Papaver somniferum). In Z. Yaniv & N. Dudai (Eds.), Medicinal and Aromatic Plants of the Middle-East (pp.305–332). Newyork,Springer.
- Carvalho, N.M. & Nakagawa, J. (2000). Sementes: ciência, tecnologia e produção. 4. ed. Jaboticabal:Funep, p. 588.
- Corda, A. C. J. (1938). Abbildungen der pilze und schwaemme. ıcones fungorum, Hucusque Cognitorum, 2, 1–43.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Canan Gülcan
Bu kişi benim
0000-0001-5258-2063
Türkiye
Havva Dinler
*
0000-0002-7011-5183
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
21 Temmuz 2020
Gönderilme Tarihi
27 Şubat 2020
Kabul Tarihi
9 Nisan 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 6 Sayı: 2