Araştırma Makalesi

Turistleştirme Literatürünün Evrimi ve Yapısal Dinamikleri: Bibliyometrik Analiz ve Bilimsel Haritalama Yaklaşımı

Cilt: 10 Sayı: 1 30 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

Turistleştirme Literatürünün Evrimi ve Yapısal Dinamikleri: Bibliyometrik Analiz ve Bilimsel Haritalama Yaklaşımı

Öz

Turistleştirme, çağdaş kentlerde turizm kaynaklı mekânsal dönüşüm, konut piyasalarının yeniden yapılanması ve toplumsal yerinden edilme süreçlerini açıklamada giderek merkezî bir kavram haline gelmiştir. Buna karşın, bu hızla genişleyen literatürün yapısal gelişimi, tematik yönelimleri ve kuramsal temelleri henüz bütüncül biçimde sistematik olarak ortaya konulmamıştır. Bu çalışma, turistleştirme literatürünün evrimini entegre bir bibliyometrik analiz yaklaşımıyla kapsamlı biçimde incelemeyi amaçlamaktadır. Web of Science Core Collection ve Scopus veri tabanlarından elde edilen 536 hakemli makale üzerinde performans analizleri ve bilimsel haritalama teknikleri uygulanmış; analizler RStudio, bibliometrix/Biblioshiny ve VOSviewer yazılımları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular, literatürde 2018 yılı sonrasında belirgin bir hızlanma ve kurumsallaşma sürecine girildiğini, turistleştirmenin marjinal bir kavramdan disiplinlerarası yerleşik bir araştırma alanına dönüştüğünü göstermektedir. Tematik haritalama ve anahtar kelime analizleri, alanın konut piyasaları, kentsel dönüşüm, aşırı turizm, sürdürülebilirlik, kültürel miras ve platform ekonomileri etrafında yoğunlaştığını ortaya koymaktadır. Ortak atıf analizi ise turistleştirme literatürünün eleştirel kent çalışmaları, politik ekonomi, yerinden edilme süreçleri ve dijital platform temelli mekânsal metalaşma eksenlerinde şekillenen güçlü bir kuramsal omurgaya sahip olduğunu göstermektedir. Özellikle kısa dönemli kiralama sistemleri ve finansallaşmış konut piyasaları, turistleştirmenin temel yapısal itici mekanizmaları olarak öne çıkmaktadır. Çalışma, turistleştirme literatürünün yalnızca turizm büyümesine odaklanan bir araştırma hattı olmadığını; neoliberal kentleşme süreçleriyle iç içe geçmiş çok boyutlu bir kentsel dönüşüm dinamiğini temsil ettiğini ortaya koymaktadır. Bu bulgular, alanın gelecekte karşılaştırmalı mekânsal analizler, konut politikaları ve toplumsal sürdürülebilirlik perspektifleriyle daha da derinleştirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışma, araştırma ve yayın etiği ilkelerine uygun olarak hazırlanmıştır. Çalışmanın tüm süreçlerinde bilimsel dürüstlük, şeffaflık ve akademik etik kurallarına riayet edilmiştir. Verilerin toplanması, analizi ve yorumlanması aşamalarında etik ilkelere uygun hareket edilmiş; herhangi bir intihal, veri uydurma, veri tahrifatı veya etik dışı uygulamaya başvurulmamıştır. Bu çalışma, danışmanlığını Prof. Dr. Ebru Günlü Küçükaltan’ın yürüttüğü doktora araştırması kapsamında hazırlanmıştır. Çalışmada çıkar çatışması bulunmamaktadır.

Kaynakça

  1. Aalbers, M. B. (2019). Introduction to the forum: From third to fifth‐wave gentrification. Tijdschrift voor economische en sociale geografie, 110(1), 1-11. https://doi.org/10.1111/tesg.12332
  2. Adamiak, C., ve Marjavaara, R. (2024). Airbnb and urban population change: An empirical analysis of the case of Stockholm, Sweden. Urban Research & Practice, 17(5), 654-680. https://doi.org/10.1080/17535069.2023.2286521
  3. Anguera-Torrell, O., ve Cerdan, A. (2021). Which commercial sectors coagglomerate with the accommodation industry? Evidence from Barcelona. Cities, 112, 103112. https://doi.org/10.1016/j.cities.2021.103112
  4. Ardura Urquiaga, Á., Lorente Riverola, I., Mohíno Sanz, M. I., ve Ruiz Sánchez, J. (2019). No estamos tan mal como Barcelona: Análisis de la proliferación y regulación de las viviendas de uso turístico en Madrid y Barcelona. Boletín de la Asociación de Geógrafos Españoles, (83), 1-47. https://doi.org/10.21138/bage.2828
  5. Aria, M., ve Cuccurullo, C. (2017). Bibliometrix: An R-tool for comprehensive science mapping analysis. Journal of Informetrics, 11(4), 959-975. https://doi.org/10.1016/j.joi.2017.08.007
  6. Ashworth, G., ve Page, S. J. (2011). Urban tourism research: Recent progress and current paradoxes. Tourism Management, 32(1), 1-15. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2010.02.002
  7. Baas, J., Schotten, M., Plume, A., Côté, G., ve Karimi, R. (2020). Scopus as a curated, high-quality bibliometric data source for academic research in quantitative science studies. Quantitative Science Studies, 1(1), 377-386. https://doi.org/10.1162/qss_a_00019
  8. Barata-Salgueiro, T., Mendes, L., ve Guimarães, P. (2017). Tourism and urban changes: Lessons from Lisbon. In M. Gravari-Barbas ve S. Guinand (Ed.), Tourism and Gentrification in Contemporary Metropolises (pp. 255-275). Routledge.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Turizm Politikası, Turizm Planlaması, Turizmin Etkileri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

12 Şubat 2026

Kabul Tarihi

28 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Kavurmacı, G., & Günlü Küçükaltan, E. (2026). Turistleştirme Literatürünün Evrimi ve Yapısal Dinamikleri: Bibliyometrik Analiz ve Bilimsel Haritalama Yaklaşımı. Uluslararası Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 10(1), 1-36. https://doi.org/10.30625/ijctr.1887530
AMA
1.Kavurmacı G, Günlü Küçükaltan E. Turistleştirme Literatürünün Evrimi ve Yapısal Dinamikleri: Bibliyometrik Analiz ve Bilimsel Haritalama Yaklaşımı. IJCTR. 2026;10(1):1-36. doi:10.30625/ijctr.1887530
Chicago
Kavurmacı, Gizem, ve Ebru Günlü Küçükaltan. 2026. “Turistleştirme Literatürünün Evrimi ve Yapısal Dinamikleri: Bibliyometrik Analiz ve Bilimsel Haritalama Yaklaşımı”. Uluslararası Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi 10 (1): 1-36. https://doi.org/10.30625/ijctr.1887530.
EndNote
Kavurmacı G, Günlü Küçükaltan E (01 Haziran 2026) Turistleştirme Literatürünün Evrimi ve Yapısal Dinamikleri: Bibliyometrik Analiz ve Bilimsel Haritalama Yaklaşımı. Uluslararası Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi 10 1 1–36.
IEEE
[1]G. Kavurmacı ve E. Günlü Küçükaltan, “Turistleştirme Literatürünün Evrimi ve Yapısal Dinamikleri: Bibliyometrik Analiz ve Bilimsel Haritalama Yaklaşımı”, IJCTR, c. 10, sy 1, ss. 1–36, Haz. 2026, doi: 10.30625/ijctr.1887530.
ISNAD
Kavurmacı, Gizem - Günlü Küçükaltan, Ebru. “Turistleştirme Literatürünün Evrimi ve Yapısal Dinamikleri: Bibliyometrik Analiz ve Bilimsel Haritalama Yaklaşımı”. Uluslararası Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi 10/1 (01 Haziran 2026): 1-36. https://doi.org/10.30625/ijctr.1887530.
JAMA
1.Kavurmacı G, Günlü Küçükaltan E. Turistleştirme Literatürünün Evrimi ve Yapısal Dinamikleri: Bibliyometrik Analiz ve Bilimsel Haritalama Yaklaşımı. IJCTR. 2026;10:1–36.
MLA
Kavurmacı, Gizem, ve Ebru Günlü Küçükaltan. “Turistleştirme Literatürünün Evrimi ve Yapısal Dinamikleri: Bibliyometrik Analiz ve Bilimsel Haritalama Yaklaşımı”. Uluslararası Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, c. 10, sy 1, Haziran 2026, ss. 1-36, doi:10.30625/ijctr.1887530.
Vancouver
1.Gizem Kavurmacı, Ebru Günlü Küçükaltan. Turistleştirme Literatürünün Evrimi ve Yapısal Dinamikleri: Bibliyometrik Analiz ve Bilimsel Haritalama Yaklaşımı. IJCTR. 01 Haziran 2026;10(1):1-36. doi:10.30625/ijctr.1887530