Araştırma Makalesi

ASEAN-5 Ülkelerinde İktisadi Büyüme, Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Vergi Yükü Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Panel Bootstrap Analizi

Cilt: 41 Sayı: 1 6 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

ASEAN-5 Ülkelerinde İktisadi Büyüme, Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Vergi Yükü Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Panel Bootstrap Analizi

Öz

Bu çalışma, ASEAN-5 kurucu ülkeleri olan Endonezya, Malezya, Filipinler, Singapur ve Tayland için 2008-2022 dönemi boyunca iktisadi büyüme, doğrudan yabancı yatırımlar ve vergi yükü arasındaki nedensellik ilişkisini incelemeyi amaçlamakta olup, bu kapsamda Kónya tarafından geliştirilen panel bootstrap nedensellik testi kullanılarak değişkenler arasındaki ilişkilerin yönü ve etkisi analiz edilmiştir. Çalışmada, bu ilişkileri incelemek amacıyla 3 ayrı model kurulmuştur. Çalışmanın Model 1’e ait bulgularına göre, Malezya’da doğrudan yabancı yatırımların iktisadi büyümeyi desteklediği, ancak vergi yükünün iktisadi büyüme üzerinde olumsuz bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Endonezya, Filipinler, Singapur ve Tayland’da ise her iki değişkenin iktisadi büyüme üzerinde istatistiki olarak anlamlı bir etkisi bulunamamıştır. Model 2 sonuçları, Malezya, Filipinler, Singapur ve Tayland’da iktisadi büyüme ve vergi yükünün doğrudan yabancı yatırımları etkilediğini göstermiştir. Malezya ve Tayland’da hem iktisadi büyüme hem de vergi yükü doğrudan yabancı yatırımlar üzerinde negatif bir etki yaratırken, Filipinler ve Singapur’da iktisadi büyüme doğrudan yabancı yatırımları pozitif, vergi yükü ise negatif yönde etkilemiştir. Endonezya’da ise bu değişkenlerin doğrudan yabancı yatırımlar üzerinde anlamlı bir etkisi bulunamamıştır. Model 3 sonuçları ise Malezya ve Tayland’da iktisadi büyümenin vergi yükünü azalttığı, doğrudan yabancı yatırımlarının ise vergi yükünü artırdığı belirlenmiştir. Endonezya, Filipinler ve Singapur’da ise iktisadi büyüme ve doğrudan yabancı yatırımlarının vergi yükü üzerinde anlamlı bir etkisi bulunamamıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdelmalki, L., Gbakou, M. B. P., Jallab, M. S., & Sandretto, R. (2012). Does macroeconomic stability sustain the impact of FDI on economic growth and emergence? Mondes en développement, 158(2), 101-114.
  2. Albulescu, C. T., & Ianc, N. B. (2016). Fiscal policy, FDI and macroeconomic stabilization. Review of Economic and Business Studies, 9(2), 131-146. https://doi.org/10.1515/rebs-2016-0038
  3. Alfaro, L., Chanda, A., Kalemli-Ozcan, S., & Sayek, S. (2004). FDI and economic growth: The role of local financial markets. Journal of International Economics, 64(1), 89-112. https://doi.org/10.1016/S0022-1996(03)00081-3
  4. ASEAN Secretariat & UNCTAD. (2022). ASEAN investment report 2022 – Pandemic recovery and investment facilitation. Jakarta: ASEAN Secretariat. https://asean.org/book/asean-investment-report-2022
  5. Balasubramanyam, V. N., Salisu, M., & Sapsford, D. (1996). Foreign direct investment and growth in EP and IS countries. The Economic Journal, 106(434), 92-105.
  6. Baltagi, B. H., Feng, Q., & Kao, C. (2012). A Lagrange multiplier test for cross-sectional dependence in a fixed effects panel data model. Journal of Econometrics, 170(1), 164-177.
  7. Barro, R. J. (1990). Government spending in a simple model of endogenous growth. Journal of Political Economy, 98(5), 103-125.
  8. Bénassy-Quéré, A., Fontagné, L., & Lahrèche-Révil, A. (2005). How does FDI react to corporate taxation?. International tax and public finance, 12, 583-603. https://doi.org/10.1007/s10797-005-2652-4

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uygulamalı Makro Ekonometri, Makroekonomik Teori, Büyüme, Kalkınma Ekonomisi - Makro, Uluslararası İktisatta Bölgesel Gelişme ve Küreselleşme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

6 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

4 Şubat 2025

Kabul Tarihi

14 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 41 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Canbay, Ş. (2026). ASEAN-5 Ülkelerinde İktisadi Büyüme, Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Vergi Yükü Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Panel Bootstrap Analizi. İzmir İktisat Dergisi, 41(1), 77-98. https://doi.org/10.24988/ije.1632974
AMA
1.Canbay Ş. ASEAN-5 Ülkelerinde İktisadi Büyüme, Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Vergi Yükü Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Panel Bootstrap Analizi. ije. 2026;41(1):77-98. doi:10.24988/ije.1632974
Chicago
Canbay, Şerif. 2026. “ASEAN-5 Ülkelerinde İktisadi Büyüme, Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Vergi Yükü Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Panel Bootstrap Analizi”. İzmir İktisat Dergisi 41 (1): 77-98. https://doi.org/10.24988/ije.1632974.
EndNote
Canbay Ş (01 Mart 2026) ASEAN-5 Ülkelerinde İktisadi Büyüme, Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Vergi Yükü Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Panel Bootstrap Analizi. İzmir İktisat Dergisi 41 1 77–98.
IEEE
[1]Ş. Canbay, “ASEAN-5 Ülkelerinde İktisadi Büyüme, Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Vergi Yükü Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Panel Bootstrap Analizi”, ije, c. 41, sy 1, ss. 77–98, Mar. 2026, doi: 10.24988/ije.1632974.
ISNAD
Canbay, Şerif. “ASEAN-5 Ülkelerinde İktisadi Büyüme, Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Vergi Yükü Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Panel Bootstrap Analizi”. İzmir İktisat Dergisi 41/1 (01 Mart 2026): 77-98. https://doi.org/10.24988/ije.1632974.
JAMA
1.Canbay Ş. ASEAN-5 Ülkelerinde İktisadi Büyüme, Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Vergi Yükü Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Panel Bootstrap Analizi. ije. 2026;41:77–98.
MLA
Canbay, Şerif. “ASEAN-5 Ülkelerinde İktisadi Büyüme, Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Vergi Yükü Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Panel Bootstrap Analizi”. İzmir İktisat Dergisi, c. 41, sy 1, Mart 2026, ss. 77-98, doi:10.24988/ije.1632974.
Vancouver
1.Şerif Canbay. ASEAN-5 Ülkelerinde İktisadi Büyüme, Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Vergi Yükü Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Panel Bootstrap Analizi. ije. 01 Mart 2026;41(1):77-98. doi:10.24988/ije.1632974

İzmir İktisat Dergisi
TR-DİZİN, DOAJ, EBSCO, ERIH PLUS, Index Copernicus, Ulrich’s Periodicals Directory, EconLit, Harvard Hollis, Google Scholar, OAJI, SOBIAD, CiteFactor, OJOP, Araştırmax, WordCat, OpenAIRE, Base, IAD, Academindex
tarafından taranmaktadır.

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınevi Web Sitesi
https://kutuphane.deu.edu.tr/yayinevi/

Dergi İletişim Bilgileri Sayfası
https://dergipark.org.tr/tr/pub/ije/contacts


İZMİR İKTİSAT DERGİSİ 2022 yılı 37. cilt 1. sayı ile birlikte sadece elektronik olarak yayınlanmaya başlamıştır.