Migration And Migration Dynamics in Türkiye: Panel Data Analysis at Level 2

Yıl 2025, Cilt: 40 Sayı: 2, 569 - 595, 04.06.2025

Berrak Tekgün , Serap Bolayır , İlhan Eroğlu

https://doi.org/10.24988/ije.1582566

Öz

Migration is not merely the movement of people but also a phenomenon that plays a significant role in shaping economic, social, and cultural structures. Therefore, various factors, such as population, inflation, unemployment, healthcare, and education levels, influence the dynamics of migration. In this context, the aim of this study is to determine the short- and long-term effects of the dynamics influencing migration rates across Türkiye’s 26 NUTS-2 regions. For this purpose, the study employs panel ARDL analysis using data from 2008 to 2023. The dependent variable is the migration rate, while the explanatory variables include the population growth rate, inflation rate, unemployment rate, the number of higher education graduates, and the number of healthcare institutions. According to the findings, in the long term, a positive and statistically significant relationship exists between migration rate and variables such as population growth rate, inflation rate, unemployment rate, and the number of higher education graduates. However, a negative and statistically significant relationship has been identified between migration rate and the number of healthcare institutions.

Anahtar Kelimeler

Türkiye , Migration , Level 2 Regions , Panel ARDL Analysis

Türkiye’de Göç ve Göç Dinamikleri: Düzey 2 Kapsamında Panel Veri Analizi

Öz

Göç, sadece insanların yer değiştirmesi değil, aynı zamanda ekonomik, sosyal ve kültürel yapıların şekillenmesinde önem taşıyan bir olgudur. Dolayısıyla, göçün dinamikleri üzerinde nüfus, enflasyon, işsizlik, sağlık ve eğitim düzeyleri gibi pek çok faktör etkili olmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın amacı Türkiye’nin Düzey 2 yirmi altı alt bölge düzeyinde göç hızını etkileyen dinamiklerin hem uzun hem de kısa dönemde etkisini belirleyebilmektir. Bu amaçla çalışmada 2008-2023 dönemi verileri kullanılarak panel ARDL analiz yöntemi uygulanmıştır. Bağımlı değişken olarak göç hızı, açıklayıcı değişken olarak ise nüfus artış hızı, enflasyon, işsizlik oranı, yüksekokul mezun sayısı ve sağlık kurumları sayısı ele alınmıştır. Çalışmada elde edilen bulgulara göre uzun dönemde göç hızı değişkeni üzerinde nüfus artış hızı, enflasyon oranı, işsizlik oranı ve yüksekokul mezun sayısı değişkenleri arasında pozitif ve istatistiki olarak anlamlı bir ilişki elde edilmiştir. Ancak göç hızı değişkeni ile sağlık kurumları sayısı arasında ise negatif ve istatistiki olarak anlamlı ilişkisi tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Türkiye , Göç , Düzey 2 Bölgeleri , Panel ARDL Analizi

Kaynakça

• Adger W. N., Fransen S., de Campos R. S. ve Clark W. C. (2024). Migration and sustainable development. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 121(3), 1-10.
• Adıgüzel, Y. (2016). Göç Sosyolojisi. Vol. 1. Nobel Akademik Yayıncılık.
• Arslan, İ. ve Akan, Y. (2008). Göç Ekonomisi. Bursa: Ekin Yayınevi
• Aktaş, E. ve Şahin, A. (2019). harris-todaro göç modeli: Türkiye örneği. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 28(1), 222-234.
• Bayraktar, Y. ve Özyılmaz, A. (2019). Türkiye’de iç göç ve ekonomik büyüme. İş ve Hayat, 5(9), 100-111.
• Bahar, O. ve Bingöl, F. K. (2010). Türkiye’de iç göç hareketlerinin istihdam ve işgücü piyasalarına etkileri. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(2), 43–61.
• Başel, H. (2011). Türkiye'de nüfus hareketlerinin ve iç göçün nedenleri. Journal of Social Policy Conferences, (53), 515-542.
• Brown, R., Durbin, J. ve Evans, J. (1975). Techniques for testing the costancy of regression relationships over time. Journal of the Royal Statistical Society Series B, 37, 149-224
• Borjas, G. (1987). Self-selection and the earnings of immigrants. American Economic Review, 77(4): 531-553.
• Borjas, G., Grogger,J. ve H. Hanson, H. G., (2008). Imperfect Substitution Between Immigrants and Natıves: A Reappraisal. National Bureau of Economic Research, Working Paper 1388.
• Bülbül, S. ve Kose, A. (2010). Türkiye’de bölgelerarası iç göç hareketlerinin çok boyutlu ölçekleme yöntemi ile incelenmesi. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 39(1), 75-94.
• Castles, S. (2002). Migration and community formation under conditions of globalization. International Migration Review, 36(4), 1143-1168.
• Castles, S. ve Miller, M.J. (2008). Göçler Çağı: Modern Dünyada Uluslararası Göç Hareketleri. (B. U. Bal, & İ. Akbulut, Çev.) İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi.
• Çatalbaş, G.K. ve Yarar, Ö. (2015). Türkiye'deki bölgeler arası iç göçü etkileyen faktörlerin panel veri analizi ile belirlenmesi. Alphanumeric Journal, 3(1), 99-117.
• Çiftçi, M. (2010). İç göçte gsyih bileşenleri olarak çekici faktör kademelenmesi: Atkinson bölgesel eşitsizlik endeksiyle 1995–2000 dönemi için bir istatistiksel uygulama. International Journal of Human Sciences–Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 7(1), 1385-1406.
• Çiftçi, M. (2020). Türkiye’de iç göç hareketlerinin konut satışlarına etkisi. Uluslararası Afro-Avrasya Araştırmaları Dergisi, 5(9), 168-179.
• Engin, C. ve Konuk, T. (2020). Türkiye ekonomisinde uluslararası göçün işsizlikte ve ekonomik büyüme üzerine etkisi: ekonometrik bir analiz. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İİBF Dergisi, 10(1), 103-123.
• Fromentin, V. (2013). The relationship between immigration and unemployment: The case of France. Economic Analysis & Policy, 43(1), 51-66.
• Furlanetto, F. ve Robstad, O. (2019). Immigration and the macroeconomy: some new empirical evidence. Review of Economics Dynamics, 34, 1-19.
• Gedik, A. (1997). Internal migration in Turkey, 1965–1985: Test of conflicting findings in the literature. Review Of Urban & Regional Development Studies, 9, 170–179.
• Güler, A. (2021). Göç olgusunun çok boyutlu etkileri ve Türkiye’ye yansımaları. kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 10(2), 218-239. ISSN: 2146-3417 | E-ISSN: 2587-2052.
• Hsiao, C. (2007). Panel data analysis-advantages and challenges. Test, 16, 1-22.
• Harris, J. R. ve Todaro, M. P. (1970). Migration, unemployment and development: two sector analysis. The American Economic Review, 60(1), 126-142.
• Karadaş, H.A. (2020). Seçili N11 ülkelerinde işgücü eğitim seviyesinin ekonomiye etkisi. Makroekonomik Göstergeler Çerçevesinde N-11 Ülkeleri. Orion Kitabevi. Ankara.
• Karaca, N. G. ve Saruç, S. (2014). Türkiye ve Avrupa Birliğine Aday Geçiş Ekonomilerinde Uluslararası Göç Trendleri. International Conference on Eurasian Economies, 1-9.
• Kornstad T., Skjerpen T. ve Stambøl L. S. (2024). Empirical modeling of internal migration and commuting flows for economic regions in Norway. The Annals of Regional Science, 72, 473–512.
• Kırdar, M. G. ve Saraçoğlu, D. Ş. (2012). İç Göç, Bölgesel Yakınsama Sorunu ve Ekonomik Büyüme: Türkiye Örneği. Discussion Paper, (2012/75).
• Lewis, A. W. (1954). Economic Development with unlimited Supplies of Labour. The Manchester School. 80th Anniversary Virtual Issue, 139-191.
• Lewis, A. W. (1966). Sınırsız emek arzı ile iktisadi kalkınma. (M. Berk, Çev.) İktisadi Kalkınma Seçme Yazılar. Ankara: ODTÜ İdari Bilimler Fakültesi, 89-131.
• Maddala G.S. ve Wu S.W (1999). A comparative study of unit root tests with panel data and new simple test. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 61(1), 631-652.
• Meçi̇k, O. ve Koyuncu, T. (2020). Türkiye’de göç ve ekonomik büyüme ilişkisi: Toda-Yamamoto nedensellik testi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 9(3), 2618-2635.
• Neubauer, J. ve Odehnal, J. (2018). ARDL models of military spending and its security and economic determinants. Challenges to National Defence in Contemporary Geopolitical Situation, 1(1), 109–114.
• Niemann A. ve Zaun N. (2023). Introduction: EU external migration policy and EU migration governance: introduction. Journal of Ethnic and Migration Studies, 49(12), 2965–2985.
• Özdemir, D. (2018). Türkiye’de bölgelerarası iç göç hareketlerinin belirleyicileri. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22(3), 1337-1349.
• Özdamar, G. (2015). Türkiye ekonomisinde döviz kuru geçiş etkisi: ardl sınır yaklaşımı bulguları. akdeniz İ.İ.B.F Dergisi, 32, 66-97.
• Parnwell, M. (1993). Population Movements and The Third Worlds. London and New York: Routledge.
• Pesaran, M. H. ve Shin, Y. (1995). An autoregressive distributed lag modelling approach to cointegration analysis. Cambridge Working Papers in Economics, 9514, Faculty of Economics, University of Cambridge.
• Pesaran, M. H. ve Smıth, R. (1998). Structural analysis of cointegrating vars. Journal of Economic Surveys, 12(5), 471-505.
• Pesaran, M., Shin, Y. ve Smith, R. (1999). Pooled mean group estimation of dynamic heterogeneous panel. Journal of the American Statistical Association. 94(446), 621-634.
• Pesaran, M.H., Shın, Y. ve R. J. Smıth (2001). Bound testing approaches to the analysis of long run relationships. Journal of Applied Econometrics, special issue, Vol.16, pp.289-326.
• Pesaran, M. H. (2004). General Diagnostic Tests for Cross Section Dependence in Panels. Cambridge Working Papers in Economics, S.0435, s.1-40.
• Pesaran, M. H. (2007). A simple panel unit root test in the presence of crosssection dependence. Journal of Applied Econometrics, 22(2), 265-312.
• Pesaran, M.H., Ullah, A. ve Yamagata, T. (2008). A bias-adjusted lm test of error crosssection independence. The Econometrics Journal, 11(1), 105-127.
• Piore, M. J. (1986). The shifting grounds for immigration. Annals of the American Academy of Political and Social Science, 485, 23-33.
• Sancar Özkök, C. ve Akbaş, Y. E. (2020). Türkiye’de düzey 2 bölgeleri ölçeğinde iç göç ve işsizlik ilişkisinin ekonometrik analizi. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 41-57.
• Silva Filho L. A. d. ve Maia A. G. (2024). Socioeconomic and demographic determinants of migration in Brazilian Municipalities: 2000-2010. Pesquisa e Planejamento Econômico, 52(3), 77-100.
• Şahin, M. and Kılıç, M. E. (2024). Türkiye’de iller arası alınan göç: çok boyutlu panel veri analizi. İşletme Bilimi Dergisi, 12(1), 1-13. https://doi.org/10.22139/jobs.1443191
• Şengönül, A., Karadaş, H. A. ve Koşaroğlu, Ş. M. (2018). Turizme dayalı büyüme hipotezinin OECD üyesi olan Akdeniz Ülkeleri için analizi. Journal Of International Social Research, 11(60), 1123-1135.
• Şengönül, A. ve Tekgün, B. (2021). Phillips eğrisinin panel ARDL analizi: Türkiye’deki bölgeler arası bir uygulama. International Journal of Economics, Politics, Humanities & Social Sciences. 4(2), 81-97.
• TC. Kalkınma Bakanlığı (2014.) İstihdam ve Çalışma Hayatı Özel İhtisas Komisyonu Raporu, Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018), Ankara, Erişim adresi: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/08/Onuncu_Kalkinma_Plani-2014-2018.pdf
• Todaro, M. P. (1969). A model of labor migration and urban unemployment in less developed countries. The American Economic Review, 59, 138-148.
• Uysal, M. ve Aktaş, S. (2011). Sıralı regresyon analizi ile Türkiye’deki iç göçleri etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(3), 191-200.
• Üçdoruk, Ş. (2002). İzmir’deki iç göç hareketinin çok durumlu logit tekniklerle incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi İ.İ.B.F Dergisi, 17(1), 157–183.
• Yenigül, S.B. (2005). Göçün kent mekânı üzerine etkileri. G.Ü. Fen Bilimleri Dergisi, 18(2), 273–288.
• Yerdelen, T. F. (2018). Panel Zaman Serileri Analizi: Stata Uygulamalı. Beta Yayınları