Araştırma Makalesi

Küreselleşmenin Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelerde Büyüme ve Kalkınmaya Etkisi: Panel Veri Analizi

Cilt: 40 Sayı: 4 1 Ekim 2025
PDF İndir
EN TR

Küreselleşmenin Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelerde Büyüme ve Kalkınmaya Etkisi: Panel Veri Analizi

Öz

Literatür incelendiğinde küreselleşme politikalarının gelişmiş ülkelerde (GÜ) gelişmekte olan ülkelere (GOÜ) göre daha etkili olduğu kavramsal olarak ele alınmaktadır. Ampirik literatür incelendiğinde ise, küreselleşmenin etkilerinin genellikle ya sadece büyüme açısından ya da sadece kalkınma açısından araştırıldığı görülmüştür. Bu sebeple bu çalışmada küreselleşmenin etkilerinin gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için hem büyüme hem de kalkınma açısından incelenmesinin önemli olduğu düşünülmektedir. Bu nedenle bu çalışmada küreselleşmenin ekonomik büyüme ve kalkınmaya etkilerinin GÜ ve GOÜ gruplarına göre ampirik olarak araştırılması amaçlanmıştır. Bu çerçevede 39 GÜ ve 30 GOÜ örnekleminde küreselleşmenin büyüme ve kalkınmaya etkisi 1990-2020 zaman aralığında Westerlund (2005) eşbütünleşme testi, Dinamik Ortak İlişkili Etkiler-Ortalama Grup (Dinamik CCE-MG) tahmincisi ve Dumitrescu-Hurlin panel nedensellik testi yöntemleri uygulanarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre uzun dönemde küreselleşmenin büyümeye etkisinin pozitif olduğu ve bu etkinin GÜ’lerde GOÜ’lere göre üç kattan daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Küreselleşmenin uzun dönemde kalkınmaya etkisi de pozitif ve anlamlı olmakla birlikte, GÜ’ler ve GOÜ’ler açısından etkinin benzer oranlarda olduğu görülmüştür. Dumitrescu-Hurlin panel nedensellik testi sonuçlarına göre her iki ülke grubunda hem küreselleşme-ekonomik büyüme arasında hem de küreselleşme-kalkınma arasında çift taraflı bir nedensellik söz konusudur.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yoktur.

Etik Beyan

Bu çalışmanın etik kurul izni gerektirmeyen çalışmalar arasında yer aldığını beyan ederim.

Kaynakça

  1. Arıcıoğlu, E. (2012). Kalkınma kavramına küreselleşme perspektifinden bir bakış. Niğde Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5(1), 36-53.
  2. Baltagi, B. H., Feng, Q. ve Kao, C. (2012). A Lagrange Multiplier test for cross-sectional dependence in a fixed effects panel data model. Journal of Econometrics, 170(1), 164-177.
  3. Bartan, A. Ç. (2024). Neoliberal küreselleşme döneminde bağımlılığı yeniden düşünmek: “Büyük kavuşma” mı, bağımlı kalkınma mı?. METU Studies in Development, 51(1), 1-42.
  4. Berber, M. ve Bocutoğlu, E. (2020). Genel İktisada Giriş. Bursa: Ekin Yayınevi.
  5. Breusch, T. S. & Pagan, A. R. (1980). The Lagrange multiplier test and its applications to model specification in econometrics. The review of economic studies, 47(1), 239-253.
  6. Can, B. (2023). Küreselleşme insani iyi olma haline etki eder mi? Müslüman bir ülke olarak Türkiye örnekleminde bir inceleme. Pamukkale Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 54(2023), 75-90. https://doi.org/10.30794/pausbed.1121001.
  7. Caselli, M. (2013). Nation states, cities, and people. SAGE Open, 3(4), 1-8.
  8. Chang, H. (2018). Kalkınma reçetelerinin gerçek yüzü (Çev. T. Akıncılar Onmuş). İstanbul: İletişim Yayınları (Orijinal yayın tarihi, 2002).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Büyüme, Kalkınma Ekonomisi - Makro, Küreselleşme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

1 Ekim 2025

Yayımlanma Tarihi

1 Ekim 2025

Gönderilme Tarihi

6 Mart 2025

Kabul Tarihi

20 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 40 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Armutcuoğlu Tekin, H. (2025). Küreselleşmenin Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelerde Büyüme ve Kalkınmaya Etkisi: Panel Veri Analizi. İzmir İktisat Dergisi, 40(4), 1230-1251. https://doi.org/10.24988/ije.1652765
AMA
1.Armutcuoğlu Tekin H. Küreselleşmenin Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelerde Büyüme ve Kalkınmaya Etkisi: Panel Veri Analizi. ije. 2025;40(4):1230-1251. doi:10.24988/ije.1652765
Chicago
Armutcuoğlu Tekin, Hatice. 2025. “Küreselleşmenin Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelerde Büyüme ve Kalkınmaya Etkisi: Panel Veri Analizi”. İzmir İktisat Dergisi 40 (4): 1230-51. https://doi.org/10.24988/ije.1652765.
EndNote
Armutcuoğlu Tekin H (01 Ekim 2025) Küreselleşmenin Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelerde Büyüme ve Kalkınmaya Etkisi: Panel Veri Analizi. İzmir İktisat Dergisi 40 4 1230–1251.
IEEE
[1]H. Armutcuoğlu Tekin, “Küreselleşmenin Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelerde Büyüme ve Kalkınmaya Etkisi: Panel Veri Analizi”, ije, c. 40, sy 4, ss. 1230–1251, Eki. 2025, doi: 10.24988/ije.1652765.
ISNAD
Armutcuoğlu Tekin, Hatice. “Küreselleşmenin Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelerde Büyüme ve Kalkınmaya Etkisi: Panel Veri Analizi”. İzmir İktisat Dergisi 40/4 (01 Ekim 2025): 1230-1251. https://doi.org/10.24988/ije.1652765.
JAMA
1.Armutcuoğlu Tekin H. Küreselleşmenin Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelerde Büyüme ve Kalkınmaya Etkisi: Panel Veri Analizi. ije. 2025;40:1230–1251.
MLA
Armutcuoğlu Tekin, Hatice. “Küreselleşmenin Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelerde Büyüme ve Kalkınmaya Etkisi: Panel Veri Analizi”. İzmir İktisat Dergisi, c. 40, sy 4, Ekim 2025, ss. 1230-51, doi:10.24988/ije.1652765.
Vancouver
1.Hatice Armutcuoğlu Tekin. Küreselleşmenin Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelerde Büyüme ve Kalkınmaya Etkisi: Panel Veri Analizi. ije. 01 Ekim 2025;40(4):1230-51. doi:10.24988/ije.1652765

İzmir İktisat Dergisi
TR-DİZİN, DOAJ, EBSCO, ERIH PLUS, Index Copernicus, Ulrich’s Periodicals Directory, EconLit, Harvard Hollis, Google Scholar, OAJI, SOBIAD, CiteFactor, OJOP, Araştırmax, WordCat, OpenAIRE, Base, IAD, Academindex
tarafından taranmaktadır.

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınevi Web Sitesi
https://kutuphane.deu.edu.tr/yayinevi/

Dergi İletişim Bilgileri Sayfası
https://dergipark.org.tr/tr/pub/ije/contacts


İZMİR İKTİSAT DERGİSİ 2022 yılı 37. cilt 1. sayı ile birlikte sadece elektronik olarak yayınlanmaya başlamıştır.