The Mediating Role of Leader-Member Exchange in the Effect of Satisfaction with Human Resources Practices on Organizational Identification

Öz

This study aims to determine the mediating role of leader-member exchange in the effect of satisfaction with human resources practices on organizational identification. Additionally, in the research, The Turkish translation of the satisfaction with human resources scale developed by Menon et al. (2021) and its validity and reliability analysis were conducted, and it was determined that it is a reliable measurement tool that can be applied in studies to be carried out in Turkey. The research was conducted on 139 white-collar employees in various positions of a corporate company. The structural equation model was used to analyze the research data. In the research, satisfaction with human resources was discussed in three sub-dimensions: training, performance evaluation, and compensation satisfaction. According to the findings obtained from the research data, it was determined that satisfaction with performance evaluation and training services had a positive effect on organizational identification, satisfaction with performance evaluation had a positive effect on leader-member exchange, and leader-member exchange had a positive effect on organizational identification. As a result of the established mediation model, it was determined that leader-member exchange had a full mediating role in the effect of satisfaction with performance evaluation on organizational identification. However, none of the hypotheses established between compensation satisfaction and the research variables were supported. At the end of the study, various suggestions were presented for researchers and related practitioners.

Anahtar Kelimeler

• Human Resources Practices
• LMX
• Organizational Identification

İnsan Kaynakları Uygulamalarından Duyulan Memnuniyetin Örgütsel Özdeşleşmeye Etkisinde Lider-Üye Etkileşiminin Aracılık Rolü

Öz

Bu çalışmanın amacı insan kaynakları uygulamalarından duyulan memnuniyetin örgütsel özdeşleşme üzerindeki etkisinde lider-üye etkileşiminin aracılık rolünü tespit etmektir. Ayrıca araştırmada Menon vd. (2021) tarafından geliştirilen insan kaynaklarından duyulan memnuniyet ölçeğinin Türkçe çevirisi, geçerlilik ve güvenilirlik analizleri yapılarak Türkiye’de gerçekleştirilecek çalışmalarda uygulanabilecek güvenilir bir ölçme aracı olduğu tespiti yapılmıştır. Araştırma kurumsal bir firmanın çeşitli pozisyonlarında bulunan 139 beyaz yakalı çalışanı üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma verilerinin analizinde yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır. Araştırmada insan kaynaklarından duyulan memnuniyet, eğitim, performans değerlendirme ve ücret memnuniyeti olmak üzere üç alt boyutta ele alınmıştır. Araştırma verilerinden elde edilen bulgulara göre, performans değerlendirme ve eğitim hizmetlerinden duyulan memnuniyetin örgütsel özdeşleşme üzerinde, performans değerlendirmeden duyulan memnuniyetin lider-üye etkileşimi üzerinde, lider- üye etkileşiminin örgütsel özdeşleşme üzerinde pozitif yönlü etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Kurulan aracılık modeli sonucunda, performans değerlendirmeden duyulan memnuniyetin örgütsel özdeşleşme üzerindeki etkisinde lider-üye etkileşiminin tam aracılık rolüne sahip olduğu tespit edilmiştir. Bununla beraber ücret memnuniyeti ile araştırma değişkenleri arasında kurulan hiçbir hipotez desteklenmemiştir. Çalışmanın sonunda araştırmacılara ve alan uygulayıcılarına yönelik çeşitli öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• İnsan Kaynakları Uygulamaları
• LÜE
• Örgütsel Özdeşleşme

Kaynakça

1. Ahn, J.-Y. ve Huang, S. (2020). Types of employee training, organizational identification, and turnover intention: Evidence from Korean employees. Problems and Perspectives in Management, 18(4),517-526.
2. Albert, S., Ashforth, B. E. ve Dutton, J. E. (2000). Organizational identity and identification: Charting new waters and building new. The Academy of Management Review, 25(1), 13-17.
3. Alfes, K., Shantz, A., Truss, C. ve Soane, E. (2013). The link between perceived human resource management practices, engagement and employee behaviour: A moderated mediation model. The International Journal of Human Resource Management, 24(2), 330–351.
4. Allen, D. G., Shore, L. M. ve Griffeth, R. W. (2003). The role of perceived organizational support and supportive human resource practices in the turnover process. Journal of Management, 29(1), 99-118.
5. Armstrong, M. (2006). Human resource management practice (10 th edition). London: Kogan Page.
6. Ashforth, B. E., Harrison, S. H. ve Corley, K. G. (2008). Identification in organizations: An examination of four fundamental questions. Journal of Management, 34(3), 325-374.
7. Balkan, M. ve Salepçioğlu, M. A. (2020). İnsan kaynakları yönetiminin örgütsel bağlılığa etkisi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(103), 189-207.
8. Baron, R. M. ve Kenny, D. A. (1986). The moderator–mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal Of Personality and Social Psychology, 51(6), 1173.

9. Bartels, J., Pruyn, A., Jong, M. D. ve Joustra, I. (2007). Multiple organizational identification levels and the impact of perceived external prestige and communication climate. Journal of Organizational Behavior, 28(2), 173-190.
10. Bauer, T. N. ve Green, S. G. (1996). Development of leader-member exchange: A longitudinal test. Academy of Management Journal, 39(6),1538-1567.
11. Baş, T., Keskin, N. ve Mert, İ, S. (2010). Lider-üye etkileşim modeli ve ölçme aracının Türkçe’de geçerlilik ve güvenilirlik analizi. Ege Akademik Bakış Dergisi, 10(3): 1013-1039.
12. Bayramlık, H., Çetin, Ş. ve Yurdakul, A. T. (2015). İnsan kaynakları yönetimi uygulamalarının örgüte duyulan güvene etkisi: Örgütsel adaletin aracılık rolü. İş, Güç, Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 17(2), 156-173.
13. Brislin, R, W., Lonner, W. J. ve Thorndike, R. M. (1973). Cross-cultural research methods. New York: John Wiley.
14. Carmeli, A., Gilat, G. ve Waldman, D. A. (2007). The role of perceived organizational performance in organizational identification, adjustment and job performance. Journal of Management Studies, 44(6), 972-992.
15. Çankır, B. (2016). Çalışanlarda pozitif ses çıkartma davranışı nasıl oluşur? Örgütsel güven, psikolojik sözleşme ihlali, lider-üye etkileşimi ile pozitif ses çikartma davranışı arasındaki ilişkinin incelenmesi . Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5(2), 1-12.
16. Çankır, B. ve Palalar Alkan, D. (2018). Lider-üye etkileşiminin örgütsel özdeşleşme üzerindeki etkisinde dağıtım adaletinin aracılık rolü. İşletme Araştırmaları Dergisi , 10(3), 929-949 .
17. Dansereau, F., Graen, G. ve Haga, W. J. (1975). A vertical dyad linkage approach to leadership within formal organizations. Organizational Behavior and Human Performance, 13(1), 46-78.
18. De Cremer, D. (2005). Procedural and distributive justice effects moderated by organizational identification. Journal of Managerial Psychology, 20(1), 4-13.
19. Dulebohn, J. H., Bommer, W. H., Liden, R. C., Brouer, R. L. ve Ferris, G. R. (2012). A meta-analysis of antecedents and consequences of leader-member exchange: Integrating the past with an eye toward the future. Journal of Management, 38(6), 1715-1759.
20. Dusterhoff, C., Cunningham, J. B. ve MacGregor, J. N. (2014). The effects of performance rating, leader-member exchange, perceived utility, and organizational justice on performance appraisal satisfaction: Applying a moral judgment perspective. Journal of Business Ethics, 119 (2), 265-273.
21. Erdogan, B. ve Bauer, T. N. (2015). Leader–member exchange theory. Ed. J. D. Wright. İçinde, International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences (s. 641-647). Holland: Elsevier Science.
22. Eskibina, Y. (2023). İnsan kaynakları yönetimi işlevlerinden performans değerlendirmenin işten ayırma kararları yönünden önemi. İş, Güç Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynaklari Dergisi, 25(1), 32-45.
23. Frenkel, S., Restubogb, S. L. ve Bednall, T. (2012). How employee perceptions of HR policy and practice influenced discretionary work effort and co-worker assistance: Evidence from two organizations. The International Journal of Human Resource Management, 23(20), 4193–4210.
24. Gabel-Shemueli, R. ve Zaferson, F. A. (2021). Toward an understanding of the relationship between LMX and performance over time: The role of trust in leader and appraisal satisfaction. Academia Revista Latinoamericana de Administraciton, 34(4),578-593.
25. Gerstner, C. R. ve Day, D. V. (1997). Meta-analytic review of leader-member exchange theory: Correlates and construct issues. Journal of Applied Psychology, 82(6), 827-844.
26. Götz, M., Donzallaz, M. ve Jonas, K. (2020). Leader–member exchange fosters beneficial and prevents detrimental workplace behavior: Organizational identification as the linking pin. Frontiers in Psychology, 11,1-18.
27. Graen, G. B. ve Uhl-Bien, M. (1995). Relationship-based approach to leadership: Development of leader-member exchange (LMX) Theory of leadership over 25 Years: Applying a multi-level multi-domain perspective. Management Department Faculty Publications, 6(2), 219-247.
28. Graen, G. ve Cashman, J. (1975). A role making model in formal organizations: A developmental approach. Ed. J. G. Hunt, & L. L. Larson. İçinde Leadership Frontiers (s. 143-165). Ohio: Kent University Press.
29. Graen, G., Novak, M. A. ve Sommerkamp, P. (1982). The effects of leader-member exchange and job design on productivity and satisfaction: Testing a dual attachment model. Organizational Behavior and Human Performance, 30(1),109-131.
30. Güney, S., Sayman, M. ve Uğurlu, E. (2024). İnsan kaynakları yönetimi uygulamalarının örgütsel bağlılığa etkisinde örgüt kültürünün aracı rolü: Bakırköy’ deki devlet hastanelerinde bir araştırma. Premium Sosyal Bilimler E-Dergisi, 8(38),110–124.
31. Heneman, H.G. ve Schwab, D. (1985), Pay satisfaction: Its multidimensional nature and measurement. International Journal of Psychology, 20 (2), 129-141.
32. Janssen, O. ve Van Yperen, N. W. (2004). Employees' goal orientations, the quality of leader-member exchange, and the outcomes of job performance and job satisfaction. Academy of Management Journal, 47(3), 368–384.
33. Kadiresan, V., Arumugam, T., Jayabalan, N., Rahim, H. B. ve Ramendran, C. (2019). HR practices and employee retention. Leader-member exchange (LMX) as a mediator. International Journal of Engineering and Advanced Technology, 8(6s3),618-622.
34. Li, H. ve Cao, Y. (2019). The relationship between human resource management and employee counterproductive work behavior in new ventures. 5th International Conference on Social Science and Higher Education (s. 1108-1111). Xiamen, China: Atlantis Press.
35. Liden, R. C. ve Maslyn, J. M. (1998). Multidimensionality of leader-member exchange: An empirical assessment through scale development. Journal of Management, 24(1):43-72.
36. Liden, R. C., Wayne, S. J. ve Stilwell, D. (1993). A longitudinal study on the early development of leader-member exchanges. Journal of Applied Psychology, 78(4), 662-674.
37. Loi, R., Chan, K. W. ve Lam, L. W. (2014). Leader–member exchange, organizational identification, and job satisfaction: A social identity perspective. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 87(1), 42–61.
38. Lyu, B., Su, W., Q. Q. ve Xiao, F. (2023). The influence of performance appraisal justice on employee job performance: A dual path model. Sage Open, 13(3), 1-15.
39. Mael, F. ve Ashforth, B. E. (1992). Alumni and their alma mater: A partial test of the reformulated model of organizational identification. Journal of Organizational Behavior, 13, 103-123.
40. Maharvi, M. W., Kumar, A., Channa, K. A. ve Mahmood, A. (2023). How leader-member exchange affects effectiveness of performance appraisal system: A chain of reactions model. Cogent Business & Management, 10(2), 1-21.
41. Memon, M.A., Salleh, R., Mirza, M.Z., Cheah, J.-H., Ting, H., Ahmad, M.S. ve Tariq, A. (2021), Satisfaction matters: The relationships between HRM practices, work engagement and turnover intention, International Journal of Manpower, 42(1), 21-50.
42. Miller, J.S. (2001), Self-monitoring and performance appraisal satisfaction: An exploratory field study. Human Resource Management, 40(4), 321-332.
43. Okşit, Ç. ve Kılıç, G. (2023). Hizmetiçi eğitimin örgütsel özdeşleşme ve işten ayrılma niyetine etkisi: Antalya'daki beş yıldızlı otel işletmeleri örneği. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 7(1), 46–70.
44. Ritter, B. A., Small, E. E. ve Everett, C. (2023). The role of leadership perceptions in performance appraisal participation. Management Research Review, 46(9), 1224-1241.
45. Sadullah, Ö. (2018). İnsan kaynakları yönetimine giriş. İçinde, İnsan Kaynakları Yönetimi(İ. Ü. Üyeleri),(s. 1-50). İstanbul: Beta Yayınevi.
46. Selvarajan, T., Singh, B. ve Solansky, S. (2018). Performance appraisal fairness, leader member exchange and motivation to improve performance: A study of US and Mexican employees. Journal of Business Research, 85, 142–154.
47. Schmidt, S.W. (2007), The relationship between satisfaction with workplace training and overall job satisfaction, Human Resource Development Quarterly,18(4), 481-498.
48. Tabachnick, B. G., Fidell, L. S. ve Ullman, J. B. (2013). Using multivariate statistics (Vol. 6,). Boston, MA: Pearson.
49. Tak, B. ve Aydemir B. A. (2004) Örgütsel özdeşleşme üzerine iki görgül çalışma. 12. Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi. Uludağ Üniversitesi, Bursa.
50. Valle, M., Andrews, M. C. ve Kacmar, K. M. (2020). Situational antecedents to organizational identification and the role of supervisor support. Organization Management Journal, 17(3),153-166.
51. Yıldız, F. ve Marşap, A. (2019). Sağlık kuruluşlarında insan kaynakları yönetimi ve iş tatmininin örgütsel bağlılık üzerine etkisine yönelik bir araştırma. International Social Sciences Studies Journal, 5(51), 7036-7050.
52. Yukl, G. A. (2013). Leadership in organizations (8th ed) New York: Pearson Education.
53. Zengin, Y. ve Bozçalı, Ü. C. (2020). İnsan kaynakları uygulamalarının örgütsel özdeşleşme ve örgütsel yabancılaşmaya etkisi. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(22), 680-710.
54. Zhao, H., Liu, W., Li, J. ve Yu, X. (2019). Leader–member exchange, organizational identification, and knowledge hiding: The moderating role of relative leader–member exchange. Journal of Organizational Behavior, 40(7), 834-848.