Teknoloji Odaklı Endüstri 4.0’dan İnsan Merkezli Endüstri 5.0’a Çalışmanın Geleceği
Öz
2008 Küresel Ekonomik Krizi’nden sonra, Avrupa Birliği’nin kaybettiği rekabet avantajının geri kazanmak için geliştirdiği stratejilerden biri de Endüstri 4.0'a geçiştir. Bu çerçevede Endüstri 4.0'ın temel odak noktasını endüstriyel üretimde yüksek verimlilik ve esneklik sağlayan otomasyon ve robotik teknolojiler ile dijital ve yapay zekâ destekli teknolojilerin kullanılması oluşturmaktadır. Ancak Endüstri 4.0'ın sosyal adalet ve sürdürülebilirlik gibi ilkelerden yoksun olmasının yanı sıra, iklim değişikliğine yönelik yeşil ekonomiye geçiş, Covid-19 pandemisi ve (jeo)-politik riskler Endüstri 5.0’a geçişi gerekli kılmıştır. Aslında Endüstri 5.0 teknoloji odaklı bir endüstriyel yaklaşımdan insan merkezli, sürdürülebilir ve dayanıklı bir endüstriyel yaklaşıma geçilmesini vurgulamaktadır. Ancak Endüstri 5.0’a geçişin mevcut işgücü piyasasını büyük ölçüde yeniden şekillendirmesi ve işgücünün büyük bir kısmını beceri geliştirme ve yeniden beceri kazanma ile karşı karşıya bırakması beklenmektedir. Bu bağlamda bu çalışma, Endüstri 4.0’ın istihdam hacmi, işgücünün niteliği ve endüstri ilişkileri üzerindeki etkilerini araştırarak, insan merkezli Endüstri 5.0’a geçişin çalışmanın geleceğini nasıl etkileyeceğini kavramsal olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Bu açıdan eğitim sistemlerinin Endüstri 5.0'ın ihtiyaç duyacağı iş-vasıf gereklerini dikkate alarak gerekli güncellemeleri yapması Endüstri 5.0’a geçişin başarısı açısından son derece önemli olacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ahrendt, D. and Mascherini, M. (2020). Living, working and Covid-19. Eurofound First findings Report – April 2020.
- Alves, J, Lima, T.M. and Gaspar, P.D. (2023). Is industry 5.0 a human-centred approach? A systematic review. Processes, 11(1), 193, 1-15. https://doi.org/10.3390/pr11010193.
- Balliester, T. and Elsheikhi, A. (2018). The future of work: A literature review. ILO Research Department, Working Paper No. 29.
- Belzunegui-Eraso, A. and Erro-Garcés, A. (2020). Teleworking in the context of the Covid-19 crisis. Sustainability, 12, 3662: 1-18.
- BRICS Business Council (2017). Skill development for industry 4.0. A White Paper by BRICS Skill Development Working Group, BRICS Business Council, India Group. Erişim adresi http://www.globalskillsummit.com/ Whitepaper-Summary.pdf (11.06.2019).
- Bonekamp, L. and Sure, M. (2015). Consequences of industry 4.0 on human labour and work organisation. Journal of Business and Media Psychology, 6(1), 33-44.
- Bosch, G. and Schmitz-Kießler, J. (2020). Shaping industry 4.0 – An experimental approach developed by German trade unions. Transfer: European Review of Labour and Research, 26(2), 189-206. https://doi.org/10.1177/1024258920918480.
- Breque, M., De Nul, L. and Petridis, A. (2021). Industry 5.0 – Towards a sustainable, human-centric and resilient European industry. Publications Office of the European Union, European Commission, Directorate-General for Research and Innovation, https://data.europa.eu/doi/10.2777/308407.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Ayhan Görmüş
*
0000-0002-6175-5381
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
6 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
24 Şubat 2025
Kabul Tarihi
24 Haziran 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 41 Sayı: 1